Page 136 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

เปอร์เซ็นต์ เปอร์เซ็นต์
โดยวิธีกลหรือการจัดการดิน โดยวิธีพืช โดยการปรับปรุงดิน หมายเหตุ ความลาดเท โดยวิธีกลหรือการจัดการดิน โดยวิธีพืช โดยการปรับปรุงดิน หมายเหตุ
ความลาดเท
- ถ้าจะใช้พื้นที่นั้นสำหรับเป็นทุ่งหญ้าเลี้ยง - ในกรณีที่ใช้พื้นที่เพื่อ
สัตว์ก็ควรที่จะทำคันดินหรือคันคูรอบเขาไว้ ปลูกไม้ยืนต้น ควรจะปลูก
ระบายน้ำด้วย อย่างไรก็ตามในการก่อสร้าง พืชคลุมดินระหว่างต้น
8 – 16 - จำเป็นต้องทำคันดินกั้นน้ำแบบระดับ เพื่อ - นอกจากปฏิบัติตาม - ปฏิบัติตามคำแนะนำ - การก่อสร้างคัน
คันดินชนิดต่าง ๆ บนพื้นที่ที่มีความลาดเท ด้วย
เปอร์เซ็นต์ ลดปริมาณน้ำไหลบ่าและการชะล้าง คำแนะนำทั่ว ๆ ไป หรือ ทั่ว ๆ ไป ดินกั้นน้ำในความ สูงขนาดนี้ จำเป็นต้องหาทางและจุดที่จะ
พังทลายของดินในพื้นที่ มาตรการป้องกันการชะ ลาดเท 8-16% นี้
ระบายน้ำออกจากพื้นที่ให้ดีและเพียงพอ ข้อห้าม
ล้างพังทลาย โดยระบบ จ ำ เป ็นต่อเมื่อ ด้วย - อย่าปลูกพืชขึ้นลงตาม
- ควรจะทำคันดินแบบน้ำเพื่อป้องกันน้ำที่ พืชแล้ว ควรจะจัดระบบ เกษตรกรปลูกพืช - ถ้าปลูกพืชไร่บนคันดินแบบขั้นบันได แนวลาดเท
จะไหลบ่าจากพื้นที่ด้านนอก ซึ่งอาจจะมา
การปลูกพืชให้ดี โดยถือ ล้มลุกเท่านั้น แต่ถ้า ควรปฏิบัติตามคำแนะนำทั่ว ๆ ไปด้วย
ทำความเสียหายให้แก่พืชได้
หลักการว่าควรจะมีพืช เกษตรกรปลูกไม้ยืน - ในกรณีที่เกษตรกรปลูกไม้ยืนต้นและมี

- อาจจะต้องทำทางระบายน้ำเพื่อระบาย ขึ้นปกคลุมดินตลอดทั้งปี ต้นก็ไม่จำเป็นต้อง ความต้องการที่จะปลูกพืชแซมระหว่างต้น
น้ำออกจากพื้นที่ แต่ถ้ามีทางระบายน้ำ ทำคันดิน แต่ควรให้ ก่อนพืชจะโต เกษตรกรไม่ควรที่จะมีการไถ
ข้อห้าม
ธรรมชาติไว้แล้วก็ควรระวังรักษาไว้ให้อยู่ใน เกษตรปลูกพืชตาม พรวนในพื้นที่ที่มีความลาดเทสูงเช่นนี้ ควร

สภาพดี - อย่าปลูกพืชขึ้นลงตาม แนวระดับและมีพืช ใช้วิธีการปลูกพืชแบบไม่ไถพรวน
แนวลาดเท คลุมดินระหว่างต้น - ไม่ควรไถพรวนระหว่างแถวของต้นพืช
- นอกจากปฏิบัติตามคำแนะนำทั่ว ๆ ไป ทุกๆ ปีโดยเด็ดขาด เพราะจะทำให้เกิดมีน้ำ
ที่ปลูกด้วย
แล้ว ควรจะเน้นถึงการปลูกพืชแบบวิธีการ ไหลบ่าและดินพังทลายได้ง่าย
ไม่ไถพรวนหรือไถพรวนน้อยที่สุด ซึ่งจะ ข้อห้าม
ช่วยลดปริมาณการสูญเสียดินและน้ำไหล - ห้ามไถพรวนขึ้นลงตามแนวลาดเท

บ่าได้มาก ซึ่งถ้าเกษตรกรใช้วิธีนี้แล้วในการ - อย่าไถพรวนมากเกินความจำเป็น
ก่อสร้างคันดินก็อาจจะให้ระยะห่างของคัน มากกว่า 35 - ต้องเป็นดินลึกและดีจริง ๆ เท่านั้น - ควรปลูกไม้โตเร็ว หรือ - ควรมีพืชคลุมดินทุก ๆ - พื้นที่ลาดเทขนาด
เปอร์เซ็นต์ จึงสมควรทำคันดินแบบชั้นบันได เพื่อการ ไม้ยืนต้นเท่านั้น กรณี นี้ ควรปล่อยเป็น
ดินห่างมากขึ้นได้อีก
ขึ้นไป ปลูกพืชไร่หรือล้มลุก แต่ความลาดเทก็ไม่ ข้อห้าม ป่าไม้หรือปลูกไม้โต
ข้อห้าม ควรเกิน 50 เปอร์เซ็นต์ - อย่าปลูกพืชขึ้นลงตาม เร็วจะดีที่สุด
- ถ้าปลูกพืชยืนต้นหรือไม้ผล ต้องทำคันคู แนวลาดเท
- ห้ามไถพรวนขึ้นลงตามแนวลาดเท
รอบเขาด้วย
- อย่าไถพรวนมากเกินความจำเป็น - บริเวณจุดระบายน้ำต้องระวังรักษาให้มี
พืชขึ้นคลุมตลอดปี
- ไม่ควรทำการไถพรวนใด ๆ ทั้งสิ้น ยกเว้น

16 – 35 - ถ้าเป็นพื้นที่มีดินดี ดินลึก และมีน้ำ - ถ้าพื้นที่ดังกล่าวสามารถ - ถ้าปลูกพืชไร่บน - การทำการเกษตร บนชั้นบันไดดินเท่านั้น
เปอร์เซ็นต์ ชลประทานตลอดปี ก็ควรทำเป็นคันดิน ดัดแปลงเพื่อใช้ปลูกพืชไร่ ขั้นบันไดดิน ก็ปฏิบัติ ในพื้นที่สูงขนาดนี้ ข้อห้าม
- ห้ามไถพรวนขึ้นลงตามแนวลาดเท
แบบขั้นบันได สำหรับปลูกพืชล้มลุกที่มี หรือล้มลุกได้ ก็ควรปฏิบัติ ตามคำแนะนำทั่ว ๆ ไป จำเป็นต้องระวัง
- อย่าไถพรวนมากเกินความจำเป็น
คุณค่าทางเศรษฐกิจสูง ตามคำแนะนำทั่วๆ ไป แต่ถ้าปลูกไม้ยืนต้นควร และพิถีพิถันมาก

ปลูกพืชคลุมดินและใช้ จะต้องปฏิบัติตาม หมายเหตุ ผู้ใช้ต้องผสมผสานวิธีการต่างๆ ตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ และความลาดเทที่ต่างๆกัน โดยยึด
- แต่ถ้าเป็นพื้นที่ที่ดินเลว ดินตื้น ก็ไม่ควร - ถ้าดินเลวและตื้นก็ควร
ปุ๋ยหมักบำรุงดินด้วย คำแนะนำอย่าง
ปลูกพืชไร่หรือพืชล้มลุก ควรจะปลูกไม้ยืน ที่จะใช้เป็นทุ่งหญ้าเลี้ยง หลักการว่าการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินจะใช้วิธีการใดวิธีการหนึ่งอย่างเดียวไม่ได้ผล ต้องใช้ทั้งวิธีการจัดการ
จริงจังจึงจะได้ผล
ต้น และควรทำคันคูรอบเขาเพื่อระบายน้ำ สัตว์ ดิน พืช และการปรับปรุงบำรุงดินควบคู่กันไปตลอดจึงจะได้ผลดี
ด้วย

108 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน