Page 123 - สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย
P. 123
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
แกลบ ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด โดยนำโสนอัฟริกันที่เป็นพืชตระกูลถั่วทนเค็มใช้ในการปรับปรุง ดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือ เพิ่มผลผลิตพืช และสำหรับพืชผักอื่น ๆ ควรเลือกปลูกพืชทนเค็มที่เหมาะสมกับระดับ
ความเค็มของดิน เช่น หน่อไม้ฝรั่ง มะเขือเทศ กุยช่าย แคนตาลูป บล็อคโคลี่ และคะน้า มีการให้น้ำระบบน้ำ
หยด เพื่อควบคุมความชื้นของดิน พร้อมใช้วัสดุคลุมดิน เช่น ฟางข้าว เพื่อรักษาความชื้น และป้องกันการสะสม
ของเกลือที่ผิวดิน
4) การใช้เทคโนโลยีชีวภาพ เป็นอีกแนวทางหนึ่งในการปรับปรุงพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ
เพื่อเพิ่มผลผลิตพืชสำหรับประเทศไทย ปัจจุบันได้มีการศึกษาจุลินทรีย์ที่จะช่วยให้พืชสามารถเจริญเติบโตได้ดี
ในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ เป็นการช่วยเพิ่มผลผลิตพืชอาหารได้ การพัฒนาจุลินทรีย์ชอบเค็มเป็น
ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยชีวภาพสำหรับการปลูกพืชเศรษฐกิจในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ และจุลินทรีย์ทนเค็มที่มี
บทบาทต่อการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชจากพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือที่ใช้ทำการเกษตร ได้แก่
แบคทีเรียตรึงไนโตรเจนแบบอิสระ จุลินทรีย์ละลายฟอสเฟต และจุลินทรีย์ผลิตฮอร์โมนพืชสามารถนำ
เทคโนโลยีชีวภาพมาใช้ในการปรับปรุงพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือได้ด้วย
การส่งเสริมการพัฒนาพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ
จากงานวิจัยการจัดการดินที่มีผลกระทบจากเกลือ กรมพัฒนาที่ดินได้ขยายผลพัฒนาพื้นที่ดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน ดังนี้
1) การจัดการดินที่มีผลกระทบจากเกลือในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ เป็นการปรับปรุงบำรุงดินทั้งทาง
กายภาพ และเคมี มีการใช้ปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยคอก แกลบ รวมถึงการป้องกันการเพิ่มขึ้นของพื้นที่ดินที่มีผลกระทบ
จากเกลือโดยการปลูกป่าบนพื้นที่ดอน โดยใช้ไม้โตเร็ว เช่น ยูคาลิปตัส และกระถินณรงค์ เน้นการแก้ปัญหา
ด้านกายภาพเป็นหลัก โดยก่อสร้างระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ และสิ่งก่อสร้างขั้นพื้นฐานต่าง ๆ และระบบ
ชลประทานร่วมกับการปรับปรุงพื้นที่นา
2) การจัดการดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับลุ่มน้ำในเขต/นอกเขตชลประทาน (ทุ่งเมืองเพีย
จังหวัดขอนแก่น) การแก้ไขปัญหาดินที่มีผลกระทบจากเกลืออย่างเป็นระบบตามหลักวิชาการ และใช้
เทคโนโลยีในการจัดการดินที่มีผลกระทบจากเกลือด้วยระบบวิศวกรรมป้องกันการเพิ่มขึ้นของพื้นที่ดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือ รวมทั้งการปลูกพืชทนเค็มจัด เช่น หญ้าดิ๊กซี่ เพื่อฟื้นฟูพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือ
ระดับเค็มจัดและการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มปานกลาง การปรับ
ระดับพื้นที่นาลักษณะที่ 1 และลักษณะที่ 2 เพื่อเก็บกักน้ำ ระบายน้ำและส่งน้ำในแปลงปลูกพืช ตลอดจนการ
ส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจทนเค็มบนคันนา สำหรับการจัดการพื้นที่ดินที่มีผลกระทบจากเกลือระดับเค็มน้อย
การลดระดับน้ำใต้ดินเค็มบนพื้นที่เนินรับน้ำ เป็นการป้องกันการเติมระดับน้ำใต้ดินเค็มบนพื้นที่เนินรับน้ำที่มี
การติดตั้งระบบวัด และควบคุมน้ำใต้ดินแบบอัตโนมัติ ระบบสูบน้ำใต้ดินทำให้ระดับน้ำเค็มใต้ดินลดลง ส่งผล
ต่อการเกิดคราบเกลือในพื้นที่ลุ่ม ทำให้พื้นที่ลุ่มที่มีปัญหาการแพร่กระจายของน้ำเค็มสามารถใช้ประโยชน์ใน
พื้นที่เพื่อปลูกข้าวได้มากขึ้น มากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ จากพื้นที่ที่ไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้
3) การจัดการดินที่มีผลกระทบจากเกลือในพื้นที่อำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา ในพื้นที่ดินที่มี
ผลกระทบจากเกลือระดับเค็มน้อย และปานกลาง โดยการปรับระดับพื้นที่นาลักษณะที่ 1 ส่งเสริมไถกลบตอซัง
ร่วมกับไถกลบพืชปุ๋ยสดเพื่อปรับปรุงดิน และเพิ่มอินทรียวัตถุให้แก่ดินก่อนการปลูกข้าว การปลูกยูคาลิปตัส
และสะเดาบนคันนา การปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มกระถินออสเตรเลีย ส่วนการจัดการดินในพื้นที่ดินที่มีผลกระทบ
จากเกลือระดับเค็มจัด ได้แก่ กิจกรรมปรับระดับพื้นที่นา กิจกรรมการปลูกไม้ยืนต้นทนเค็มกระถินออสเตรเลีย
และปลูกหญ้าดิ๊กซี่
104 สถานภาพและการจัดการดินเค็มในประเทศไทย
กรมพัฒนาที่ดิน
