Page 84 - รายงานประจำปี 2563 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
P. 84
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ข้ำวโพดหวำน
“พันธุ์ฉัตรทอง-ฉัตรเงิน”
ภายใต้โครงการสร้างพันธุ์พืชลูกผสมสองชั้น ศูนย์ศึกษาการพัฒนา
เขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โดยมี ผศ. ธวัช ลวะเปาระยะ เป็นผู้รับผิดชอบโครงการ ได้ด�าเนินการวิจัย
ปรับปรุงพันธุ์พืชข้าวโพดฝักสด ได้แก่ ข้าวโพดหวาน ข้าวโพดข้าวเหนียว
ข้าวโพดฝักอ่อน และข้าวโพดคั่ว โดยในปี พ.ศ. 2531 ซึ่งเป็นระยะเริ่มต้น
ที่ได้รับพระราชทานเมล็ดพันธุ์และต้นกล้าข้าวโพด เพื่อใช้เป็นต้นพันธุ์
ต่อมาโครงการได้มีการขยายพันธุ์และผสมพันธุ์ คัดเลือกให้ปรับตัวได้กับ
สภาพแวดล้อม และได้คัดเลือกสายพันธุ์จากพันธุ์ Honey Jean1, Top
Sweet2 และ HS 271273 มาผสมรวมกัน และสกัดสายพันธุ์แท้ คัดเลือก
ได้สายพันธุ์จ�านวน ที่มีคุณภาพการรับประทานสูง ขนาดเมล็ดปานกลาง
ลักษณะเมล็ดลึกและมีความอ่อนนุ่มมาก เรียกว่าชุดสายพันธุ์ “ฉัตรทอง”
สายพันธุ์ในชุดนี้ได้มีการทดสอบสมรรถนะการผสมกับพันธุ์ลูกผสมเดี่ยว
เพื่อสร้างพันธุ์พืชลูกผสมสองชั้น เช่น ผสมกับพันธุ์ลูกผสมเดี่ยว พันธุ์เขา
หินซ้อน (11476) พบว่า สายพันธุ์แท้ “ฉัตรทอง” จ�านวน 6 สายพันธุ์ ได้แก่
#11, #14, #15, #29, #34 และ #35 ได้ลูกผสมสามทางที่ให้ผลผลิตสูง
มีคุณภาพการบริโภคที่ดี ฝักสีเหลืองทอง ความหวาน 16-19 brix เหมาะส�าหรับ
บริโภคฝักสดและส่งโรงงานอุตสาหกรรมข้าวโพดหวาน นอกจากนี้ต่อมา
สายพันธุ์แท้ “ฉัตรทอง” ในชุดนี้ได้ถูกพัฒนาต่อและใช้เป็นสายพันธุ์
พ่อ แม่ ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ลูกผสม “พันธุ์ฉัตรทอง F ” ในปัจจุบัน
1
จากนั้นได้รวบรวมพันธุ์ข้าวโพดข้าวเหนียวพื้นเมือง ระหว่างข้าวโพดข้าวเหนียวพื้นเมืองพันธุ์ฝักบัว กับพันธุ์
4
และน�าพันธุ์ต่างประเทศ เช่น พันธุ์ Silver Queen ที่เมล็ด Silver Queen มีลักษณะทางการเกษตรและลักษณะฝัก
5
สีขาว มีความหวาน เนื้อสัมผัสนุ่มมากและเป็นครีม ซึ่งเกิด ที่ดี จึงสกัดสายพันธุ์แท้ และทดสอบสายพันธุ์แท้ คัดเลือก
จากการท�างานของยีนซูการี แต่ปรับตัวได้ไม่ดีในสภาพ ได้จ�านวนหนึ่งที่มีคุณภาพการบริโภคดี มีความเหนียว
การปลูกของประเทศไทย ได้มีการผสมระหว่างข้าวโพด เนื้อสัมผัสนุ่มและเป็นครีม มีความหวาน เรียกว่าชุดสาย
ข้าวเหนียวพื้นเมืองกับข้าวโพดหวานพันธุ์ Silver Queen พันธุ์ “ฉัตรเงิน” สายพันธุ์ในชุดนี้ได้มีการทดสอบ
และคัดเลือกในชั่วรุ่นลูก จากเมล็ดที่แป้งในเอนโดสเปิร์ม สมรรถนะการผสมและคัดเลือกจนกระทั้งได้สายพันธุ์แท้
เป็นแป้งชนิดอะไมโลเพกติน โดยทดสอบการติดสีด้วย ที่มีความคงตัวสูง ต่อมาสายพันธุ์แท้ “ฉัตรเงิน” ในชุด
สารละลายโปแตสเซียมไอโอไดด์ แล้วน�ามาปลูกเพื่อ นี้ได้ถูกพัฒนาต่อและใช้เป็นสายพันธุ์ พ่อ แม่ ในการผลิต
ผสมพันธุ์และคัดเลือก การคัดเลือกคู่ผสมพบว่าคู่ผสม เมล็ดพันธุ์ลูกผสม “พันธุ์ฉัตรเงิน F ” ในปัจจุบัน
1
80 รายงานประจ�าปี 2563
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ
