Page 142 - สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวในประเทศไทย

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

เนื่องจากพื้นที่แปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด มีสภาพพื้นที่เป็นที่ลุ่มต่ำมีน้ำท่วม
ขัง จึงมีการสาธิตการเลี้ยงเป็ดไข่ เพื่อเป็นข้อมูลให้กับเกษตรกรที่สนใจ โดยเฉพาะเกษตรกรที่มีพื้นที่อยู่บริเวณขอบ

พรุ โดยได้ดำเนินการในพื้นที่ 400 ตารางเมตร มีการเลี้ยงเป็ดไข่พันธุ์กากีแคมป์เบลล์ จำนวน 300 ตัว โดยเริ่มเลี้ยง
ที่อายุ 1 สัปดาห์ ให้อาหารสำเร็จรูป เสริมด้วยพืชผักในแปลง และต้นปาล์มสาคูที่ตัดเป็นท่อนประมาณ 1 เมตร ผ่า
เป็น 3 ซีก ให้เป็ดจิกกินเอง เป็ดเริ่มให้ไข่เมื่ออายุ 5 เดือนจนถึง 2 ปี ซึ่งเป็ดสามารถให้ไข่โดยเฉลี่ย จำนวน
160-200 ฟองต่อตัวต่อรุ่น
นอกจากนี้ได้มีการสาธิตการเลี้ยงปลา โดยมีการเลี้ยงปลาในนาข้าว และการเลี้ยงปลาในสระน้ำ ดังนี้

1) การเลี้ยงปลาในนาข้าว เป็นปลาชนิดกินพืช อาทิ ปลานิลดำ ปลานิลแดง ปลาบ้า และปลาตะเพียน ดำเนินการ
โดยการปล่อยปลาในร่องคูและปล่อยเข้าแปลงนาหลังจากปักดำข้าวนาปรังแล้ว 21 วัน ในอัตรา 2 ตัวต่อตารางเมตร
และในช่วงข้าวนาปรังออกรวงระยะพลับพลึง มีการสูบน้ำออกจากแปลงนา ปลาที่เลี้ยงไว้ปล่อยให้อยู่ในร่องคู และ

หลังจากมีการปักดำข้าวนาปี 21 วัน ปล่อยน้ำท่วมแปลงและปล่อยปลาในร่องคูเข้าแปลงนาอีกครั้ง หลังจากมีการ
เก็บเกี่ยวข้าวนาปีได้ทำการจับปลาเพื่อจำหน่าย สำหรับอาหารเลี้ยงโดยใช้อาหารสำเร็จรูป ในช่วงเดือนแรกโดยให้
อาหาร 2 วันต่อครั้ง และ 2) การเลี้ยงปลาในสระน้ำ ซึ่งมีขนาด 2,000 ตารางเมตร เป็นปลาชนิดกินพืช อาทิ
ปลานิลดำ ปลานิลแดง ปลาบ้า ปลายี่สก และปลาตะเพียนขาว ในอัตรา 5 ตัวต่อตารางเมตร และเลี้ยงโดยใช้

อาหารสำเร็จรูป จับปลาเมื่อมีอายุ 8 เดือน ได้ผลผลิตดังแสดงในตารางที่ 8.5

ตารางที่ 8.5 ผลผลิตปลาที่เลี้ยงในนาข้าวและในสระน้ำ

พันธุ์ปลา ผลผลิตเฉลี่ย (กิโลกรัม)

เลี้ยงปลาในนาข้าว (ปลานิลดำ ปลานิลแดง ปลาบ้า) 125-166
เลี้ยงปลาในสระน้ำ

- ปลานิลดำ ปลานิลแดง 80-105
- ปลาบ้า 60-80
- ปลาตะเพียนขาว 30-60

ที่มา: ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (2562)

ภายในพื้นที่แปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด มีพื้นที่สระน้ำขนาดความจุ 5,000
ลูกบาศก์เมตร และคูน้ำในร่องสวนที่สามารถกักเก็บน้ำได้ 7,000 ลูกบาศก์เมตร ซึ่งพบว่า ปริมาณน้ำจากทั้ง 2

แหล่งนี้ ยังไม่เพียงพอต่อการใช้น้ำในพื้นที่แปลงสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ จำเป็นต้องใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำใกล้
บ้านเข้ามาเติมโดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง เพื่อให้เพียงพอต่อการใช้ประโยชน์ในการปลูกพืช และการควบคุมระดับน้ำ
ใต้ดินเพื่อป้องกันการเกิดกรดเพิ่มเติม
ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ

การทำเกษตรทฤษฎีใหม่ในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด พบว่า ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจในช่วงปีแรกยังขาดทุนอยู่
เนื่องจากต้นทุนส่วนใหญ่เป็นต้นทุนคงที่ ได้แก่ การขุดสระน้ำและขุดยกร่อง วัสดุปรับปรุงดิน (หินปูนบด) ที่อยู่
อาศัย และการติดตั้งระบบน้ำ เมื่อพิจารณาพบว่า จุดคุ้มทุนจะอยู่ที่ปีที่ 6 (พ.ศ. 2544) และหลังจากปีที่ 6 จะเริ่มมี
กำไร ซึ่งในช่วงระยะเวลา 5 ปีล่าสุด (พ.ศ. 2558-2562) มีกำไรสุทธิเท่ากับ 1,061,852 บาท เฉลี่ยปีละ 212,370 บาท

130 สถานภาพและการจัดการดินเปรี้ยวจัดในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน