Page 93 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ต้น รวมทั้งพืชสมุนไพร และไม้พันธุ์อื่นๆ ที่ส าคัญ เช่น กระเจี๊ยบแดง กระดุมทอง กระบก ขจร ขมิ้นชัน 6.2.4 งำนสำธิตและถ่ำยทอดเทคโนโลยีต้นแบบกำรพัฒนำที่ดิน
ข่อย ขันทองพยาบาท ขี้เสียด ขี้เหล็กเทศ จ าปา จ าปูน ชะเอมเทศ ช้างเผือก ต้อยติ่ง ทองหลางน้ า น้อยหน่า ศูนย์วิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดิน ท าหน้าที่เป็นศูนย์กลางการฝึกอบรม

บุก ผักหวานบ้าน มะเฟือง ยางพารา เสาวรส พริกไทย ชะอม ปลูกแซมในพื้นที่โครงการ เพื่อพัฒนาให้เป็น ศึกษาดูงานด้านการพัฒนาที่ดิน และบริการวิชาการในรูปแบบต่างๆ มาตั้งแต่ปี 2553 โดยมีเป้าหมายปีละ
สวนพฤกษศาสตร์ต่อไป 5,000 คน มุ่งเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการพัฒนาที่ดิน การจัดการแก้ไขปัญหาดินเสื่อมโทรม การ
ใช้ผลิตภัณฑ์ พด. เพื่อพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน รวมทั้งการท าเกษตรอินทรีย์ โดยสร้างจุดเรียนรู้ส าหรับ
ใช้เพื่อการศึกษาดูงาน ได้แก่ ค่ายชั้นดิน ค่ายดินปัญหา และฐานเรียนรู้ด้านพืชปุ๋ยสด หญ้าแฝก ฐานผลิต
น้ าส้มควันไม้ ฐานผลิตและใช้ผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพของกรมพัฒนาที่ดิน ในช่วงปี 2553-2556 มี

หมอดินอาสา ยุวหมอดิน เกษตรกร เจ้าหน้าที่ของรัฐ ภาคเอกชน ประชาชนและผู้สนใจทั่วไป เข้าเยี่ยมชม
ศูนย์มากกว่า 20,000 คน โดยแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม คือ กลุ่มแรกจากผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมศูนย์ฯ ขอรับบริการ
ค าแนะน าทางวิชาการด้านการพัฒนาที่ดิน รับบริการผลิตภัณฑ์ พด. ชนิดต่างๆ เมล็ดพันธุ์พืชปุ๋ยสด พืช

อนุรักษ์ดินและน้ า กล้าหญ้าแฝก และปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง และกลุ่มที่สอง คือ ผู้เข้าอบรมและศึกษาดูงาน
ซึ่งหลักสูตรที่ใช้ในการอบรมศึกษาดูงานภายในศูนย์ฯ มีดังนี้
1) อบรมค่ำยยุวหมอดินหลักสูตร กำรพัฒนำที่ดินสู่เกษตรอินทรีย์ตำมแนวเศรษฐกิจ
พอเพียง ส าหรับยุวหมอดิน เพื่อสนับสนุนโครงการเกษตรอินทรีย์ในโรงเรียนและยุวหมอดิน โดยคัดเลือก

นักเรียนจากพื้นที่เป้าหมาย โรงเรียนละ 5-7 คน ในชั้น ป.4-ป.6 เพื่อเตรียมเป็น ยุวหมอดินขึ้นมาท าหน้าที่
เป็นผู้น านักเรียนในการตั้งกลุ่มสร้างเครือข่ายขยายผลในโรงเรียน ซึ่งยุวหมอดินเหล่านี้จะได้รับการอบรม
สาธิตการผลิตและการใช้สารอินทรีย์ทางการเกษตร พร้อมกับเข้าค่ายยุวหมอดินช่วงปิดภาคเรียนฤดูร้อน
ภำพที่ 6.10 โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช เพื่อเรียนรู้เรื่องส่วนประกอบของดิน เนื้อดิน ความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ค่ายดินปัญหาและการแก้ไข

ห้องปฏิบัติการจุลินทรีย์ ฐานเรียนรู้การใช้สารเร่ง พด. ท าปุ๋ยหมัก ท าน้ าหมัก บ าบัดน้ าเสีย สมุนไพรป้องกัน
8) ขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้กำรพัฒนำที่ดินตำมแนวเศรษฐกิจพอเพียง ที่จัดตั้งขึ้นภายใน แมลงศัตรูพืช หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ า และพืชปุ๋ยสดเพื่อการปรับปรุงบ ารุงดิน เป็นต้น จากการ
ศูนย์วิจัยฯ เนื้อที่ 13 ไร่ ให้มีกิจกรรมที่หลากหลาย อันได้แก่ การปลูกพืชแบบผสมผสาน การท านาโยน ส ารวจความคิดเห็นในเรื่องการเรียนรู้ของยุวหมอดินในหัวข้อต่างๆ พบว่า ยุวหมอดินเข้าใจดีมาก ร้อยละ

ร่วมกับการเลี้ยงสัตว์ มุ่งสู่การพัฒนาเพื่อให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่สมบูรณ์แบบ เพื่อให้ผู้เข้าเยี่ยม 22.5-52.9 เข้าใจ ร้อยละ 33.3-59.2 ไม่ค่อยเข้าใจ ร้อยละ 5.7-24.6 ไม่รู้เรื่อง ร้อยละ 0-2.9 และไม่แน่ใจ
ชมศึกษาดูงานของศูนย์ฯ ที่นอกจากจะได้รับความรู้เรื่องทรัพยากรดินแล้ว ยังสามารถน าเอาเทคโนโลยีการ ร้อยละ 0-7.0 (ตารางที่ 6.2) ผลการด าเนินงานในช่วงปี 2553-2556 ครบตามเป้าหมายจ านวน 9 รุ่น ยุวหมอ
พัฒนาที่ดินและการท าเกษตรอินทรีย์ไปประยุกต์ใช้และปฏิบัติได้จริง ดินเข้ารับการอบรมรวมทั้งสิ้น 888 คน (ตารางที่ 6.3)

ศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดิน การท านา การเลี้ยงสัตว์
ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง

ภำพที่ 6.11 ขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้การพัฒนาที่ดินตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง

ภำพที่ 6.12 อบรมค่ายยุวหมอดิน

78 สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

กรมพัฒนาที่ดิน