Page 82 - รายงานฉบับสมบูรณ์ แนวปฏิบัติการที่ดี (good practices) บริเวณพื้นที่ดินเค็มในประเทศไทย
P. 82
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
"พืชปุ๋ ยสด"พืชมหัศจรรย์บ ำรุงดินลดดินเค็มอีสำน
ที่มำ
ในอดีตนอกจากการใช้โสนอัฟริกันเป็นพืชปุ๋ ยสดปรับปรุงบ ารุงพื้นที่ดินเค็มแล้ว กรมพัฒนาที่ดินยัง
ส่งเสริมให้ใช้ปอเทือง (Crotalaria juncia) เป็นพืชปุ๋ ยสด มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุ และปรับปรุง
บ ารุงดิน เนื่องจากมีวิธีปลูกและเก็บเมล็ดพันธุ์ปอเทืองได้ง่ายกว่าพืชปุ๋ ยสดชนิดอื่น อีกทั้งยังสามารถน าไป
ปลูกเป็นพืชปรับปรุงดินร่วมกับวิธีการอื่น ๆได้หลากหลายรูปแบบซึ่งได้รับการยอมรับจากเกษตรกรในทุก
พื้นที่ ผลจากการใช้ที่ดินในการปลูกพืชเศรษฐกิจมาเป็นเวลานาน ท าให้เกิดปัญหาความเสื่อมโทรมของดิน
ด้านเคมี กายภาพ ความอุดมสมบูรณ์ต ่า โดยเฉพาะในภาคอีสานที่มีลักษณะเนื้อดินเป็นดินร่วนเหนียวปน
ทราย พบคราบเกลือบนผิวดินกลายเป็นดินเค็ม รวมทั้งเป็นพื้นที่นอกเขตชลประทานท าให้ขาดแคลนน ้า
ในช่วงฤดูแล้ง ไม่สามารถเพาะปลูกข้าวให้ได้ผลผลิตตามที่ต้องการ ส่งผลให้รายได้ต่อครัวเรือนต ่า จึงได้น า
องค์ความรู้ด้านการใช้พืชปุ๋ ยสดในพื้นที่ดินเค็ม ร่วมกับการใช้น ้าหมักชีวภาพจากหน่อกล้วย และใช้ปุ๋ ยเคมี
ตามค าแนะน า เพื่อการปลูกข้าวอย่างยั่งยืน
สภำพปัญหำของพื้นที่ก่อนกำรลงมือท ำ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีพื้นที่ประมาณ 107 ล้านไร่ มีพื้นที่ท านามากที่สุดในประเทศ แต่พบว่า
ร้อยละ 17 ของพื้นที่เป็นดินเค็ม ท าให้ผลผลิตต่อไร่ต ่าเมื่อเปรียบเทียบกับภาคอื่น ๆ การท านาข้าวต้อง
อาศัยน ้าฝนเป็นหลักซึ่งมีปริมาณการกระจายตัวของฝนไม่แน่นอน ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต ่า สูญเสีย
อินทรียวัตถุได้ง่าย วิธีการหนึ่งในการรักษาระดับความอุดมสมบูรณ์ของดิน ต่อการเพิ่มผลผลิตพืชในพื้น
ที่ดินเค็ม คือการเพิ่มอินทรียวัตถุและ ธาตุอาหารพืช โดยเฉพาะไนโตรเจนให้แก่ดิน แต่เนื่องจากปัจจุบันปุ๋ ย
ไนโตรเจนมีราคาแพง กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงได้ด าเนินโครงการรณรงค์ไถกลบตอ
ซัง ร่วมกับการหว่านปอเทืองเป็นพืชปุ๋ ยสดแล้วไถกลบเพื่อปรับปรุงบ ารุงดิน และลดภาวะโลกร้อนในทุก
73
