Page 90 - ผลกระทบระยะยาวของการปลูกยางพาราต่อสมบัติดินและความหลากหลายทางชีวภาพในดิน Long Term Impact of Rubber Plantation on Soil Properties and Biodiversity

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

61

4. ค่าดัชนีคุณภาพ (quality index : QI)

เนื่องจากมีตัวแปรที่สำคัญหลายอย่างในการประเมินสมบัติดินและความหลากหลาย
ทางชีวภาพของดิน ซึ่งแต่ละตัวแปรอาจมีบทบาทแตกต่างกัน ดังนั้น การประเมินค่าดัชนีคุณภาพ

(quality index : QI) จึงเป็นวิธีการหนึ่งในการประเมินความเชื่อมโยงระหว่างตัวแปรที่ทำการศึกษา

4.1 ค่าดัชนีคุณภาพสมบัติทางกายภาพและเคมีของดิน
คำนวณค่าดัชนีคุณภาพทางกายภาพและเคมีของดินตามวิธีการของ Obriot และ

คณะ (2016) รายละเอียดดังที่กล่าวไว้ในบทที่ 2 วัสดุ อุปกรณ์และวิธีการทดลอง โดยภายหลังจาก

การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางสถิติ (analysis of variance: ANOVA) และคัดเลือกเฉพาะข้อมูลที่
มี ความแตกต่างทางสถิติ เพื่อนำไปทดสอบสหสัมพันธ์ของข้อมูลทั้งหมด โดยวิธี Pearson

correlation เพื่อนำข้อมูลที่มีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r) น้อยกว่า 0.8 ได้แก่ ค่าความหนาแน่นรวม

ของดิน (bulk density) ปริมาณไนโตรเจนทั้งหมด (total nitrogen) ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็น
ประโยชน์ต่อพืช (available phosphorus) ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (available

potassium) ปริมาณแคลเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (available calcium) และค่าการนำไฟฟ้า
(electrical conductivity: EC) (ภาพที่ 10) ไปคำนวณค่ามาตรฐานของตัวชี้วัด (normalized

indictor score: S) โดยกำหนดให้ธาตุอาหารในดิน คือ ปริมาณไนโตรเจนทั้งหมด (total nitrogen)
i
ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (available phosphorus) ปริมาณโพแทสเซียมที่เป็น
ประโยชน์ต่อพืช (available potassium) ปริมาณแคลเซียมที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (available

calcium) มีความสัมพันธ์เชิงบวกต่อตัวชี้วัด (สถาบันวิจัยยาง, 2551 ; Timkhum et al., 2013) และ
กำหนดให้ค่าความหนาแน่นรวมของดิน (bulk density) และค่าการนำไฟฟ้า (electrical

conductivity: EC) มีความสัมพันธ์เชิงลบต่อตัวชี้วัด (สำนักวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ดิน, 2547)

จากการวิเคราะห์องค์ประกอบของข้อมูลโดยวิธี principle component analysis
(PCA) พบว่า สามารถแบ่งกลุ่มของแปลงทดลองออกเป็น 4 กลุ่ม คือ

1) พื้นที่ป่า (F)

2) แปลงปลูกยางพารารอบที่ 1 ช่วงอายุก่อนเปิดกรีด (3-6 ปี) (R1y) และแปลงปลูก
ยางพารารอบที่ 2 ช่วงอายุก่อนเปิดกรีด (3-6 ปี) (R2y)

3) แปลงปลูกยางพารารอบที่ 1 ช่วงอายุหลังเปิดกรีด (18-22 ปี) (R1o) และแปลง
ปลูกยางพารารอบที่ 2 ช่วงอายุหลังเปิดกรีด (18-22 ปี) (R2o)

4) แปลงปลูกยางพารารอบที่ 3 ช่วงอายุก่อนเปิดกรีด (3-6 ปี) (R3y) และแปลง

ปลูกยางพารารอบที่ 3 ช่วงอายุหลังเปิดกรีด (18-22 ปี) (R3o)