Page 55 - การประเมินคุณภาพดินและสมรรถนะความอุดมสมบูรณ์เพื่อเพิ่มผลิตภาพและลดความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดินพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลางของประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

มามากและรวดเร็ว สวนในชวงฤดูแลงจะมีน้ำไหลลงสูลำน้ำนอยหรือไมมีเลย นอกจากนี้ ยังสงผลใหเกิดชะลาง
พังทลายของดินอยางรุนแรงทำใหเกิดตะกอนสะสมในลำน้ำ ทำใหแหลงน้ำเกิดการตื้นเขินไมสามารถเก็บกักน้ำ
ไดเต็มประสิทธิภาพ

พื้นที่เสี่ยงตอการเกิดภัยแลงสวนใหญเสี่ยงตอการกิดภัยแลงต่ำถึงปานกลาง โดยปจจัยที่นำมา

พิจารณาพื้นที่เสี่ยงภัยแลงเพื่อการวิเคราะหพื้นที่แกไขปญหาภัยแลงอยางเปนระบบ คือ ขอมูลดาวเทียม สถิติ
การเกิดภัยแลงยอนหลัง สภาพการใชที่ดิน ผลิตภัณฑมวลรวมจังหวัด พื้นที่นโยบายรัฐบาลใหความสำคัญสูง
ขาวการเกิดภัยแลง ฝนทิ้งชวง บริเวณที่ไมไดมีบันทึกในสถิติ และรับฟงความคิดเห็นจากหนวยงานที่เกี่ยวของ

ในพื้นที่และกรรมการลุมน้ำ
5) ปญหาน้ำทวม

ปญหาอุทกภัยในบริเวณพื้นที่ลุมน้ำภาคกลาง สวนนี้เปนปญหาตอเนื่องมาจากปญหาดานสภาพทาง
กายภาพของพื้นที่ลุมน้ำตอนบนโดยเฉพาะทางลุมน้ำภาคเหนือ รวมกับปญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากร
ที่เกิดจากการใชที่ดินที่ผิดประเภท มีปญหาดานการบุกรุกทำลายปาไมสูง เนื่องจากการขยายพื้นที่ทำกิน ขาด
การอนุรักษปาตนน้ำเกิดการชะลางพังทลายของดินลงในแหลงน้ำลำธาร ทำใหแหลงน้ำลำธารตื้นเขิน
ประสิทธิภาพในการระบายน้ำลดนอยลง นอกจากนี้ ยังสงผลใหดินขาดการยึดเกาะถูกชะลางมาพรอมกับการ

เกิดน้ำหลาก ทำาใหความรุนแรงของน้ำหลากมีมากขึ้น รวมถึงลักษณะทางกายภาพของแมน้ำ และสภาพความ
เสื่อมโทรมของทรัพยากรในลุมน้ำ โดยสภาพปญหาของอุทกภัยตามแนวริมแมน้ำลดลงไปอยางมาก ภายหลัง
จากมีเขื่อน สภาพของแมน้ำปาสักในบางชวงคอนขางแคบมีความสามารถในการระบายน้ำต่ำ ซึ่งจะเกิดปญหา

น้ำเออลน เมื่อเกิดกรณีที่มีเขื่อนปาสักชลสิทธิ์ระบายน้ำในปริมาณที่มากเกินกวา 600 ลบ.ม.ตอวินาที

สวนปญหาอุทกภัยที่มีลักษณะเปนน้ำปาไหลหลากบริเวณที่ราบเชิงเขาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ลุมน้ำบริเวณนี้
เปนปญหาตอเนื่องจากความเสื่อมโทรมของสภาพแหลงตนน้ำ ประกอบกับปริมาณฝนเฉลี่ยรายปที่คอนขางสูง
สำหรับอุทกภัยที่เกิดการทวมขังในพื้นที่บางแหงสวนใหญเกิดจากสภาพการตื้นเขินของคลองระบายที่ขาดการ
ดูแลรักษา การขยายตัวของชุมชนทำใหพื้นที่ชะลอน้ำลดลงปริมาณน้ำทาที่เกิดจากฝนที่ตกจึงมีมากขึ้น รวมถึง

การพัฒนาโครงสรางพื้นฐานกีดขวางทางระบายน้ำ และขนาดโครงสรางที่ใชระบายน้ำไมเหมาะสม โดยปจจัยที่
นำมาพิจารณาพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยเพื่อการวิเคราะหพื้นที่แกไขปญหาอุทกภัยอยางเปนระบบ คือ ขอมูลดาวเทียม
สถิติตการเกิดอุทกภัยยอนหลัง สภาพการใชที่ดิน ผลิตภัณฑมวลรวมจังหวัด พื้นที่นโยบายรัฐบาลให
ความสำคัญสูง ขาวการเกิดอุทกภัย น้ำหลาก บริเวณที่ไมไดมีบันทึกในสถิติ และรับฟงความคิดเห็นจาก

หนวยงานที่เกี่ยวของในพื้นที่และกรรมการลุมน้ำ

5.3 การวิเคราะหสถานภาพขอจำกัดทรัพยากรที่ดินและการประเมินชั้นคุณภาพที่ดิน

ขอจำกัดทรัพยากรที่ดิน (Major Land Resources Stresses) ในพื้นที่ลุมน้ำภาคกลาง โดยการ

วิเคราะหลักษณะและคุณสมบัติของดินที่มีการเปลี่ยนแปลงไดยากจากขอมูลการสำรวจจำแนกดินในระดับ
ชุดดินโดยใชแผนที่ดินมาตราสวน 1:25,000 (กองสำรวจดินและวิจัยทรัพยากรดิน, 2561) มาจัดชั้น
ความเครียดของดินและจัดชั้นคุณภาพที่ดินตามศักยภาพการผลิตพืชอยางยั่งยืน โดยมีรายละเอียดดังนี้