Page 16 - การจัดการดินเพื่อปลูกยางพาราในกลุ่มชุดดินที่ 29 จังหวัดน่าน Soil Management for Rubber Plantation in Soil Group 29, Nan Province

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

8

ธาตุนั้นไปใช้ได้หรือไม่ นอกจากนั้นปฏิกิริยาดินจะมีผลต่อกิจกรรมของจุลินทรีย์ดิน ซึ่งมีส่วนสําคัญใน
ขบวนการย่อยสลายอินทรียวัตถุด้วย
6) ความจุในการดูดยึดธาตุอาหาร (Nutrient retention capacity) คุณลักษณะที่ดินที่เป็น
ตัวแทน ได้แก่ ความจุในการแลกเปลี่ยนประจุบวก (cation exchange capacity) และความอิ่มตัว

ด้วยด่าง (base saturation) โดยที่ปัจจัยทั้งสองนี้มีผลทางอ้อมต่อการเจริญเติบโตของพืชในเรื่อง
ปริมาณธาตุอาหารที่ดินสามารถดูดยึด และการปลดปล่อยธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อพืช
7) สภาวะการหยั่งลึกของราก (Rooting conditions) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่
ความลึกของดิน ความลึกของระดับน้ําใต้ดิน และชั้นการหยั่งลึกของราก (root penetration

classes) ความลึกของดินจะมีส่วนสัมพันธ์กับความลึกของระบบรากพืชในการหยั่งเพื่อหาอาหารและ
ยึดลําต้น ดินที่มีความลึกมาก โอกาสที่รากจะเจริญเติบโตก็เป็นไปได้ง่าย นอกจากนี้ระดับน้ําใต้ดินจะ
เป็นตัวควบคุมการเจริญเติบโตของรากพืชด้วย ถ้าระดับน้ําใต้ดินตื้นโอกาสที่รากพืชจะเจริญเติบโต
ไปสู่เบื้องล่างก็เป็นไปได้ยากเพราะดินข้างล่างจะขาดออกซิเจน ความยากง่ายต่อการหยั่งลึกของ

รากในดิน มีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ลักษณะเนื้อดิน โครงสร้างดิน การเกาะตัวของดิน
(consistence) และปริมาณกรวดหรือเศษหินที่พบในหน้าตัดดิน
8) ความเสียหายจากน้ําท่วม (Flood hazard) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ จํานวน

ครั้งที่น้ําท่วมในช่วงรอบปีที่กําหนดไว้ หมายถึง พืชได้รับความเสียหายจากการที่น้ําท่วมบนผิวดิน
ชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือเป็นน้ําที่ไหลบ่า การที่น้ําท่วมขังจะทําให้ดินขาดออกซิเจน
9) การมีเกลือมากเกินไป (Excess of salts) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ปริมาณ
เกลืออิสระที่สะสมมากเกินพอจนเป็นอันตรายต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยขบวนการ osmosis
กล่าวคือ ถ้ามีเกลือสะสมในดินมาก ปริมาณน้ําในรากพืชจะถูกดูดออกมาทําให้ต้นพืชขาดน้ํา

ถ้าความเค็มมีระดับสูงมากอาจทําให้พืชตายได้ พืชแต่ละชนิดจะมีความทนทานต่อปริมาณเกลือ
แตกต่างกันไป
10) สารพิษ (Soil toxicities) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ระดับความลึกของชั้น

jarosite ซึ่งจะมีอิทธิพลต่อปฏิกิริยาดิน ทําให้ดินเป็นกรดจัดมาก ปริมาณซัลเฟตของเหล็ก และ
อลูมินัมในดินจะสูงมากจนเป็นพิษต่อพืช
11) สภาวะเขตกรรม (Soil workability) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความยาก
ง่ายในการเขตกรรม ซึ่งอาจหมายถึง การไถพรวนโดยเครื่องจักรหรือสัตว์ หรือเครื่องมืออื่นๆ ที่ใช้มือก็

ได้
12) ศักยภาพในการใช้เครื่องจักร (Potential for mechanization) คุณลักษณะที่ดินที่เป็น
ตัวแทน ได้แก่ ความลาดชันของพื้นที่ ปริมาณหินโผล่ ปริมาณก้อนหิน และการมีเนื้อดินเหนียวจัด
ซึ่งปัจจัยทั้งสี่นี้อาจเป็นอุปสรรคต่อการไถพรวนโดยเครื่องจักร

13) ความเสียหายจากการกัดกร่อน (Erosion hazard) คุณลักษณะที่ดินที่เป็นตัวแทน ได้แก่
ความลาดชันของพื้นที่และปริมาณดินที่สูญเสีย (soil loss) พื้นที่ที่มีความลาดชันสูงโอกาสที่ดินจะ
ถูกกัดกร่อนก็เป็นไปได้ง่ายขึ้น (บัณฑิตและคํารณ, 2539)