Page 91 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ได้แล้ว จำนวน 5,345,047 ไร่ (ตั้งแต่เริ่มต้น – ปี 2564) โดยการจัดหาเมล็ดพันธุ์ปุ๋ยพืชสด (โสนอัฟริกัน และ
ปอเทือง) นำไปสนับสนุนให้เกษตรกรนำไปปลูกและไถกลบก่อนการปลูกข้าว พร้อมทั้งส่งเสริมให้มีการใช้

น้ำหมักชีวภาพร่วมด้วย เพื่อช่วยเพิ่มผลผลิตข้าว และจะต้องดำเนินการปรับปรุงพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจาก
เกลืออย่างต่อเนื่อง
2) ปลูกไม้ยืนต้นเพื่อป้องกันการเพิ่มขึ้นของพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ ปัจจุบันส่งเสริมไปได้

แล้ว จำนวน 100,867 ไร่ (ตั้งแต่เริ่มต้น – ปี 2564) ดำเนินการในพื้นที่สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 3 และ 5
โดยการฝึกอบรมเพื่อการเรียนรู้ การพัฒนาและแก้ไขพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือเกษตรกรในโครงการฯ
ปรับระดับพื้นที่นา จัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ โดยการปรับระดับพื้นที่นาลักษณะที่ 1 หรือลักษณะที่ 2
การก่อสร้างท่อระบายน้ำ ก่อสร้างทางลำเลียงในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มจัดถึงปานกลางและน้อย
และส่งเสริมการปลูกต้นไม้ทนเค็ม เช่น อาคาเซีย รวมทั้งการปรับปรุงบำรุงดิน

3) ส่งเสริมการพัฒนาพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือแบบบูรณาการในพื้นที่ลุ่มน้ำย่อย ดำเนินการ
ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในพื้นที่สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 3 4 และ 5 ปัจจุบัน ส่งเสริมไปได้แล้วตั้งแต่
ปี 2552 – ปี 2564 จำนวน 135,830 ไร่ โดยดำเนินการดังนี้

(1) ฟื้นฟูพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มจัดด้วยการปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มและหญ้า
ชอบเกลือ ดำเนินการโดยการปรับรูปแปลงพร้อมทำระบบระบายน้ำ ควบคุมระดับน้ำใต้ดิน เพื่อฟื้นฟูสภาพดิน
ที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มจัดและปลูกต้นกระถินออสเตรเลียและหญ้าดิ๊กซี่ ตั้งแต่ ปี 2552 – ปี 2564
ดำเนินการแล้วจำนวน 10,725 ไร่

(2) ฟื้นฟูพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มจัดด้วยการปลูกต้นไม้ทนเค็มและหญ้าชอบเกลือ
ระบบวิศวกรรม ดำเนินการในรูปแบบจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำด้วยระบบพืช โดยการปรับระดับพื้นที่นา
ลักษณะที่ 1 หรือลักษณะที่ 2 พร้อมปลูกหญ้าชอบเกลือและไม้ทนเค็ม ระบบระบายน้ำใต้ดินเพื่อระบายเกลือ

พร้อมสำรวจออกแบบ และติดตามการเก็บข้อมูลดินและน้ำ ภายใต้การจัดทำระบบระบายน้ำใต้ดินเพื่อระบาย
เกลือ และระบบอนุรักษ์ดินและน้ำด้วยระบบพืช ตั้งแต่ ปี 2560 – ปี 2564 ดำเนินการแล้วจำนวน 500 ไร่
(3) จัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำและปลูกไม้ยืนต้นเศรษฐกิจบนคันนา ดำเนินการในพื้นที่ ดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือระดับเค็ม ปานกลาง โดยการปรับแปลงนาและส่งเสริมให้มีการปลูกไม้ยืนต้นทนเค็ม บนคัน
นาเพื่อช่วยลดระดับน้ำใต้ดินเค็ม ตั้งแต่ ปี 2552 – ปี 2564 ดำเนินการแล้วจำนวน 50,130 ไร่

(4) การควบคุมระดับน้ำใต้ดินเค็ม ทั้งบนผิวดินและใต้ผิวดิน ตั้งแต่ ปี 2552 – ปี 2564 ดำเนินการ
แล้วจำนวน 74,475 ไร่ โดยการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ โดยการปรับระดับพื้นที่นาลักษณะที่ 1 หรือ
ลักษณะที่ 2 การก่อสร้างท่อระบายน้ำ ก่อสร้างทางลำเลียงในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มน้อยถึง

ปานกลาง ส่งเสริมการปลูกต้นไม้ทนเค็ม
(5) การป้องกันการเพิ่มเติมระดับน้ำใต้ดินเค็มบนพื้นที่เนินรับน้ำ โดยการใช้น้ำจากบ่อขุดหรือบ่อน้ำ
ตื้นที่มีน้ำใต้ดินคุณภาพดีที่ไม่อยู่ลึกเกินไป เพื่อให้เกษตรกรประกอบการเกษตรได้อย่างยั่งยืน ตั้งแต่
ปี 2552 – ปี 2564 ดำเนินการแล้วจำนวน 307 แห่ง

เมืองเพีย เป็นตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น พื้นที่ทางทิศตะวันออกและทิศใต้
ส่วนมากจะเป็นพื้นที่ราบใช้ในการทำนา แต่ทางทิศเหนือส่วนมากจะเป็นดินเอียด (ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ)
ซึ่งบริเวณนี้ในอดีตใช้เป็นแหล่งต้มเกลือสินเธาว์ ส่วนทางทิศใต้และทิศตะวันตกเป็นที่เนินสลับกับที่ราบ ที่เนิน
ใช้ทำไร่ ทำสวน ส่วนที่ราบใช้ทำนา

ทุ่งเมืองเพีย ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 768,000 ไร่ ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ในหมู่บ้านดู่ใหญ่
บ้านดู่โพธิ์ตาก บ้านขามเรียนและบ้านเมืองเพีย ตำบลเมืองเพีย อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น เป็นพื้นที่มี

สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย 75
กรมพัฒนาที่ดิน