Page 99 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

บทที่ 6
สรุปและขอเสนอแนะ

การประเมินคุณภาพดินและที่ดินในพื้นที่ลุมน้ำภาคกลาง สำหรับการเพิ่มผลิตภาพดินและความความ
เสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน โดยทำการสำรวจ ศึกษาลักษณะและสมบัติของดินตามชุดดิน จากหลุมเจาะดิน

และการศึกษาหนาตัดดินขนาดเล็ก การใชที่ดินทางการเกษตร การเก็บขอมูลสภาพแวดลอม และทำการเก็บ
ตัวอยางดินเพื่อนำไปวิเคราะหสมบัติทางกายภาพและทางเคมีหองปฏิบัติการ และนำขอมูลดินจากภาคสนาม
และผลวิเคราะหดินจากหองปฏิบัติการไปประเมินคาดัชนีคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณของดิน

รวมทั้งกำหนดแนวทางการจัดการดินตามขอจำกัดของดินเพื่อกำหนดระดับคุณภาพดินและประเมินชั้นคุณภาพ
ที่ดินเพื่อนำไปวิเคราะหศักยภาพการใชที่ดินอยางยั่งยืน

จากการประเมินคาดัชนีคุณภาพดินเพื่อประเมินระดับคุณภาพของดินศักยภาพในการรักษาผลผลิตให
ยั่งยืนพบวา ทรัพยากรดินในพื้นที่ลุมน้ำภาคกลางมีคุณภาพดินอยูในชวงระดับที่ 2 - 5 สวนใหญอยูในระดับที่ 3
และ 4 เปนดินที่มีศักยภาพการใชที่ดินอยางยั่นยืน แตตองมีการปรับปรุงวิธีการจัดการดินใหเหมาะสม และดิน

ที่มีศักยภาพการใชที่ดินอยางยั่นยืนแตตองมีการปรับปรุงวิธีการจัดการดินใหเหมาะสมอยางมาก โดยชั้นดินบน
สวนใหญอยูระดับคุณภาพดินที่ 3 และชั้นดินลางจัดอยูในคุณภาพดินระดับที่ 4

ระดับความอุดมสมบูรณของดิน พบวา ดินมีความอุดมสมบูรณตั้งแตต่ำถึงสูง ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ
นั้นแตกตางกัน โดยสวนใหญในชั้นดินบนมีความอุดมสมบูรณสูงกวาในชั้นดินลาง เนื่องจากมีปริมาณ
อินทรียวัตถุที่สูงกวา รวมทั้งมีการจัดการดินและธาตุอาหารพืช

จากการประเมินสมรรถนะความอุดมสมบูรณของดิน โดยรวมแลวพื้นที่ศึกษามีศักยภาพในการปลูก

ขาวและพืชไรไดดี แตบริเวณที่มีขอจำกัดเรื่องความชื้น ควรมีการจัดหาแหลงน้ำสำรองไวใชเมื่อฝนทิ้งชวงและ
การใชปุยเคมี ปุยคอก รวมกับการใชปุยพืชสด เปนสิ่งจำเปนสำหรับการเพิ่มความสามารถในการผลิตพืช ที่มี
ขอจำกัดดินในการขาดฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมที่เปนประโยชน ควรมีการใสปูนเพื่อปรับพีเอชดินที่เปนกรด

และปลูกพืชที่เหมาะสมกับดินในสภาพที่ดินเปนดาง สำหรับในพื้นที่สูง ดินสวนใหญจะมีขอจำกัดของดิน คือ
ปฏิกิริยาดินเปนกรด มีธาตุโพแทสเซียมต่ำ และบางดินมีความเปนพิษจากอะลูมินัม หากพิจารณาถึงการใช
ทางการเกษตร ดินเหลานี้รองรับการใชประโยชนทางการเกษตรได แตตองมีการจัดการในเรื่องของธาตุอาหาร
พืช ควรมีการใสปุยอินทรีย เชน ปุยพืชสด ปุยคอก รวมกับปุยเคมี รวมทั้งมีการใสปูน อยางไรก็ตามพื้นที่สูงที่
จัดอยูในพื้นที่ลาดชันเชิงซอน ดังนั้นหากมีการใชประโยชนที่ดินทางการเกษตรจะตองมีมาตรการเชิงอนุรักษดิน

และน้ำควบคูไปดวย