Page 183 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 183
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
8.9 ปุ๋ยชีวภาพ พด. 12 เพิ่มธาตุอาหาร และฮอร์โมนพืช
ความหมายของปุ๋ยชีวภาพ
ปุ๋ยที่ได้จากการนำจุลินทรีย์ที่มีชีวิตที่สามารถสร้างธาตุอาหารหรือช่วยให้ธาตุอาหารที่เป็นประโยชน์
กับพืชมาใช้ในการบำรุงดินทางชีวภาพ ทางกายภาพ หรือทางเคมี ที่ให้ดินมีความอุดมสมบูรณ์เพิ่มมากขึ้น
ปุ๋ยชีวภาพ พด.12
เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ ที่สามารถสร้างธาตุอาหาร หรือช่วยให้ธาตุอาหารเป็นประโยชน์กับพืช เพื่อเพิ่ม
ความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน และฮอร์โมนส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ประกอบด้วย จุลินทรีย์ 4 ประเภท
1. จุลินทรีย์ให้ธาตุอาหารไนโตรเจน เป็นจุลินทรีย์ที่อยู่อย่างอิสระในดิน สามารถตรึงก๊าซไนโตรเจนในอากาศ
และเปลี่ยนให้อยู่ในรูปแอมโมเนียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืชโดยกิจกรรมเอนไซม์ไนโตรจีเนส
2. จุลินทรีย์ให้ธาตุฟอสฟอรัส เป็นจุลินทรีย์ที่สามารถผลิตกรดอินทรีย์ปลดปล่อยออกมาละลาย
สารประกอบอนินทรียฟอสเฟตที่อยู่ในรูปไม่ละลาย เช่น หินฟอสเฟต ให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถดูดใช้ได้
3. จุลินทรีย์ให้ธาตุโพแทสเซียม เป็นจุลินทรีย์ที่สามารถผลิตกรดอินทรีย์ช่วยละลายธาตุที่มีโพแทสเซียมเป็น
องค์ประกอบ ในกลุ่มไมก้า เช่น ไบโอไทต์ มัสโคไวต์ และกลุ่มของเฟลด์สปาร์ เช่น ไมโครไคลน์ ออโทเคลส
ให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
4. จุลินทรีย์ที่สร้างสารกระตุ้นการเจริญเติบโตหรือฮอร์โมนพืช ฮอร์โมนพืชที่แบคทีเรียสร้าง ได้แก่ ออกซิน
จิบเบอเรลลิน และ ไซโตไคนิน ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของรากขนอ่อน และช่วยเพิ่มพื้นที่ผิวรากทำให้
ความสามารถในการดูดน้ำและธาตุอาหารเพิ่มมากขึ้น
แบคทีเรียตรึงไนโตรเจน แบคทีเรียละลายฟอสเฟต แบคทีเรียละลายโพแทสเซียม แบคทีเรียผลิตฮอร์โมนพืช
Azotobacter tropicalis Azotobacter chroococcum
Burkholderia unamae Bacillus subtilis
คุณสมบัติของจุลินทรีย์ในปุ๋ยชีวภาพ พด.12
1. เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่แยก และคัดเลือกได้จากบริเวณรากพืช
2. เจริญที่อุณหภูมิระหว่าง 30-35 องศาเซลเซียส
3. เจริญในสภาวะที่มีความเป็นกรดเป็นด่างระหว่าง 6-8
จุดเด่นของปุ๋ยชีวภาพ พด.12
1. เพิ่มไนโตรเจนเฉลี่ย 3 กิโลกรัมต่อไร่ต่อปี
2. เพิ่มการละลายได้ของหินฟอสเฟต 15-45 เปอร์เซ็นต์
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 155
กรมพัฒนาที่ดิน
