Page 117 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ภำคผนวกที่ 2
น้ ำหมักชีวภำพจุลินทรีย์สังเครำะห์แสง

จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง (Photo Synthetic Bacteria ; PSB) พบกระจายทั่วไปในธรรมชาติ ตาม
แหล่งน้ าจืด น้ าเค็ม ทะเลสาบทั้งน้ าเค็มและน้ าจืด น้ าพุร้อน และน้ าทะเลบริเวณขั้วโลกเหนือ นอกจากนี้ยัง
พบตามแหล่งน้ าเสีย บ่อบ าบัดน้ าเสีย และดิน จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงสามารถใช้บ าบัดน้ าเสียจากอาคาร
บ้านเรือน การเกษตรกรรม อุตสาหกรรมอาหาร อุตสาหกรรมทางเคมีและปิโตรเลียม

เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการน ามาใช้เพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะการใช้เพื่อเพิ่มผลผลิตข้าว ซึ่ง
พบว่าสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวได้มากถึงไร่ละ 20-30 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากดินในบริเวณรากข้าวในระยะข้าว
ตั้งท้องจะมีสภาวะแบบไม่มีออกซิเจนท าให้แบคทีเรียที่อยู่ในกลุ่มแอนแอโรบิคแบคทีเรีย (Anaerobic
Bacteria) เจริญได้ดีสร้างก๊าซไฮโดรเจนซัลไฟต์ (H 2S) ซึ่งมีผลไปยับยั้งกระบวนการสร้างเมตาโบลิซึมของ

รากข้าว แต่เมื่อน าจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงมาใส่ลงดินในระยะเวลาดังกล่าวจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงจะ
เปลี่ยนไฮโดรเจนซัลไฟด์ให้อยู่ในรูปสารประกอบซัลเฟอร์ และ ซัลเฟต ที่ไม่เป็นพิษต่อราก จึงมีผลให้ราก
ของต้นข้าวเจริญงอกงามมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัดและลักษณะของต้นข้าวก็มีความแข็งแรง นอกจากนี้เซลล์

ของจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง ยังสามารถน ามาใช้เป็นแหล่งอาหารเสริมของสัตว์ได้เพราะเซลล์ของจุลินทรีย์
สังเคราะห์แสงจะประกอบด้วยโปรตีนสูงถึงร้อยละ 60-65 ซึ่งโปรตีนเหล่านี้ประกอบด้วยกรด
อะมิโนที่จ าเป็นครบถ้วน และยังมีวิตามินและแร่ธาตุ เช่น วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 6 กรดฟอลิค
วิตามินบี 12 วิตามินซี วิตามินดี วิตามินอี รงค์วัตถุสีแดง (carotenoid) และสารโคแฟคเตอร์ เช่น
ยูบิควิโนน (Ubiquinone) โคเอนไซม์คิว (Coenzyme-Q) จุลินทรีย์สังเคราะห์แสงมีอยู่มากมายหลากหลาย

สายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์ให้ประโยชน์ที่แตกต่างกันออกไป ในที่นี้จะกล่าวถึงสายพันธุ์ที่มีประสิทธิภาพที่
เหมาะกับประเทศไทยได้แก่ Rhodopseudomonas capsulatus. ซึ่งมีความสามารถพิเศษที่หลากหลาย
ใช้ในวงการเกษตรต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น สัตว์น้ า สัตว์บก พืชสวนพืชไร่ อุตสาหกรรม บ าบัดน้ าเสีย เป็นต้น

ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการน าไปใช้

วัสดุที่น ำมำขยำยเชื้อจุลินทรีย์สังเครำะห์แสง
1. หัวเชื้อจุลินทรีย์สังเคราะห์แสง 1 ลิตร

2. ไข่ไก่ 2 ฟอง
3. น้ าฉี่ (ยูเรีย) 1 แก้ว
4. น้ าเปล่า (น้ าบาดาล/น้ าฝน) 20 ลิตร

วิธีกำรท ำ
1. น าวัสดุจากข้อ 1-4 มาตีผสมรวมเข้าด้วยกัน
2. น าตากแดดทิ้งไว้ 4 วัน จนกว่าน้ าจะแดงแสดงว่ามีจุลินทรีย์สังเคราะห์แสงแน่นอน

**หมายเหตุ ห้ามใช้น้ าประปา/น้ ากรอง เพราะจะท าให้เกิดตะไคร่น้ า

สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย 101
กรมพัฒนาที่ดิน