Page 133 - รายงานฉบับสมบูรณ์ แนวปฏิบัติการที่ดี (good practices) บริเวณพื้นที่ดินเค็มในประเทศไทย
P. 133
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
วิถีชุมชนขนำบนำก : พลิกฟื้นนำกุ้งร้ำงด้วยสวนป่ำจำก
ที่มำ
จุดเริ่มต้นเมื่อปี 2544 รศ.ดร.นพรัตน์ บ ารุงรักษ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ต้องการท าวิจัยเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากต้นจาก และสนใจที่จะพลิกฟื้นบ่อกุ้งร้างให้กลายเป็นที่ดินที่ท า
ประโยชน์ได้ คุณโกวิทย์จึงเสนอพื้นที่ตรงนี้ให้ท าแปลงสาธิต ได้มีเก็บตัวอย่างเพื่อท าการวิเคราะห์ดินและ
น ้า พบว่าบริเวณนี้เหมาะสมในการปลูกจาก จึงเริ่มต้นที่จ านวน 3 ไร่ แปลงสภาพจากนากุ้งร้างเป็นป่าจาก
มีการขยายการปลูกต้นจากเพิ่ม หลังจากเริ่มปลูกเป็นเวลา 7 ปี ก็เริ่มเก็บผลผลิตจากต้นจากได้
สภำพปัญหำของพื้นที่ก่อนกำรลงมือท ำ
“ต าบลขนาบนาก” อ าเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นพื้นที่ปลายน ้าอยู่ติดทะเลอ่าวไทย
มีแหล่งน ้าธรรมชาติที่ชาวบ้านเรียกว่า คลองหัวไทร และคลองหน้าโกฏิ ซึ่งเป็นคลองขุดใหม่เชื่อมต่อชายฝั่ง
ทะเล ท าให้ต าบลขนาบนากมีแหล่งน ้า 3 ชนิด ในพื้นที่เดียวกัน คือ น ้าจืด น ้าเค็ม และน ้ากร่อย อาชีพหลัก
ดั้งเดิมของชาวต าบลขนาบนากคือ การท านา กับการท าไร่ จากช่วงปี พ.ศ. 2530 เกิดกระแสการเลี้ยงกุ้ง
ทะเลในบ่อเชิงอุตสาหกรรมท าให้พื้นที่ท านาและพื้นที่ไร่จากถูกปรับเปลี่ยนกลายเป็นบ่อเลี้ยงกุ้งทะเล
จ านวนมาก หลังจากประสบปัญหาการเลี้ยงกุ้งทะเลล้มเหลว ระบบน ้าและของเสียจากบ่อกุ้งลงสู่แม่น ้า
ล าคลอง การเลี้ยงกุ้งไม่ได้ผล บ่อกุ้งปล่อยทิ้งร้างว่างเปล่า เกิดปัญหาดินเค็ม และน ้าทะเลรุกล ้าในพื้นที่
ทางการเกษตร
วัตถุประสงค์ของเทคโนโลยี
1. เพื่อเปลี่ยนการใช้ประโยชน์ที่ดินจากนากุ้งร้างเป็นสวนป่าจากที่ยั่งยืน
2. เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรทางธรรมชาติ และพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเพื่อเป็นเครื่องมือในการ
อนุรักษ์ทรัพยากร จากจุดเด่นของชุมชนขนาบนากคือ วิถีชีวิตซึ่งเกี่ยวเนื่องกับสวนป่าจาก
3. เพื่อต้องการอนุรักษ์ วิถีชีวิตในการท าสวนป่าจากและกระบวนการท าน ้าผึ้งจาก
124
