Page 180 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 180
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
วิธีการใช้จุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด .11 (ถั่วพร้า) คำแนะนำ
วัสดุสำหรับการคลุกเมล็ด 1. เมล็ดที่คลุกไรโซเบียมถั่วพร้าแล้วควรนำไปปลูกทันที ระหว่างรอการปลูกควรเก็บเมล็ดที่คลุกเชื้อแล้วไว้ใน
เมล็ดพันธุ์ถั่วพร้า 10 กิโลกรัม ที่ร่ม และปลูกในขณะที่ดินยังมีความชื้นอยู่
จุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด.11 1 ซอง (100 กรัม) 2. ไถกลบพืชปรับปรุงบำรุงดินถั่วพร้าในช่วงระยะเวลาออกดอก 50 วัน ทิ้งไว้ปล่อยให้ย่อยสลาย 7-10 วัน
น้ำมันพืช แล้วจึงปลูกพืชหลักตาม
ภาชนะสำหรับคลุกเมล็ด 3. เมื่อเปิดซองผลิตภัณฑ์จุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด.11 (ถั่วพร้า) แล้ว ควรใช้ให้หมด
ในคราวเดียว
วิธีการคลุกเมล็ด
1. นำเมล็ดถั่วพร้าใส่ในภาชนะแล้วใส่น้ำมันพืชในอัตรา 5 มิลลิลิตร (ครึ่งช้อนโต๊ะ) เคลือบผิวเมล็ดให้ทั่วทุกเมล็ด
ประโยชน์ของจุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด.11
1. เพิ่มปริมาณธาตุอาหารไนโตรเจนให้กับพืชปรับปรุงบำรุงดิน เมื่อสับกลบจะเป็นแหล่งธาตุอาหารไนโตรเจน
ทดแทนปุ๋ยเคมี ในระบบเกษตรอินทรีย์
2. นำจุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด.11 (ถั่วพร้า) มาปรับความชื้น โดยการใส่น้ำสะอาดประมาณ 2. เพิ่มความเป็นประโยชน์ของฟอสฟอรัสในดินช่วยให้พืชปรับปรุงบำรุงดินดูดใช้ และสะสมปริมาณ
40 มิลลิลิตร (4 ช้อนโต๊ะ) ให้ได้ความชื้นประมาณ -40 50 เปอร์เซ็นต์ ฟอสฟอรัสให้กับพืชปรับปรุงบำรุงดินมากขึ้น
3. เพิ่มมวลชีวภาพของพืชปรับปรุงบำรุงดิน (ปอเทืองและโสมแอฟริกันเป็นการเพิ่มอินทรียวัตถุ และความ
อุดมสมบูรณ์ของดินหลังสับกลบ
4. ทำให้การปลูกพืชหลักตามมาได้รับผลผลิตเพิ่มสูงขึ้น
3. ใส่จุลินทรีย์สำหรับพืชปรับปรุงบำรุงดิน พด .11 (ถั่วพร้า) ที่ปรับความชื้นแล้ว คลุกเคล้าเบาๆ จนกระทั่ง พืชปรับปรุงบำรุงดินที่นิยมใช้ส่วนใหญ่เป็นพืชตระกูลถั่วเนื่องจากขึ้นได้ง่ายและเจริญเติบโตได้ดีแล้ว
ทุกเมล็ดมีผงเชื้อไรโซเบียมถั่วพร้าติดอย่างสม่ำเสมอ ยังมีคุณสมบัติพิเศษที่รากจะเป็นที่อาศัยของไรโซเบียม โดยไรโซเบียมจะตรึงไนโตรเจนจากอากาศให้อยู่ในรูป
ที่เป็นประโยชน์ และสารประกอบไนโตรเจนอื่นๆ ให้พืชนำไปใช้ได้ ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าพืชตระกูลถั่วที่มี
ปริมาณไนโตรเจนสูง ก็เกิดจากการตรึงไนโตรเจนร่วมกันระหว่างพืชตระกูลถั่วและจุลินทรีย์ในดินนั่นเอง
ปอเทือง (Crotalaria juncea) ลักษณะลำต้นตั้งตรงแตกกิ่งก้านสาขามากมีดอกสีเหลือง จะออกดอกเมื่ออายุ
ประมาณ 45-50 วัน ขึ้นได้ดีในพื้นที่ดอนที่มีการระบายน้ำดี ไม่ชอบน้ำท่วมขัง ทนแล้งได้ดี ปลูกโดยวิธีการ
วิธีการใช้ในระบบการปลูกพืช หว่านอัตราเมล็ดเฉลี่ย 5 กิโลกรัมต่อไร่ จะให้น้ำหนักสด และน้ำหนักแห้งเฉลี่ยอยู่ในช่วง 2,500-3,000 และ
ปลูกเป็นพืชหมุนเวียน : หว่านเมล็ดถั่วพร้าที่คลุกไรโซเบียมถั่วพร้าแล้วให้ทั่วพื้นที่ปลูก 500-840 กิโลกรัมต่อไร่ ตามลำดับ มีปริมาณธาตุไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม เฉลี่ย 2.76, 0.22
อัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ ก่อนปลูกพืชเศรษฐกิจประมาณ 2 เดือน และ 2.4 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ สามารถประเมินเป็นปุ๋ยเคมีมีมูลค่าเฉลี่ยประมาณ 830-2,258 บาทต่อไร่
ปลูกเป็นพืชแซม : โรยเมล็ดถั่วพร้าที่คลุกไรโซเบียมถั่วพร้าระหว่างแถวพืชเศรษฐกิจ และสามารถเพิ่มอินทรียวัตถุให้กับดินได้เฉลี่ยประมาณ 0.10-0.28 เปอร์เซ็นต์ต่อไร่ นิยมปลูกเป็นปุ๋ยพืชสด
อัตรา 8-10 กิโลกรัมต่อไร่ หลังปลูกพืชเศรษฐกิจประมาณ 1 เดือน ปรับปรุงดินโดยปลูกเป็นพืชหมุนเวียนหรือปลูกแซมกับพืชหลัก เช่น ปลูกปอเทืองไถกลบแล้วปลูกมัน
สำปะหลังตามหรือปลูกปอเทืองแซมในแถวข้าวโพด เป็นต้น
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
152 กรมพัฒนาที่ดิน

