Page 89 - รายงานประจำปี 2563 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
P. 89
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
การผลิตจุลินทรีย์เขาหินซ้อน
เชื้อจุลินทรีย์ทั้ง 12 ชนิด เป็นเชื้อแบคทีเรีย
ที่ต้องการออกซิเจน และสารอาหารในการเจริญเติบโต
การเลี้ยงเพื่อขยายหรือเพื่อเก็บรักษา จ�าเป็นต้องให้ได้เชื้อ
ที่แข็งแรงและสมบูรณ์ ดังนั้นในทุกครั้งที่ต้องการขยาย
เชื้อหรือเก็บรักษาเชื้อ ต้องน�าเชื้ออยู่ในระยะ mid log phase
และเลี้ยงให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมทุกครั้ง ขั้นตอนการ ภาพที่ 2 คัดเลือกจุลินทรีย์เขาหินซ้อน
เลี้ยงจ�าเป็นต้องอาศัยอาหาร สภาพแวดล้อม เมื่อเชื้อ
มีความแข็งแรงและสมบูรณ์ในปริมาณความเข้มข้น
อย่างน้อยที่สุด108 CFU (colony formation unit)/mL
แล้วนั้น น�าเชื้อที่เป็นประโยชน์ทั้ง 12 ชนิดมาคลุกเคล้า
กับวัสดุส�าหรับตรึงเชื้อ ซึ่งได้ท�าการทดสอบแล้วว่าในหัว
เชื้อ 1 ถุงจะต้องมีจ�านวนจุลินทรีย์ไม่น้อยกว่า 10 CFU
8
(colony formation unit) ตลอดระยะเวลา 3 เดือน จาก
นั้นจึงบรรจุลงถุงเพื่อแจกจ่ายให้แก่เกษตรกร โดยเชื้อที่
พร้อมใช้แล้วนี้มีอายุ 3 เดือนจากวันที่ผลิต ภาพที่ 3 คลุกหัวเชื้อกับวัสดุตรึงก่อนบรรจุถุง
วิธีการใช้จุลินทรีย์เขาหินซ้อน
หัวเชื้อจุลินทรีย์เขาหินซ้อนผลิตในรูปแบบพร้อมใช้ จึงสามารถผสมร่วมกับ
ปุ๋ยหมักหรือน�้าหมักชีวภาพและน�าไปไช้ในแปลงได้ทันทีโดยไม่ต้องท�าการหมัก
อีกครั้ง โดยมีอัตราการใช้ดังนี้คือ
อัตราส่วน อัตราส่วน
ที่ใช้ร่วมกับปุ๋ยหมัก ที่ใช้ร่วมกับน�้าหมัก
คือหัวเชื้อจุลินทรีย์ คือหัวเชื้อจุลินทรีย์
1 ถุง : ปุ๋ยหมัก 1 ถุง : น�้าหมักที่เจือ
100 กิโลกรัม จางแล้ว 100 ลิตร
ส่วนดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีอินทรียวัตถุเพียงพอ สามารถเพิ่มปริมาณ
จุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ลงไปในดินโดยไม่ต้องผสมกับปุ๋ยหมักโดยมีอัตราส่วนคือ
หัวเชื้อ 1 ถุง : ดิน 10 กิโลกรัม หรือน�้า 10 ลิตร หว่านรอบโคนดินหรือรด
ภาพที่ 4 ผลิตภัณฑ์ ให้ทั่วบริเวณพื้นที่ปลูกพืช
หัวเชื้อจุลินทรีย์เขาหินซ้อน
รายงานประจ�าปี 2563 85
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ
