Page 108 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

3) การปลูก ควรปลูกห่างจากต้นยาง 2.5-3 เมตร เพื่อให้พืชคลุมดินมีพื้นที่ใน

การเจริญเติบโต และลดการเลื้อยพันต้นยาง ปลูกเป็นแถว ระยะระหว่างแถว 1-2 เมตร ทำร่องลึก 2-3 นิ้ว

นำเมล็ดพันธุ์คลุกไรโซเบียม และปุ๋ยหินฟอสเฟตน้ำหนักเท่าเมล็ดพันธุ์ แล้วโรยเมล็ดให้กระจายเสมอกัน
แล้วจึงกลบดินลงไป

4) การดูแลรักษา หลังปลูกควรกำจัดวัชพืชอย่างสม่ำเสมอจนพืชคลุมดินขยาย

เต็มพื้นที่ แล้วใส่ปุ๋ยหินฟอสเฟตอัตรา 20 กิโลกรัมต่อไร่ 2-3 ครั้งต่อปี ในปีแรก โดยใส่ห่างกันอย่างน้อย
3 เดือน ส่วนในปีถัดไป ใส่ปีละ 1 ครั้ง

6.1.2 การปลูกพืช เป็นวิธีการปลูกพืชต่างชนิดบนพื้นที่เดียวกันสลับกันเป็นแถบกว้างๆ

ขวางความลาดเทของพื้นที่ตามแนวระดับ การปลูกพืชระบบนี้จะเกิดประสิทธิภาพสูงสุดพื้นที่ควรมีความลาด
เทระหว่าง 6-15 เปอร์เซ็นต์ และแถบของพืชที่ปลูกมีความกว้าง 10-25 เมตร ชนิดพืชที่ปลูกควรเป็นพืชที่มี

ระยะชิด นิยมใช้พืชตระกูลถั่วปลูกเป็นแถบสลับกับพืชเศรษฐกิจ ลักษณะการปลูกพืชสลับเป็นแถบ
แบ่งออกเป็น 4 วิธี ดังนี้

1) การปลูกพืชสลับเป็นแถบตามแนวระดับ (Contour strip cropping) การปลูกพืชโดย

วางแถบของพืชขวางความลาดเทขนานไปตามแนวระดับ แถบของพืชอนุรักษ์ที่ปลูกที่จะช่วยในการสกัดกั้น
ตะกอนดินที่อยู่ด้านบน ลดปริมาณอัตราการไหลบ่าของน้ำบนผิวดิน ลดการสูญเสียดินได้ประมาณ

75 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับพื้นที่ที่มีการไถพรวนและปลูกพืชขึ้นลงตามแนวลาดเท และลดการสูญเสียดินได้
ประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเทียบกับพื้นที่ที่มีการไถพรวนและปลูกพืชตามแนวระดับ การปลูกพืชสลับเป็น

แถบตามแนวระดับจะมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อพื้นที่มีความลาดเทสม่ำเสมอ

ภาพแสดงการปลูกพืชสลับเป็นแถบตามแนวระดับ
ที่มา: สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 6, 2567

2) การปลูกพืชสลับเป็นแถบในไร่นา (Field strip cropping) การปลูกพืชสลับเป็นแถบ
ที่มีความกว้างของแถบเท่าและสม่ำเสมอกัน โดยวางแถบของพืชให้ตั้งฉากขวางความลาดเทของพื้นที่

การปลูกพืชสลับเป็นแถบวิธีนี้เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีความลาดเทไม่สม่ำเสมออย่างมากจนไม่สามารถทำแนว

ระดับได้ และใช้ร่วมกับการปลูกพืชสลับเป็นแถบขวางทางลมจะช่วยป้องกันการชะล้างพังทลายของดินดีกว่า
การปลูกพืชสลับเป็นแถบในไร่นาเพียงอย่างเดียว

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
80 กรมพัฒนาที่ดิน