Page 119 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ภำคผนวกที่ 3
น้ ำหมักจุลินทรีย์ดินจอมปลวก

ความหลากหลายของจุลินทรีย์ในดินมีอยู่สูงและมีบทบาทที่ส าคัญยิ่งต่อระบบนิเวศทั้งในด้าน
ประโยชน์และโทษ ความหลากหลายทางชีวภาพของจุลินทรีย์ในดินโดยเฉพาะแบคทีเรีย ซึ่งเป็นจุลินทรีย์ที่

มีปริมาณมากกว่าจุลินทรีย์อื่นๆ ดินจึงเป็นแหล่งอาหารธรรมชาติที่จุลินทรีย์แทบทุกชนิดสามารถเจริญ หรือ
ด าเนินกิจกรรมและขยายพันธุ์ได้เมื่อมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ชนิด ปริมาณและการกระจายของ
จุลินทรีย์ในดินจะแตกต่างกันตามสภาพแวดล้อม แบคทีเรียที่อาศัยอยู่ร่วมกับปลวก เป็นผลที่เกิดจาก

ความสามารถในการย่อยสลายเนื้อไม้ซากพืช และซากสัตว์ที่ผุผังในธรรมชาติ โดยเฉพาะท าให้เกิดการย่อย
สลายในป่าดิบชื้น เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินในป่าธรรมชาติและสวนไม้ยืนต้น และดินจอมปลวกที่อยู่
บริเวณเหนือดินยังเป็นแหล่งผลิตก๊าซมีเทน คาร์บอนไดออกไซด์ และไฮโดรเจน และมีแร่ธาตุที่เป็น
ประโยชน์ต่อพืชสูงมาก จะเห็นว่าแบคทีเรียที่อยู่ในดินจอมปลวกมีความส าคัญต่อสิ่งมีชีวิตทุกชนิดในระบบ
นิเวศ การศึกษาระบบนิเวศของดินจอมปลวกเปรียบเทียบกับดินบริเวณใกล้เคียง เชื้อแบคทีเรียที่อยู่บริเวณ

ดินจอมปลวกเหล่านี้ สามารถน ามาใช้เพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดินทางด้านการเกษตร ตลอดจนชักน าให้
พืชมีความแข็งแรง สมบูรณ์ต้านทานต่อการเข้าท าลายของเชื้อสาเหตุโรคต่างๆ แบคทีเรียเหล่านี้มี
ความส าคัญในระบบนิเวศมีกิจกรรมโดดเด่นในห่วงโซ่อาหารของระบบการเจริญเติบโตของพืช หรือมีผลต่อ

การเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน แบคทีเรียที่มีศักยภาพเหล่านี้จะก่อให้เกิดความยั่งยืนต่อระบบนิเวศ
การเกษตร สมควรได้รับการเพิ่มปริมาณและอนุรักษ์ให้คงอยู่ร่วมกับดินและพืชตลอดไป

วัสดุอุปกรณ์ที่น ำมำใช้ผลิตจุลินทรีย์ดินจอมปลวก

1. ดินจอมปลวก 5 กิโลกรัม
2. ข้าวสวยหุงสุก (หุงโดยไม่ต้องซาวน้ า) 3 กิโลกรัม
3. น้ าเปล่า 20 ลิตร

ดินจอมปลวก ข้าวสวยหุงสุก น้ าเปล่า

วิธีกำรท ำ

1. น าวัสดุทั้งข้อ 1 และ 2 มาผสมกัน
2. น าวัสดุข้อที่ 1 ใส่ลงไปในถังพลาสติกทึบแสง เติมน้ าเปล่า 20 ลิตร ให้ท่วมวัสดุที่น ามาหมัก
3. ใช้ระยะเวลาในการหมัก 15 วัน ตั้งไว้ในที่ร่ม ปิดฝาโดยไม่ต้องคน (ฝาไม่ต้องปิดสนิทมาก
เพื่อป้องกันการระเบิด เนื่องจากจุลินทรีย์มีการสร้างแก๊สขึ้นในถังหมัก)

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 103
กรมพัฒนาที่ดิน