Page 238 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ป 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสูความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

แผนการใชที่ดินจังหวัดปราจีนบุรีเพื่อพัฒนาการเกษตรสูไทยแลนด 4.0

Land Use Plan of Prachinburi Province for Agricultural Development toward Thailand 4.0

กองนโยบายและแผนการใชที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดยอ

จังหวัดปราจีนบุรี เปนจังหวัดที่มีพื้นที่เกษตรกรรมเหมาะกับการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจหลายชนิดเชน
ขาว ยางพารา ขาวโพด มันสําปะหลัง ออย และผลไมตางๆ ที่มีคุณภาพสูง รวมถึงเปนแหลงปลูกพืชสมุนไพร

ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ อยางไรก็ตาม พื้นที่เพาะปลูกดังกลาวก็ยังประสบปญหาทางกายภาพของดิน เชน
ดินเปรี้ยวจัด ดินตื้น ปญหาความเสื่อมโทรมของดินเนื่องมาจากการใชสารเคมี ปญหาการขาดแคลนน้ําในชวง
ฤดูแลง และปญหาน้ําทวมในชวงฤดูฝน ดังนั้น กองนโยบายและแผนการใชที่ดิน (กนผ.) จึงไดจัดทําแผนการใช
ที่ดินจังหวัดปราจีนบุรีขึ้น โดยมีวัตถุประสงคเพื่อใชเปนขอมูลพื้นฐานในการวางแผนเพาะปลูกพืชใหเหมาะสม

กับศักยภาพพื้นที่ โดยนําขอมูลพื้นฐานทางกายภาพไดแก ขอมูลดิน สภาพการใชที่ดิน ขอบเขตปาไมตาม
กฎหมาย เขต สปก. เขตชลประทาน ชั้นคุณภาพลุมน้ําและขอมูลภูมิอากาศ (ปริมาณน้ําฝนเฉลี่ย และความชื้น
สัมพัทธ) เพื่อจัดทําเปนแผนที่หนวยที่ดิน และแผนที่ความเหมาะสมของที่ดิน ซึ่งจะนําไปใชในการวิเคราะห
รวมกับขอมูลดานเศรษฐกิจและสังคมทั้งแบบปฐมภูมิที่ไดจากการสัมภาษณเกษตรกร ไดแก รายไดตนทุนผัน

แปรกําไรและอัตราผลตอบแทนตอการลงทุน และขอมูลแบบทุติยภูมิ ไดแก สภาวะการผลิตและการตลาด
ราคาผลผลิต สถิติการเกษตร รวมถึงนโยบายและยุทธศาสตรที่เกี่ยวของ เพื่อกําหนดเปนแผนการใชที่ดิน
จังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งประกอบดวยเขตการใชที่ดินจํานวน 5 เขตหลัก คือ เขตปาไม เขตเกษตรกรรม เขตชุมชน
และสิ่งปลูกสราง เขตแหลงน้ํา และเขตพื้นที่อื่นๆ ทั้งนี้เพื่อใหบรรลุเปาหมายของยุทธศาสตรจังหวัดปราจีนบุรี

ที่ตองการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับสินคาเกษตรใหมีมาตรฐาน เพื่อสรางรายไดและความมั่นคง
ใหกับเกษตรกร กนผ. จึงไดนํานวัตกรรม Agri-Map มาใชวิเคราะหตอยอด ในการพิจารณาเสนอทางเลือกการ
ปลูกพืชเศรษฐกิจที่สรางมูลคาเพิ่ม ทดแทนพืชเดิมที่เพาะปลูกไดผลผลิตต่ํา โดยจะใหความสําคัญในเขตเรงรัด

พัฒนาการเกษตรที่พื้นที่สวนใหญมีขอจํากัดในการใชที่ดินเปนลําดับแรก ซึ่งขอเสนอทางเลือกการปลูกพืช
ทดแทนที่วิเคราะหไดจาก Agri-Map นี้ จะสามารถชวยเกษตรกรในพื้นที่ตัดสินใจปรับเปลี่ยนการปลูกพืชเดิม
เปนพืชใหมที่ใหผลตอบแทนที่คุมคากวา เปนการยกระดับคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และเตรียมความพรอมดานการ
พัฒนาการเกษตรใหกาวสูไทยแลนด 4.0

210
207