Page 55 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
P. 55
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560
สรุป
จากการศึกษาพบว่า 1) ฐานข้อมูลเชิงพื้นที่สามารถน ามาประยุกต์ใช้ในการประเมินศักยภาพการ
กักเก็บน้ าของพื้นที่ในการสร้างแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทานของจังหวัดล าปางได้ 2) พื้นที่ที่มีศักยภาพ
การกักเก็บน้ าต่ ามีพื้นที่ประมาณ 4,615,515 ไร่ คิดเป็น 59.1% ของพื้นที่ทั้งหมด ส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณพื้นที่เขา
ส่วนพื้นที่ที่มีศักยภาพการกักเก็บน้ าปานกลางมีพื้นที่ประมาณ 2,559,646 ไร่ คิดเป็น 32.8% ของพื้นที่ทั้งหมด ซึ่ง
อยู่ในบริเวณตอนกลางของจังหวัด และพื้นที่ที่มีศักยภาพการกักเก็บน้ าสูงมีพื้นที่ 631,081 ไร่ คิดเป็น 8.1% ของ
พื้นที่ทั้งหมด โดยส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณพื้นที่ราบตอนกลางของจังหวัด 3) การประเมินศักยภาพในการกักเก็บน้ า
ของแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทานด้วยฐานข้อมูลเชิงแผนที่ ก่อนท าการเลือกพื้นที่ก่อสร้างจริงเป็น
แนวทางเบื้องต้นที่จะช่วยให้ผู้ออกแบบและเกษตรกรเจ้าของพื้นที่สามารถบริหารจัดการแหล่งน้ าได้อย่าง
ถูกต้อง และมีประสิทธิภาพ เนื่องจากขั้นตอนการจัดท าแผนที่ศักยภาพการกักเก็บน้ าใช้ปัจจัยที่มีผลต่อการเก็บ
กักน้ าจากฐานข้อมูลที่มีอยู่ภายในและภายนอกกรมพัฒนาที่ดิน ซึ่งไม่ใช่ข้อมูลที่ท าการวัดค่าหรือจัดท าขึ้นมา
ส าหรับวิเคราะห์การกักเก็บน้ าของพื้นที่โดยตรง และข้อมูลบางปัจจัยอาจไม่ใช่ปัจจัยที่มีผลต่อการกักเก็บน้ า
อย่างแท้จริง เช่น ลักษณะเนื้อดิน เนื่องจากเป็นฐานข้อมูลที่ความลึกไม่เกิน 2 เมตร แต่ความลึกของแหล่งน้ าใน
ไร่นาจะมีความลึกที่มากกว่า 2.6 เมตรขึ้นไป จึงควรมีการใช้ปัจจัยทางด้านธรณีวิทยาเข้ามาวิเคราะห์ร่วมด้วย
เพื่อความถูกต้องและแม่นย าในการน าไปใช้ประกอบในการพิจารณาประเมินศักยภาพในพื้นที่อื่นต่อไป
ค้านิยม
ขอขอบคุณ ผอ.วีรชัย กาญจนาลัย ผู้อ านวยการส านักเทคโนโลยีการส ารวจและท าแผนที่ กรมพัฒนา
ที่ดิน ที่มอบโอกาสในการท าโครงการ ให้ค าปรึกษา ชี้แนะแนวทาง และให้ความอนุเคราะห์ในทุกด้านจน
การศึกษานี้ส าเร็จลุล่วงด้วยดี
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาที่ดิน. 2555. คู่มือการด าเนินงานโครงการแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทาน. กรุงเทพฯ.
กรวรรณ อาจเลิศ. 2559. บทสรุปส าหรับผู้บริหารโครงการประยุกต์ใช้ฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ในการประเมิน
ศักยภาพในการกักเก็บน้ าของพื้นที่ในการสร้างแหล่งน้ าในไร่นานอกเขตชลประทาน. ส านักเทคโนโลยี
การส ารวจและท าแผนที่. กรมพัฒนาที่ดิน.
กลุ่มป้องกันภัยธรรมชาติและความเสี่ยงทางการเกษตร. 2557. การคาดการณ์ความแห้งแล้งในพื้นที่ท า
การเกษตร ปี 2558. กองนโยบายและแผนการใช้ที่ดิน. กรมพัฒนาที่ดิน. 6 ตุลาคม 2557.
เฉลียว แจ้งไพร. 2530. คู่มือการส ารวจและวินิจฉัยคุณภาพดินเพื่อใช้ในการวางแผนอนุรักษ์ดินและน้ าในไร่นา.
เอกสารวิชาการฉบับที่ 73. กองส ารวจและจ าแนกดิน กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
พนามาศ ตรีวรรณกุล เมตตา เชยสมบัติ และนายเสถียร แสงแถวทิม. 2556. การประเมินผลโครงการแหล่งน้ า
ในไร่นานอกเขตชลประทาน ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ.2556. คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ไพโรจน์ กอสุธารักษ์. 2528. การสูญเสียน้ าโดยการระเหยและรั่วซึมจากสระเก็บน้ า. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท,
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
34
