Page 164 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

การผลิตน้ำหมักชีวภาพโดยวิธีการต่อเชื้อ ชนิดและปริมาณธาตุอาหารหลักและธาตุอาหารรองในน้ำหมักชีวภาพ
นำน้ำหมักชีวภาพที่ใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด. 2 ที่หมักเป็นเวลา 5-7 วัน ซึ่งจะสังเกตเห็นฝ้าสีขาว ชนิดน้ำหมักชีวภาพ ธาตุอาหาร(เปอร์เซ็นต์)

ที่ผิวหน้าวัสดุหมักจำนวน 2 ลิตร แทนการใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด. 2 จำนวน 1 ซอง ในการผลิตน้ำหมักชีวภาพ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม ซัลเฟอร์

50 ลิตร และใช้วัสดุหมัก 30-40 กิโลกรัม น้ำหมักชีวภาพจากผักผลไม้ 0.14 0.04 0.53 0.08 0.06 0.11
น้ำหมักชีวภาพจากปลา 0.98 1.12 1.03 1.66 0.24 0.20

การพิจารณาน้ำหมักชีวภาพที่หมักสมบูรณ์แล้ว น้ำหมักชีวภาพจากหอยเชอรี่ 0.73 0.24 0.89 2.9 0.32 0.22

• การเจริญของจุลินทรีย์น้อยลงโดยคราบเชื้อที่พบในช่วงแรกจะลดลง
การใช้ประโยชน์น้ำหมักชีวภาพในพื้นที่การเกษตร
• ไม่พบฟองก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

• กลิ่นแอลกอฮอล์ลดลง พื้นที่การเกษตร อัตราน้ำหมักชีวภาพ วิธีการใช้
• ความเป็นกรดเป็นด่าง (pH) อยู่ระหว่าง 3-4 ข้าว

คุณสมบัติของน้ำหมักชีวภาพ  แช่เมล็ดพันธุ์ข้าว น้ำหมักชีวภาพ 20 มิลลิลิตร/ แช่เมล็ดข้าวเป็นเวลา 12 ชั่วโมง
• มีฮอร์โมนหรือสารเสริมการเจริญเติบโตหลายชนิด เช่น ออกซิน ไซโตไคนิน และจิบเบอเรลลิน น้ำ 20 ลิตร/ เมล็ดข้าว 20 กิโลกรัม แล้วนำขึ้นพักไว้ 1 วัน จึงนำไปปลูก

• มีกรดอินทรีย์หลายชนิด เช่น กรดแลคติก กรดอะซิติก กรดอะมิโน และกรดฮิวมิก  ช่วงเตรียมดิน น้ำหมักชีวภาพ 5 ลิตร/ไร่ ฉีดพ่นหรือรดลงดินระหว่าง

• มีวิตามินบี เช่น วิตามินบีสองและไนอะซีน เตรียมดินหรือก่อนไถกลบตอซัง
 ช่วงการเจริญเติบโต น้ำหมักชีวภาพ 5 ลิตร/ไร่
• มีความเป็นกรดเป็นด่างอยู่ระหว่าง 3-4 เมื่อข้าว อายุ 30 50 และ 60 วัน เทลงนาข้าว

สารเสริมการเจริญเติบโตหรือฮอร์โมนพืช พืชไร่

การใช้ประโยชน์ของน้ำหมักชีวภาพทางการเกษตรองค์ประกอบสำคัญ คือ สารเสริมการเจริญเติบโต
 ช่วงการเจริญเติบโต น้ำหมักชีวภาพ 1 ลิตร เจือจาง ฉีดพ่นหรือรดลงดินทุก 10 วัน
ของพืช หรือฮอร์โมน โดยเป็นสารที่พืชสามารถสร้างเองตามธรรมชาติ และมีจุลินทรีย์บางชนิดสังเคราะห์ ด้วยน้ำ 500 ลิตร ในพื้นที่ 5 ไร่ ก่อนออกดอกและช่วงติดผล

ฮอร์โมนได้ ฮอร์โมนที่พบโดยทั่วในน้ำหมักชีวภาพ และมีบทบาทสำคัญต่อพืชมี ดังต่อไปนี้  แช่ท่อนพันธุ์อ้อย น้ำหมักชีวภาพ 20 มิลลิลิตร/ แช่ท่อนพันธุ์อ้อยหรือมันสำปะหลัง
• ออกซิน ทำให้เซลล์พืชมีการขยายตัวมากขึ้น กระตุ้นการแบ่งเซลล์ มีการเกิดรากฝอยและรากแขนง และมันสำปะหลัง น้ำ 20 ลิตร เป็นเวลา 12 ชั่วโมง จึงลงปลูก

เพิ่มขึ้น เร่งการเจริญของลำต้น ควบคุมการเจริญของใบ ส่งเสริมการออกดอก กระตุ้นการสุกของผล พืชผักและไม้ดอก น้ำหมักชีวภาพ 1 ลิตร เจือจาง ฉีดพ่นหรือรดลงดินทุก 10 วัน
• จิบเบอเรลลิน กระตุ้นการแบ่งเซลล์ การยืดตัวของลำต้น กระตุ้นการงอกของเมล็ดและตา ทำลายการ ด้วยน้ำ 1,000 ลิตร ในพื้นที่ 10 ไร่

พักตัวของเมล็ด พัฒนาการเกิดหน่อข้าง ไม้ผล น้ำหมักชีวภาพ 1 ลิตร เจือจาง ฉีดพ่นหรือรดลงดินทุก 1 เดือน

• ไซโตไคนิน กระตุ้นการแบ่งเซลล์ การเจริญของตาข้าง การขายตัวของใบ เพิ่มอัตราการเกิดกระบวนการ ด้วยน้ำ 500 ลิตร ในพื้นที่ 2 ไร่ ช่วงกำลังเจริญเติบโต ก่อนออกดอก
สังเคราะห์แสง ทำให้ใบเขียวอยู่นานและร่วงหล่นช้า ทำให้เมล็ดงอกในที่มืด และช่วงติดผล

ปริมาณฮอร์โมนและกรดฮิวมิกในน้ำหมักชีวภาพ

ฮอร์โมน (มิลลิกรัมต่อลิตร) กรดฮิวมิก
ชนิดน้ำหมักชีวภาพ
ออกซิน จิบเบอเรลลิน ไซโตไคนิน (เปอร์เซ็นต์)

น้ำหมักชีวภาพจากปลา 4.01 33.07 3.05 3.36
น้ำหมักชีวภาพจากหอยเชอรี่ 6.85 37.14 13.62 3.07
น้ำหมักชีวภาพจากผักประเภทกินใบ 4.43 16.57 22.64 0.95

น้ำหมักชีวภาพจากผักประเภทกินผล 0.27 28.93 11.28 0.83
น้ำหมักชีวภาพจากพืชสมุนไพร 1.34 17.40 23.81 1.01

136 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน