Page 58 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

5.2.2 การจัดชั้นคุณภาพที่ดิน

เปนการประเมินคุณภาพที่ดินตามปจจัยลักษณะสมบัติของดินที่มีผลตอความเครียดขอดินโดยใช

ขอจำกัดทรัพยากรที่ดิน ซึ่งคุณภาพของที่ดินจะบงชี้ถึงสมรรถนะของดิน (soil performance) และการฟนฟู
ของดิน (soil resilience) ซึ่งสามารถวิเคราะหถึงศักยภาพของที่ดินสำหรับการผลิตพืชอยางยั่งยืนและการ
จัดการดินตามสภาพปญหาและขอจำกัดของพื้นที่เพื่อการปรับปรุงฟนฟูคุณภาพที่ดินและลดความเสื่อมโทรม
ของดิน สามารถนำมาใชกำหนดพื้นที่ศักยภาพในการผลิตพืชอยางยั่งยืนได เพื่อประโยชนในการตัดสินใจของ

ผูใชที่ดินและเกษตรกร สามารถจัดชั้นคุณภาพที่ดินพื้นที่ลุมน้ำภาคกลางทั้งหมด 5 ชั้นคุณภาพที่ดิน (ภาพที่ 5-5)
สามารถสรุปชั้นคุณภาพที่ดิน ไดดังนี้

1) ชั้นคุณภาพที่ดินที่ 2 จัดเปนดินที่ดีที่สุดของพื้นที่ พบไดทั้งที่ดอนและที่ลุม เปนดินที่มีขอจำกัด
นอย จึงมีความสามารถในการผลิตพืชสูง สวนใหญใชประโยชนที่ดินในการปลูกขาวในที่ลุมและพืชไรในที่ดอน
มีความเสี่ยงในการผลิตพืชอยางยั่งยืนรอยละ 20-40 มีเนื้อที่คิดเปนรอยละ 13.58 ของพื้นที่

2) ชั้นคุณภาพดินที่ 4 เปนดินที่ลุมสวนใหญใชในการปลูกขาว ดินมีสมรรถนะสูงและสามารถฟนฟู
ดินไดต่ำ โดยมีปจจัยขอจำกัดเกี่ยวกับการระบายน้ำเลว มีความเสี่ยงในการผลิตพืชอยางยั่งยืนรอยละ 40-60
มีเนื้อที่คิดเปนรอยละ 20.71 ของพื้นที่

3) ชั้นคุณภาพดินที่ 5 ดินมีสมรรถนะปานกลางและสามารถฟนฟูดินไดปานกลาง โดยมีปจจัย
ขอจำกัดเกี่ยวกับการขาดความชื้นในฤดูแลง มีความเสี่ยงในการผลิตพืชอยางยั่งยืนรอยละ 40-60 มีเนื้อที่คิดเปน

รอยละ 12.28 ของพื้นที่

4) ชั้นคุณภาพดินที่ 6 พบเปนสวนใหญของพื้นที่ มีเนื้อที่คิดเปนรอยละ 22.98 ของพื้นที่
มีสมรรถนะของดินต่ำสามารถฟนฟูดินไดสูง โดยมีปจจัยขอจำกัดหลักเกี่ยวกับความสามารถในการกักเก็บธาตุ
อาหารต่ำ ความสามารถการอุมน้ำต่ำ มีความเสี่ยงในการผลิตพืชอยางยั่งยืนรอยละ 40-60

5) ชั้นคุณภาพดินที่ 7 มีเนื้อที่คิดเปนรอยละ 3.81 ของพื้นที่ ดินมีสมรรถนะปานกลางและ
สามารถฟนฟูดินไดต่ำ เปนพื้นที่ดินตื้นเสี่ยงตอการเสื่อมโทรมของที่ดิน การชะลางพังทลายของดินมีโอกาสเกิด

ไดสูงถาหนาดินมีสิ่งปกคลุมนอย มีความเสี่ยงในการผลิตพืชอยางยั่งยืนรอยละ 60-80

จากขอมูลดังกลาว สามารถพิจารณาชั้นคุณภาพที่ดินรายลุมน้ำทั้ง 6 ลุมน้ำในพื้นที่ลุมน้ำ

ภาคกลางของประเทศไทย โดยมีรายละเอียดดังนี้