Page 70 - การกักเก็บคาร์บอนในดินตัวแทนหลักภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
58

1) ไม่ใส่อะไร 2) ซากถั่วลิสง 3) ฟางข้าว 4) ใบพลวง และ 5) ใบมะขาม ใส่อัตรา 1.6 ตันต่อไร่ (10 ตันต่อ

เฮกตาร์) โดยวิธีการไถกลบ
- แปลงทดลองในพื้นที่ลุ่ม ประกอบด้วย 4 กรรมวิธี จ านวน 3 ซ้ า ได้แก่
1) ไม่ไถกลบตอซังและไม่ใช้น้ าหมักชีวภาพ 2) ไม่ไถกลบและใช้น้ าหมักชีวภาพ 3) ไถกลบตอซังและไม่ใช้
น้ าหมักชีวภาพ และ 4) ไถกลบตอซังร่วมกับการใช้น้ าหมักชีวภาพ ปริมาณตอซังและฟางข้าวในอัตรา

0.85 ตันต่อไร่ (5.3 ตันต่อเฮกตาร์)
(3) การศึกษาอัตราสลายตัวของวัสดุอินทรีย์
- การเตรียมวัสดุอินทรีย์: วัสดุอินทรีย์ที่ใช้ในการทดลองนี้ ได้แก่ ฟางข้าว ซาก

ถั่วลิสง ใบพลวง และใบมะขาม ซึ่งวัสดุอินทรีย์ทั้ง 4 ชนิดเป็นวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร และใบไม้ที่ร่วง
หล่น โดยเก็บใบพลวงที่ร่วงหล่นตามฤดูกาล เก็บใบมะขามรวมทั้งก้าน ส่วนฟางข้าวและซากถั่วลิสงได้
จากเศษเหลือหลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้วน ามาตากแห้ง เนื่องจากวัสดุอินทรีย์ที่ใช้ในการทดลองนี้
มีขนาดที่แตกต่างกันมากเช่น ใบพลวงที่มีขนาดใหญ่กว่าใบมะขามมาก ดังนั้นเพื่อมิให้ปัจจัยของขนาด

วัสดุอินทรีย์มาเป็นปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อการสลายตัว จึงต้องมีขั้นตอนในการเตรียมสารอินทรีย์ก่อนที่
จะน ามาใส่ในแปลงทดลองดังนี้ กรณีซากถั่วลิสง (ต้นและราก) และฟางข้าวจะน ามาสับเป็นท่อนเล็กๆ
ให้มีขนาด 5 - 10 เซนติเมตร ส่วนกรณีของใบพลวงนั้นน ามาตัดให้มีขนาดสี่เหลี่ยม กว้าง x ยาว

ประมาณ 2 - 3 นิ้ว จากนั้นรวบรวมฟางข้าว ซากถั่วลิสง ใบพลวง และใบมะขาม ให้ได้ปริมาณที่ต้องการ
และท าการสุ่มตัวอย่างมะขามมาเพื่อหาสัดส่วนโดยน้ าหนักระหว่างใบและก้านมะขาม
- การเตรียมถุงตาข่าย: เตรียมวัสดุอินทรีย์เพื่อชั่งน้ าหนักตามกรรมวิธีการทดลอง
เพื่อบรรจุถุงตาข่าย พลาสติกสีด า ขนาดถุง 20 x 20 เซนติเมตร และขนาดรู 3 x 3 มิลลิเมตร ตาม

น้ าหนัก ใช้จ านวน 15 ถุงต่อแปลง หลังจากนั้นท าการฝังถุงตาข่าย หลังจากเตรียมแปลงทดลองและใส่
วัสดุอินทรีย์ น าถุงซึ่งบรรจุวัสดุอินทรีย์ที่เตรียมไว้น ามาฝังในแปลงทดลองห่างจากบริเวณขอบแปลง 30
เซนติเมตร ภายในพื้นที่แปลงทดลองตามกรรมวิธีการทดลอง โดยฝังลึก 15 เซนติเมตร จากผิวดิน
- การเก็บข้อมูลถุงตาข่าย: สุ่มเก็บตัวอย่างถุงตาข่ายจ านวน 7 ครั้ง โดยเริ่มต้น

จากหลังจากการฝังถุงตาข่ายที่ 1, 2, 4, 8, 16, 26 และ 52 สัปดาห์ เก็บถุงขึ้นกรรมวิธีละ 2 ถุงต่อครั้ง ถ้า
หากสุ่มได้ถุงที่ถูกสัตว์ในดินท าลายให้สุ่มใหม่ ถุงตาข่ายที่เก็บได้น ามาแยกส่วนที่ไม่ใช่วัสดุอินทรีย์ออกและ
ก าจัดเศษดินที่ติดมากับถุง น าวัสดุอินทรีย์ออกจากถุงตาข่าย แล้วใช้แปรงปัดเศษดินที่ติดมาจากแปลงโดย
พยายามเอาเศษดินออกให้มากที่สุดเพื่อป้องกันการปนเปื้อนในการวิเคราะห์ตัวชี้วัดอื่นๆ หลังจากนั้นน า

วัสดุอินทรีย์ไปอบที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส ชั่งและบันทึกน้ าหนักซากวัสดุอินทรีย์ที่เหลือจากการ
สลายตัวในแต่ละครั้งหลังใส่วัสดุอินทรีย์
- การเก็บตัวอย่างดิน: เก็บตัวอย่างดินท าโดยท าแผนผังการสุ่ม (ใช้กรอบสุ่ม
ตัวอย่างหรือ quadrat) ด าเนินการสุ่มช่องที่จะเก็บตัวอย่างดินในแต่ละครั้ง ท าการสุ่มเก็บตัวอย่างทั้งหมด

5 จุด โดยใช้สว่านขนาดเล็ก (ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 เซนติเมตร สูง 45 เซนติเมตร) แล้วน ามาผสม
คลุกเคล้าให้เข้ากันเป็น 1 ตัวอย่าง
- การวิเคราะห์ข้อมูล: วิเคราะห์โดยใช้แบบจ าลองทางคณิตศาสตร์เพื่อท านาย
อัตราการสลายตัวของสารอินทรีย์จากข้อมูลของวัสดุอินทรีย์ที่เหลือในแต่ละช่วงเวลา และท าการประเมิน

อัตราการสลายตัวโดยพิจารณาจากแบบจ าลอง First order kinetic (Olsen, 1963) คือ