Page 160 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ส่วนผสมของวัสดุ การดูแลรักษากองปุ๋ยหมัก
ในการกองปุ๋ยหมัก 1 ตัน ประกอบด้วย • รดน้ำรักษาความชื้นในกองปุ๋ยให้กองปุ๋ยชุ่มอยู่เสมอมีความชื้น 50-60 เปอร์เซ็นต์

เศษพืชแห้ง 1,000 กิโลกรัม • การกลับกองปุ๋ยหมัก ควรกลับกองปุ๋ยหมัก 7-10 วันต่อครั้ง เพื่อเป็นการระบายอากาศ เพิ่มออกซิเจน

มูลสัตว์ 200 กิโลกรัม และช่วยให้วัสดุคลุกเคล้าเข้ากัน
ปุ๋ยไนโตรเจน 2 กิโลกรัม • เก็บรักษากองปุ๋ยหมักที่เสร็จแล้วไว้ในโรงเรือนหลบแดดและฝน

(หรือน้ำหมักชีวภาพที่ผลิตจากปลา 9 ลิตร)

สารเร่งซุปเปอร์ พด.1 1 ซอง (100 กรัม)

วิธีการกองปุ๋ยหมัก หลักการพิจารณาปุ๋ยหมักที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว
กองปุ๋ยหมัก 1 ตัน มีความกว้าง 2 เมตร ยาว 3 เมตร สูง 1.5 เมตร การกองมี 2 วิธี วัสดุที่มีขนาดเล็ก 1. สีของวัสดุเศษพืชมีสีน้ำตาลเข้มจนถึงสีดำ

คลุกเคล้าวัสดุให้เข้ากันแล้วกองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า วัสดุที่มีชิ้นส่วนยาวให้กองเป็นชั้น ๆ 3-4 ชั้น แบ่ง 2. ลักษณะของวัสดุเศษพืชมีลักษณะอ่อนนุ่ม ยุ่ย ขาดออกจากกันง่าย

ส่วนผสมที่จะกองออกเป็น 3-4 ส่วน ตามจำนวนชั้นที่กอง ดังนี้ 3. กลิ่นของวัสดุปุ๋ยหมักที่สมบูรณ์จะไม่มีกลิ่นเหม็น
• ผสมสารเร่งซุปเปอร์ พด.1 นาที เพื่อกระตุ้นให้จุลินทรีย์ออกจากสภาพที่เป็น 5 - 10 ลิตร คนนาน 20 ในน้ำ 4. ความร้อนในกองปุ๋ย อุณหภูมิภายในและภายนอกกองปุ๋ยใกล้เคียงกัน

สปอร์ และพร้อมที่จะเกิดกิจกรรมการย่อยสลาย 5. สังเกตเห็นการเจริญของพืชบนกองปุ๋ยหมัก
• การกองชั้นแรกนำวัสดุที่แบ่งไว้ส่วนที่หนึ่ง มากองเป็นชั้น มีขนาดกว้าง 2 เมตร ยาว 3 เมตร 6. ค่าอัตราส่วนคาร์บอนต่อไนโตรเจนเท่ากับหรือต่ำกว่า 20 : 1

• สูง 30-40 เซนติเมตร ย่ำให้พอแน่นและรดน้ำให้ชุ่ม

• นำมูลสัตว์โรยที่ผิวหน้าเศษพืช อัตราและวิธีการใช้ปุ๋ยหมัก

• โรยปุ๋ยไนโตรเจนทับบนชั้นของมูลสัตว์ หรือรดด้วยน้ำหมักชีวภาพจากปลา ข้าว : ใช้ 2 ตันต่อไร่ หว่านให้ทั่วพื้นที่แล้วไถกลบปลูกพืช
• ราดสารละลายสารเร่งให้ทั่วโดยแบ่งใส่เป็นชั้น ๆ พืชไร่ : ใช้ 2 ตันต่อไร่ โรยเป็นแถวตามแนวปลูกพืชแล้วคลุกเคล้ากับดิน

• หลังจากนั้นนำเศษพืชมากองทับเพื่อทำชั้นต่อไป ปฏิบัติเหมือนการกองชั้นแรก ทำเช่นนี้อีก 2-3 ชั้น ชั้น พืชผัก : ใช้ 4 ตันต่อไร่ หว่านทั่วแปลงปลูกไถกลบขณะเตรียมดิน

บนสุดของกองปุ๋ยปิดทับด้วยเศษพืชที่เหลืออยู่ เพื่อป้องกันการสูญเสียความชื้น ไม้ผล ไม้ยืนต้น
เตรียมหลุมปลูก : ใช้ 20 กิโลกรัมต่อหลุม คลุกเคล้าปุ๋ยหมักกับดินใส่รองก้นหลุม

ต้นพืชที่เจริญแล้ว : ใช้ 20-50 กิโลกรัมต่อต้น โดยขุดร่องลึก 10 เซนติเมตร ตามแนวทรงพุ่มของ
ต้น ใส่ปุ๋ยหมักในร่องและกลบด้วยดินหรือหว่านให้ทั่วภายใต้ทรงพุ่ม

ไม้ตัดดอก : ใส่ปุ๋ยหมัก 2 ตันต่อไร่

ไม้ดอกยืนต้นใช้ : ใช้ 5-10 กิโลกรัมต่อหลุม

132 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน