Page 117 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
P. 117
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
6.1.13 ไม้บังลม เป็นแนวต้นไม้ที่ปลูกเป็นระยะ โดยมีระยะห่างของแถวที่เหมาะสม ใช้ใน ตาราง ข้อแนะนำในการเลือกใช้มาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำ
บริเวณพื้นที่ที่มีลมแรงทั้งในพื้นที่ราบและพื้นที่สูงที่มีโอกาสเกิดความเสียหายจากลม พืชที่ใช้เป็นไม้บังลมควร
มีระบบรากลึก กิ่งเหนียวแน่น เช่น กระถินณรงค์ กระถินยักษ์ สน ไผ่ และมะขาม ลำดับ มาตรการ วัตถุประสงค์และข้อแนะนำในการใช้งาน
6.2.1 ฝายชะลอน้ำ - ในพื้นที่มีความลาดชันสูง ใช้ชะลอความเร็วของน้ำเพื่อลดความรุนแรงของ
ดินซีเมนต์ กระแสน้ำและดักตะกอนดินในร่องน้ำธรรมชาติหรือคูระบายน้ำ
- ในพื้นที่ราบสามารถปรับใช้เป็นฝายทดน้ำ เนื่องจากมีความทึบน้ำเพียง
พอที่จะกักเก็บน้ำ เพื่อกระจายความชุ่มชื้น และดักตะกอนดินในร่องน้ำ
ธรรมชาติหรือคูระบายน้ำ
6.2.2 ฝายชะลอน้ำ - ในพื้นที่มีความลาดชันสูง ใช้ชะลอความเร็วของน้ำเพื่อลดความรุนแรงของ
กล่องเกเบี้ยน กระแสน้ำและดักตะกอนดินในร่องน้ำธรรมชาติหรือคูระบายน้ำ
6.2.3 คูระบายน้ำ - เป็นเส้นทางน้ำทำหน้าที่รวบรวมน้ำจากไร่นาหรือน้ำที่ระบายมาจาก
มาตรการอื่นๆเช่น คูเบนน้ำ ขั้นบันไดดิน เพื่อให้ไหลไปสู่ทางน้ำธรรมชาติ และ
ลดการเกิดการกัดเซาะ
- อาจเป็นการปรับปรุงจากทางน้ำธรรมชาติเดิมเพื่อให้มีความสามารถในการ
ภาพแสดงไม้บังลม ระบายเพียงพอในพื้นที่เป้าหมาย
ที่มา: สมาคมทุเรียนไทย, 2564 - สามารถกำหนดเส้นทางของคูระบายน้ำได้ใหม่ตามความเหมาะสมของสภาพ
ภูมิประเทศและการวางแผนการระบายน้ำ
6.2 มาตรการทางวิธีกล 6.2.4 ทางลำเลียง - เป็นเส้นทางการขนส่งและลำเลียงสินค้าเกษตร
รูปแบบแนะนำมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ำโดยวิธีกล ในไร่นา - อาจเป็นการปรับปรุงจากทางลำลองเดิมเพื่อให้มีประสิทธิภาพในการใช้งาน
คณะทำงานฯ เสนอรูปแบบมาตรการแนะนำเพื่อใช้ประกอบการออกแบบระบบอนุรักษ์ดินและน้ำโดย เพียงพอ
วิธีกล ที่มีความสะดวกในการคิดปริมาณงาน และการตรวจวัดปริมาณงาน โดยที่มิติขนาดต่างๆ จะอยู่ในรูป - สามารถกำหนดเส้นทาง ทางลำเลียงในไร่นาได้ใหม่ให้เหมาะสมตามสภาพ
ของตัวแปร สามารถปรับได้ตามการนำไปใช้งาน และสภาพพื้นที่ หากมีการปรับปรุงหรือเพิ่มรูปแบบอื่นๆ ภูมิประเทศ และ การใช้ประโยชน์ ตลอดจนใช้ทำหน้าที่ในด้านอนุรักษ์ดินและ
สามารถตรวจสอบได้จาก QR code ท้ายเล่ม โดยมีรูปแบบแนะนำเบื้องต้นดังนี้ น้ำ เช่นทำหน้าที่เป็นคันดินเบนน้ำ คันดินชะลอความเร็วน้ำ
6.2.5 ท่อลอดถนน - เป็นส่วนประกอบของทางลำเลียงในไร่นา กรณีที่แนวของเส้นทางลำเลียงใน
ไร่นาพาดผ่านร่องน้ำเดิม หรือพื้นที่ที่เป็นจุดรวมน้ำ เพื่อให้น้ำสามารถไหลลอด
ผ่านไปได้โดยไม่ไหลล้นข้ามทางลำเลียงในไร่นาในบริเวณนั้นๆ
ที่มา สถานีพัฒนาที่ดินเลย
คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน 89
