Page 112 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

จนถึงระยะเก็บเกี่ยวผลผลิตและต้นถั่วที่ปลูกไม่ทำความกระทบกระเทือนแก่ต้นข้าว สำหรับที่นาภาคกลาง
สามารถปลูกมันเทศ โดยการระบายน้ำออกก่อนเก็บเกี่ยวข้าว 15 วัน หลังเก็บเกี่ยวมันเทศเมื่ออายุประมาณ

140 วัน ยังสามารถปลูกถั่วเขียวต่อไปได้ การปลูกพืชเหลื่อมฤดูมักนิยมทำในบริเวณที่ปลูกพืชไร่หรือพืชผัก

ล้มลุก โดยพืชที่สองที่นำมาปลูกควรเป็นพืชที่มีอายุสั้น ทนทานต่อร่มเงาและควรเป็นพืชตระกูลถั่วเพื่อช่วย
ปรับปรุงดิน

ภาพแสดงการปลูกพืชเหลื่อมฤดู ที่มา : สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

6.1.7 การปลูกพืชปุ๋ยสด (Green manure cropping) เป็นการปลูกพืชตระกูลถั่วแล้วไถ

กลบลงดินเมื่อต้นถั่วออกดอกหรือมีอายุ 45-60 วัน วัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินและ
พักดินไว้ระยะหนึ่ง เป็นการป้องกันไม่ให้ดินเสื่อมโทรมเร็วเกินไปและช่วยขณะที่พืชปุ๋ยสดเจริญเติบโตจะทำ

หน้าที่ในการคลุมดิน ลดการชะล้างพังทลายของดิน เมื่อไถกลบและเกิดการย่อยสลายแล้วจะช่วยปรับปรุง
สมบัติทางกายภาพ ทางเคมีและทางชีวภาพ ชนิดของพืชปุ๋ยสดที่นำมาปลูกควรเป็นพืชตระกูลถั่วซึ่งช่วยเพิ่ม

ธาตุอาหารพืชให้แก่ดิน อีกทั้งช่วยอนุรักษ์ดินและน้ำได้ด้วย การปลูกพืชปุ๋ยสดนิยมใช้กับระบบการปลูกพืช

หมุนเวียนและการปลูกพืชแซม

ภาพแสดงการปลูกพืชปุ๋ยสด
ที่มา: สถานีพัฒนาที่ดินนนทบุรี, 2567

6.1.8 การปลูกพืชระหว่างแถบไม้พุ่มบำรุงดิน (Alley cropping) การปลูกพืชหลักในพื้นที่

ว่างระหว่างแถบไม้พุ่มบำรุงดิน โดยทำการตัดต้นหรือลิดกิ่งใบไม้พุ่มตามแถวทั้งสองข้างวางคลุมดินระหว่าง

แถวหรือสับกลบลงไปในดินเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน และเก็บรักษาความชื้นในดิน สามารถนำไปใช้ในพื้นที่ที่มี

84 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน