Page 118 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาท ี่ดิน

ลำดับ มาตรการ วัตถุประสงค์และข้อแนะนำในการใช้งาน ลำดับ มาตรการ วัตถุประสงค์และข้อแนะนำในการใช้งาน

6.2.6 นาขั้นบันได - ปรับโครงสร้างพื้นที่จากพื้นที่ที่มีความลาดชัน ให้มีลักษณะเป็นขั้นๆ 6.2.12 ปรับระดับพื้นที่ - ปรับโครงสร้างพื้นที่ให้มีระดับพื้นแปลงในแปลงเดียวกันเท่ากัน เพื่อเพิ่ม
ต่อเนื่องกัน และมีคันขอบเพื่อกักน้ำ ให้เหมาะกับการทำนา นาแบบมีคูน้ำ ประสิทธิภาพในการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตร และขุดคูน้ำที่บริเวณขอบแปลงเพื่อ

- เหมาะสมกับพื้นที่ความลาดชันไม่เกิน 25% เนื่องจากหากมีความลาดชันสูง กักเก็บน้ำ
กว่า 25% จะทำให้พื้นที่ที่ใช้งานได้ มีความกว้างต่ำกว่า 3 เมตร - เหมาะสมกับพื้นที่ราบที่มีความต่างกันของระดับดินในแปลงไม่เกิน

0.30 เมตร มีความต้องการเก็บกักน้ำในพื้นที่

6.2.13 ขุดคูยกร่อง - ปรับโครงสร้างพื้นที่โดยมีการขุดคูยกร่องตลอดความยาวของแปลง เพื่อให้
6.2.7 ขั้นบันไดดิน - ปรับโครงสร้างพื้นที่จากพื้นที่ที่มีความลาดชัน ให้มีลักษณะเป็นขั้นๆ เหมาะสมกับพืชที่จะปลูก

แบบต่อเนื่อง ต่อเนื่องกัน และไม่มีมีคันขอบเพื่อกักน้ำ เหมาะกับการปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น - เหมาะสำหรับพื้นที่ราบและราบลุ่ม
หรือพืชอื่นๆตามความเหมาะสม

- เหมาะสมกับพื้นที่ความลาดชันไม่เกิน 25% เนื่องจากหากมีความลาดชันสูง 6.2.14 บ่อดัก - ใช้เพื่อดักตะกอนดิน ในบริเวณที่เป็นแนวการไหลของน้ำไหลบ่า หรือทางน้ำ

กว่า 25% จะทำให้พื้นที่ที่ใช้งานได้ มีความกว้างต่ำกว่า 3 เมตร ตะกอนดิน ขนาดเล็ก
6.2.8 ขั้นบันไดดิน - ลดความยาวของความลาดชันเพื่อไม่ให้ความเร็วน้ำไหลบ่าเกินเกณฑ์ที่ - ใช้เป็นจุดต่อเชื่อมระหว่างมาตรการบนแปลงเกษตรกรรม (on site) และ

แบบไม่ต่อเนื่อง กำหนด เหมาะสมกับพื้นที่มีความลาดชันตั้งแต่ 20 % ขึ้นไป มาตรการนอกแปลงเกษตรกรรม (off site) เช่นจุดเชื่อมต่อระหว่างขั้นบันได

6.2.9 คูเบนน้ำ - เหมาะสมกับพื้นที่ ที่มีความลาดชันไม่เกิน 15% เนื่องจากหากมีความลาดชัน ดินกับทางระบายน้ำ เพื่อดักตะกอนก่อนไหลลงสู่ทางระบายน้ำ หรือลำน้ำ
รูปสี่เหลี่ยม สูงกว่า 15% จะทำให้ส่วนดินขุดที่พ้นจากหน้าตัดระบายน้ำมากกว่าครึ่งหนึ่ง ธรรมชาติ

คางหมู ของความลึกหน้าตัดที่ระบายน้ำ

- ใช้สำหรับระบายน้ำส่วนที่จะไหลบ่าเข้าพื้นที่จัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ

ป้องกันน้ำไหลบ่าจากนอกขอบเขตพื้นที่

- สามารถใช้เพื่อลดความยาวของความลาดชันเพื่อไม่ให้ความเร็วน้ำไหลบ่าเกิน

เกณฑ์ที่กำหนด

6.2.10 คูเบนน้ำ - เหมาะสมกับพื้นที่ ที่มีความลาดชันไม่เกิน 15% เนื่องจากหากมีความลาดชัน

รูปสามเหลี่ยม สูงกว่า 15% จะทำให้ส่วนดินขุดที่พ้นจากหน้าตัดระบายน้ำมากกว่าครึ่งหนึ่ง
ของความลึกหน้าตัดที่ระบายน้ำ

- สามารถใช้เพื่อลดความยาวของความลาดชันเพื่อไม่ให้ความเร็วน้ำไหลบ่าเกิน

เกณฑ์ที่กำหนด
6.2.11 ปรับระดับ - ปรับโครงสร้างพื้นที่ให้มีระดับพื้นแปลงในแปลงเดียวกันเท่ากัน เพื่อเพิ่ม

พื้นที่นา ประสิทธิภาพในการใช้ที่ดินเพื่อการเกษตร

- เหมาะสมกับพื้นที่ราบที่มีความต่างกันของระดับดินในแปลงไม่เกิน
0.30 เมตร

90 คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร
กรมพัฒนาที่ดิน