Page 15 - การจัดการดินเพื่อปลูกข้าวในกลุ่มชุดดินที่ 7 จังหวัดพิษณุโลก โครงการนำร่องการผลิตพืชตามเขตการใช้ที่ดินพืชเศรษฐกิจเพื่อพัฒนาขีดความสามารถการแข่งขันในประชาคมอาเซียน

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
5

เขตกรรม ซึ่งอาจหมายถึงการไถพรวนโดยเครื่องจักรหรือสัตว์ หรือเครื่องมืออื่นๆ 11) ศักยภาพใน
การใช้เครื่องจักร (Potential for mechanization) คุณลักษณะที่เป็นตัวแทน ได้แก่ ความลาดชัน
ของพื้นที่ ปริมาณหินโผล่ ปริมาณก้อนหิน และการมีเนื้อดินเหนียวจัด ซึ่งปัจจัยทั้งสี่นี้อาจเป็น
อุปสรรคต่อการไถพรวนโดยเครื่องจักร และ 12) ความเสียหายต่อการกัดกร่อน (Erosion hazard)

คุณลักษณะที่เป็นตัวแทนได้แก่ ความลาดชันของพื้นที่และปริมาณดินที่สูญเสีย (soil loss) พื้นที่ที่มี
ความลาดชันสูงมีโอกาสที่ดินจะถูกกัดกร่อนเป็นไปได้ง่ายขึ้น (บัณฑิต และค ารณ, 2542) การก าหนด
ความเหมาะสมของค่าพิสัยคุณภาพที่ดินส าหรับข้าว แสดงไว้ในตารางภาคผนวกที่ 1
น้ าหมักชีวภาพ เป็นของเหลวที่ได้จากการย่อยสลายวัสดุเหลือใช้จากพืช หรือสัตว์ที่มีลักษณะ

อวบน้ าหรือมีความชื้นสูง โดยอาศัยกิจกรรมของจุลินทรีย์ ได้ฮอร์โมน หรือสารเสริมการเจริญเติบโต
ของพืช เช่น ออกซิน จิบเบอร์เรลลิน และไซโตไคนิน รวมทั้งกรดอินทรีย์หลายชนิด ได้แก่ กรด
แลคติก กรดอะซีติก กรดอะมิโน และกรดฮิวมิก (กรมพัฒนาที่ดิน, 2557)
ปุ๋ยเคมี คือ ปุ๋ยที่เป็นสารอนินทรีย์หรือสารอินทรีย์สังเคราะห์ หรือถึงปุ๋ยเชิงเดี่ยว ปุ๋ยเชิงผสม

ปุ๋ยเชิงประกอบ และปุ๋ยอินทรีย์เคมี แต่ไม่รวมปูนขาว ดินมาร์ล ปูนปลาสเตอร์ ยิปซัม และโดโลไมต์
(ปิยะ, 2538)
โปรแกรมดินไทยและธาตุอาหารพืชและโปรแกรมค าแนะน าการจัดการปุ๋ยรายแปลง

เป็นโปรแกรมที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มอบหมายให้กรมพัฒนาที่ดิน กรมการข้าว กรม
วิชาการเกษตร และกรมส่งเสริมการเกษตร ร่วมมือพัฒนาการจัดท าโปรแกรม ส าหรับพืชที่ปลูก
6 ชนิด คือ ข้าว ข้าวโพด อ้อย มันส าปะหลัง ปาล์มน้ ามัน และยางพารา โปรแกรมดินไทยและธาตุ
อาหารพืชบ่งบอกค่าปริมาณธาตุอาหาร ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม ที่มีอยู่ในดิน ปริมาณธาตุ
อาหารเหล่านี้ เพียงพอกับชนิดพืชที่ปลูกหรือไม่ พร้อมกับค าแนะน าการใส่ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ

เป็นการลดต้นทุนการท าการเกษตร ลดความเสี่ยงต่อการลงทุน และเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย
ส่วนโปรแกรมค าแนะน าการจัดการปุ๋ยรายแปลงเป็นการแนะน าการใช้ปุ๋ยเคมีตามพืชต้องการ
โดยผู้ใช้สามารถก าหนดสูตรปุ๋ยเคมีที่ต้องการแล้วโปรแกรมจะค านวณการใช้ปุ๋ยตามอัตราที่เหมาะสม

ให้ ทั้งนี้เพื่อให้ได้ปริมาณธาตุอาหารตามที่แนะน า อาจจะจ าเป็นต้องมีการใช้ปุ๋ยเคมี 2-3 สูตรในอัตรา
ต่างกันมาผสมกัน ในโปรแกรมปุ๋ยรายแปลงฯ นั้น ยังได้ผนวกชุดค าสั่งในการเปรียบเทียบราคาปุ๋ย
ข้อจ ากัดในการใช้ที่ดิน ค าแนะน าการใช้ปูนเพื่อแก้ความเป็นกรดของดิน รวมถึงข้อมูลดินในระดับชุด
ดิน และกลุ่มชุดดินไว้ด้วย (กรมพัฒนาที่ดิน, 2557)

พจน์ (2546) รายงานว่า ทฤษฎีเกี่ยวกับต้นทุนการศึกษาผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ
มีองค์ประกอบของต้นทุนการผลิตพืชตามฤดูกาล แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1) ต้นทุนผันแปร หมายถึง
ต้นทุนการผลิตที่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณของผลผลิตที่เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการใช้ปัจจัยผันแปร
ในการผลิต คือ ปัจจัยที่ผู้ผลิตสามารถเปลี่ยนแปลงการใช้ได้ในช่วงระยะเวลาการผลิต เช่น ค่าแรงงาน

เมล็ดพันธุ์ ปุ๋ยเคมี และยาปราบวัชพืช 2) ต้นทุนคงที่ หมายถึง ต้นทุนในการผลิตที่ไม่เปลี่ยนแปลงไป
ตามปริมาณของผลผลิต คือไม่ว่าจะเป็นปริมาณเท่าใดผู้ผลิตจะต้องเสียต้นทุนในจ านวนคงที่ ซึ่งเป็น
ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการใช้ปัจจัยคงที่ในการผลิต คือ เป็นปัจจัยการผลิตที่ผู้ผลิตไม่สามารถ
เปลี่ยนแปลงปริมาณการใช้ได้ในช่วงระยะเวลาของการผลิต เช่น พื้นที่ปลูก อุปกรณ์การเกษตร

จ าแนกลักษณะขอบเขตและความหมายของต้นทุนและผลตอบแทนแยกตามกิจกรรมเป็น 3 ประเภท