Page 144 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัดของศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ เป็นต้นแบบการดำเนิน
ชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับเกษตรกรและผู้สนใจทั่วไป นำไปปรับใช้ในการทำการเกษตรใน

พื้นที่ดินเปรี้ยวจัดอื่นๆ โดยในปี พ.ศ. 2558-2562 มีคณะเข้าเยี่ยมชมแปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ จำนวน
542 คณะ 32,337 ราย จะเห็นได้ว่าการดำเนินงานเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัดที่ผ่านมามีความ
สอดคล้องตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ
1) ความพอประมาณ จากข้อมูลผลการดำเนินงานในปัจจุบัน ผลตอบแทนที่ได้จากการดำเนินการในพื้นที่
23 ไร่ โดยใช้แรงงาน 4 แรง มีรายได้สะสมระหว่างปี พ.ศ. 2558-2562 เป็นเงิน 1,061,852 บาท เฉลี่ยเป็นเงิน

212,370 บาทต่อปี ซึ่งเป็นรายได้เฉลี่ยที่สูงกว่ารายได้ครัวเรือนเฉลี่ยของจังหวัดนราธิวาส (195,942 บาทต่อ
ครัวเรือน)
2) มีเหตุผล ในการบริหารจัดการพื้นที่ มีการแบ่งสัดส่วนพื้นที่ที่สอดคล้องกับภูมิสังคม และสภาพ

ภูมิอากาศ โดยมีการแบ่งสัดส่วน น้ำ : ข้าว : พืชไร่ ไม้ผล : และที่อยู่อาศัย เป็น 20 : 30 : 40 : 10 เนื่องจากใน
พื้นที่ภาคใต้ตอนล่างมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีสูง จึงลดสัดส่วนแหล่งน้ำเป็น 20% ของพื้นที่ และเพิ่มส่วนที่เป็นพืช
ไร่ ไม้ผล เป็น 40% ของพื้นที่ ตามความถนัดของเกษตรกรในพื้นที่ และในการเลือกชนิดพืชที่ปลูกเป็นพืชที่สามารถ
เจริญเติบโตได้ในสภาพพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด เช่น ข้าว เลือกปลูกพันธุ์ซีบูกันตัง 5 หอมกระดังงา 59 และมีการวาง

แผนการผลิตให้เหมาะสมกับฤดูกาล การเลือกชนิดสัตว์ที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ลุ่ม มีน้ำท่วมขัง และเป็นที่นิยม
บริโภคในพื้นที่ เช่น เป็ดไข่ ปลาตะเพียน ปลานิล เป็นต้น
3) มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี จากการดำเนินการในแปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด มี
กิจกรรมที่มีความหลากหลาย เช่น ปลูกพืชที่หลากหลายชนิด และมีการทำนาทั้งนาปีและนาปรัง ให้ผลผลิตสำหรับ

บริโภคและจำหน่ายได้ตลอดทั้งปี เป็นรายได้สะสมในครัวเรือน การเลี้ยงปลาจะเลือกจับเฉพาะปลาที่มีขนาดโต
เต็มที่ตามความต้องการของตลาด และปล่อยให้ปลาบางส่วนมีการวางไข่ขยายพันธุ์ตามธรรมชาติต่อไป ทำให้มีปลา
สำหรับบริโภคทั้งปี และมีเหลือสำหรับจำหน่ายเป็นรายได้ให้ครัวเรือน เป็นการลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากภัย
ธรรมชาติ และภาวะเศรษฐกิจที่ผันผวน

การทำการเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีข้อจำกัดทางการเกษตร เป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ มี
น้ำท่วมขังตลอดปี ดังนั้น จำเป็นต้องมีองค์ความรู้ในเรื่องของการปรับสภาพดินเปรี้ยวโดยการใช้น้ำล้างดินหรือการ
ใช้วัสดุปูน ควบคู่กับการปรับปรุงความอุดมสมบูรณ์ของดินโดยใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก หรือใช้ปุ๋ยพืชสด ในปริมาณที่

เหมาะสมตามชนิดพืช จึงจะสามารถทำให้พืชให้ผลผลิตตามที่ต้องการได้ นอกจากนี้จำเป็นต้องมีการวางแผน
จัดการน้ำที่เหมาะสม โดยเฉพาะการใช้น้ำควบคุมระดับน้ำใต้ดิน เพื่อป้องกันการเกิดกรดเพิ่มเติมและสามารถนำน้ำ
ในร่องคูไปใช้เพื่อการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ และในการทำการเกษตรในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัดนั้น เกษตรกรต้องมีความ
อดทน มีความขยัน มีความซื่อสัตย์ในการประกอบอาชีพผลิตผลผลิตที่มีคุณภาพ ปลอดภัยจากสารเคมี และมีความ
ประหยัด จึงจะทำให้สามารถใช้ชีวิตได้อย่างมั่นคงและมีความสุข

132 สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน