Page 157 - รายงานฉบับสมบูรณ์ แนวปฏิบัติการที่ดี (good practices) บริเวณพื้นที่ดินเค็มในประเทศไทย
P. 157
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
กำรจัดกำรพื้นที่ดินเค็มเพื่อปลูกข้ำวหอมมะลิส่งออก ณ ทุ่งกุลำร้องไห้
1.สภำพทั่วไปของพื้นที่ทุ่งกุลำร้องไห้
“ทุ่งกุลาร้องไห้”เป็นที่ราบขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของที่ราบสูงโคราช สภาพภูมิ
ประเทศมีลักษณะเป็นแอ่งกระทะขนาดใหญ่ที่มีความลาดชันน้อยกว่า 2 เปอร์เซ็นต์ รอบๆชายทุ่งจะเป็นที่
สูงและค่อยๆลาดต ่าลงสู่ตอนกลางของพื้นที่ ลักษณะพื้นที่ทอดขวางไปตามล าน ้ามูลโดยความยาวสุดของ
พื้นที่จากทิศตะวันตกจรดตะวันออกวัดได้ประมาณ 150 กิโลเมตร และส่วนกว้างสุดจากเหนือจรดใต้
ประมาณ 50 กิโลเมตร มีแม่น ้าส าคัญหลายสายได้แก่ ล าน ้าเสียว ล าพลับพลา และล าเตา มีอาณาบริเวณ
ครอบคลุมพื้นที่ 51 ต าบล 12 อ าเภอใน5จังหวัด คือ ร้อยเอ็ด สุรินทร์ ศรีสะเกษ ยโสธร และมหาสารคาม
เนื้อที่ประมาณ2.1 ล้านไร่ เป็นพื้นที่ที่มีสภาวะแวดล้อมทั้งทางกายภาพ เคมีและชีวภาพ ไม่เหมาะสมต่อ
การท านาท าไร่ท าให้ผลผลิตข้าวและพืชผลทางการเกษตรต ่ามากกรมพัฒนาที่ดินได้เข้าไปด าเนินการ
ส ารวจจ าแนกดิน วางแผนการใช้ที่ดิน ศึกษาวิธีการแก้ไขปัญหาเรื่อง ดิน น ้า และการคมนาคมเพื่อพัฒนา
พื้นที่เกษตรกรรมของทุ่งกุลาร้องไห้ ให้เหมาะสมกับการท านาและการเกษตรด้านอื่นๆ มาตั้งแต่ปี 2524
โดยเริ่มจัดท าเป็นโครงการน าร่อง (Pilot Project) ในพื้นที่ 4,400 ไร่ ด้วยการส ารวจออกแบบโครงสร้าง
พื้นฐานทางวิศวกรรมเป็นระบบคลองควบคุมน ้าในพื้นที่นา หรือที่เรียกกันว่า “งานปรับปรุงพื้นที่นา (Land
Remodeling)” เพื่อบรรเทาสภาวะน ้าท่วม ท าการระบายน ้าออกจากพื้นที่ลดความเสียหายที่เกิดกับต้นข้าว
และยังสามารถน าน ้าที่อยู่ในคลองระบายน ้าทิ้งมาใช้ได้อย่างเพียงพอต่อการผลิตมีการขุดบ่อกักเก็บน ้าไว้
ใช้ในภาวะฝนทิ้งช่วงก่อสร้างและบ ารุงรักษาระบบอนุรักษ์ดินและน ้าลดการแพร่กระจายของพื้นที่ดินเค็ม
ได้แก่
1) สร้างระบบควบคุมน ้า เพื่อระบายน ้าผิวดินและระบายเกลือควบคู่ไปกับระบบเก็บเกี่ยวน ้า ทั้ง
จากน ้าฝนในพื้นที่ และน ้าท่าจากล าน ้า
148
