Page 139 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

7.2.5 หญ้าแฝกมีใบยาว เมื่อตัดสามารถแตกใหม่ได้ง่าย ใบคม
แข็งแรง และทนทานต่อการย่อยสลาย

7.2.6 หญ้าแฝกมีระบบรากยาว ประสานกันอย่างหนาแน่น
ช่วยยึดดิน และรากมีลักษณะอวบ สามารถอุ้มน้ำได้ดี

7.2.7 บริเวณรากหญ้าแฝก เป็นที่อาศัยของเชื้อจุลินทรีย์
ที่มีประโยชน์หลายชนิดในดิน

7.2.8 หญ้าแฝกสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดี และมี
ความทนทานต่อโรคพืชทั่วไป ภาพแสดงลักษณะรากหญ้าแฝก

7.2.9 หญ้าแฝกมีส่วนที่เจริญอยู่ต่ำกว่าผิวดิน ช่วยให้สามารถอยู่
รอดได้ต่อสภาพต่าง ๆ ดีกว่า

7.3 พันธุ์หญ้าแฝก

7.3.1 พันธุ์หญ้าแฝกลุ่ม
หญ้าแฝกลุ่มมีใบยาว 45-100 เซนติเมตร กว้าง 0.6-1.2 เซนติเมตร มีหลังใบโค้งปลายใบแบน

มีสีเขียวเข้ม เนื้อใบค่อนข้างเนียน มีไขเคลือบมากทำให้ดูมัน ท้องใบออกสีขาวซีดกว่าด้านหลังใบ และเมื่อนำ
ใบส่องดูกับแดดจะเห็นรอยกั้นขวางในเนื้อใบ ค่อนข้างชัดเจน โดยเฉพาะพื้นใบบริเวณส่วนโคนและกลางใบ

เส้นกลางใบ ฝังอยู่ในตัวแผ่นไม่โตหรือเด่นชัดเจน หญ้าแฝกลุ่มที่อายุประมาณ 1 ปี จะมีรากที่หยั่งลึกได้
ประมาณกว่า 1 เมตร ทั้งนี้จะขึ้นอยู่กับสภาพของดิน และความสมบูรณ์ของพืช
สำหรับพันธุ์หญ้าแฝกลุ่ม ที่แนะนำในการอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่ต่าง ๆ ตามโครงการรณรงค์การปลูก

หญ้าแฝกของกรมพัฒนาที่ดิน มีรวมทั้งหมด 4 พันธุ์ ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

1) พันธุ์ศรีลังกา เจริญเติบโตในสภาพพื้นที่เป็นดินลูกรัง อากาศหนาวเย็น มีร่มเงา แตกกอ
10 ต้นต่อกอ เส้นผ่าศูนย์กลางกอ 11 เซนติเมตร สูง 101 เซนติเมตร แตกกอค่อนข้างหลวม หน่อกลม
ยืดปล้องเร็ว โคนกอเล็ก ใบแก่ค่อนข้างเล็ก ท้องใบสีขาวน้อยคล้ายใบหญ้าแฝกดอน ดอกมีสีม่วง หลังจากปลูก

ขยายพันธุ์ง่ายในสภาพที่มีความชื้นสูง แสงน้อย แต่จะไม่ต้านทานโรคโคนเน่า

2) พันธุ์กำแพงเพชร 2 เจริญเติบโตดีในสภาพพื้นที่เป็นดินทรายถึงดินลูกรัง แตกกอ
18 ต้นต่อกอ เส้นผ่าศูนย์กลางกอ 8 เซนติเมตร สูง 94 เซนติเมตร แตกกอค่อนข้างหลวม หน่อกลมค่อนข้าง
เล็กยืดปล้องเร็ว ทรงพุ่มกางใบสีเขียวเข้ม ท้องใบสีขาว ดอกสีม่วงแดง ออกดอกเมื่ออายุประมาณครึ่งเดือน

ต้นโตปล้องไม่ตรง ให้น้ำหนักสดสูง ให้คุณค่าทางอาหารสัตว์ดีกว่าพันธุ์อื่น ๆ ทั้งในด้านปริมาณโปรตีน

(มีโปรตีน 5.2 % น้ำหนักแห้ง) วัตถุแห้งที่ย่อยได้ อายุตัดใบ 4 สัปดาห์
3) พันธุ์สุราษฎร์ธานี เจริญเติบโตในสภาพพื้นที่ที่เป็นดินร่วนเหนียวและดินลูกรัง แตกกอ 22 ต้น
ต่อกอ เส้นผ่าศูนย์กลางกอ 13 เซนติเมตร สูง 108 เซนติเมตร แตกกอหลวม หน่อกลมอวบ ยืดปล้องเร็ว

ทรงพุ่มกางมาก ใบสีเขียวอ่อน ท้องใบขาว ดอกสีม่วงแดง
4) พันธุ์สงขลา 3 เจริญเติบโตในสภาพพื้นที่เป็นดินร่วนเหนียวทรายถึงลูกรัง แตกกอ 24 ต้น

ต่อกอ เส้นผ่าศูนย์กลางกอ 13 เซนติเมตร สูง 112 เซนติเมตร แตกกอหลวม หน่อกลมอวบยืดปล้องเร็ว
ใบสีเขียวอ่อน ท้องใบสีขาว ดอกสีม่วงแดง

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 111

กรมพัฒนาที่ดิน