Page 102 - การประเมินความเหมาะสมของที่ดินสำหรับพืชเศรษฐกิจเพื่อวางแผนการใช้ที่ดินในการฟื้นฟูพื้นที่ลุ่มน้ำวิกฤต ลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำประแสร์
P. 102
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
86
- ความหนาแนํนของการระบายน้ํา (Drainage density : Dd) เป็นความสามารถ
หรือประสิทธิภาพในการระบายน้ําของลุํมน้ํา ในกรณีที่มีเนื้อที่ลุํมน้ําเทํากัน โดยทั่วไปลุํมน้ําที่มีความ
ยาวของลําน้ํามากจะมีความสามารถในการระบายน้ําได๎ดีกวําลุํมน้ําที่มีลําน้ําน๎อย คํา Dd คํานวณจาก
สมการ
L
Dd = (กิโลเมตรตํอตารางกิโลเมตร)
A
กําหนดให๎ L = ความยาวของลําน้ําทั้งหมดทุกเส๎นรวมกัน (กิโลเมตร)
A = เนื้อที่ลุํมน้ํา (ตารางกิโลเมตร)
ถ๎า Dd มีคําน๎อยกวํา 1 แสดงวํา ลุํมน้ํามีการระบายน้ําเลว
Dd มีคําระหวําง 1-3 แสดงวํา ลุํมน้ํามีการระบายน้ําดีปานกลาง
Dd มีคํามากกวํา 3 แสดงวํา ลุํมน้ํามีการระบายน้ําดีมาก
จากผลการศึกษาลักษณะทางกายภาพของลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประแสร์ พบวํามีคํา
สัมประสิทธิ์ความหนาแนํน (Kc) เทํากับ 1.66 และคําฟอร์มแฟคเตอร์ (FF) เทํากับ 0.36 ลุํมน้ําสาขาแมํน้ํา
ประแสร์ จึงมีรูปรํางคล๎ายรูปสี่เหลี่ยมและตํางจากลักษณะวงกลมพอสมควร ซึ่งลุํมน้ําที่มีรูปรํางคล๎ายรูป
สี่เหลี่ยมนี้จะมีลักษณะลําธารสายสั้นๆ แจกจํายน้ําอยูํมากและการแจกจํายน้ํานี้จะไหลสูํลําธารหลัก
โดยตรงในเวลาสั้นเชํนกัน ทําให๎น้ําไหลสูงสุดที่ปากลุํมน้ําเกิดขึ้นได๎งําย แตํเนื่องจากลุํมน้ําประเภทนี้มี
ขนาดเล็ก จึงไมํทําให๎เกิดผลเสียหายมากนักและจะมีน้ําหลํอเลี้ยงลําธารน๎อย นอกจากนี้แล๎วยังพบวํา
คําความหนาแนํนของการระบายน้ํา (Dd) ของลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประแสร์ เทํากับ 1.38 แสดงถึงการระบายน้ํา
ดีปานกลาง และมีน้ําไหลบําบนดินหรือน้ําผิวดิน (Surface runoff) ปานกลาง
3) ปริมาณน้ําทํา และคุณภาพน้ําผิวดิน
(1) ปริมาณน้ําทํา
ปริมาณน้ําทํา เป็นปริมาณน้ําที่ไหลในลําน้ําหรือลําธาร ตามธรรมชาติจะขึ้นอยูํ
กับขนาดของพื้นที่ลุํมน้ํา ซึ่งลําน้ําจะพัฒนาให๎มีความจุพอเพียงกับน้ําที่ลุํมน้ําให๎ โดยทั่วไปไมํวําลุํมน้ําจะ
มีขนาดเทําใด จะมีลําน้ําหลักอยูํเพียงหนึ่งเทํานั้น สํวนลําน้ําที่เป็นสาขาจะมีมากน๎อยเพียงไรขึ้นกับ
ความคงทนของดินและหินตลอดจนลักษณะพืชคลุมดินของลุํมน้ําเป็นสําคัญ
จากสถิติข๎อมูลปริมาณน้ําทํารายเดือนเฉลี่ยของลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประแสร์
ณ สถานี Z.18 คลองโพล๎ ตําบลชําฆ๎อ อําเภอเขาชะเมา จังหวัดระยอง ปี 2526-2558 ซึ่งตั้งอยูํใน
พื้นที่ลุํมน้ําสาขาแมํน้ําประแสร์ พบวํา มีปริมาณน้ําทํารายปีเฉลี่ย 115.31 ล๎านลูกบาศก์เมตร ในชํวงฤดู
ฝน (เดือนพฤษภาคม-เดือนตุลาคม) มีปริมาณน้ําทํา 101.62 ล๎านลูกบาศก์เมตร หรือร๎อยละ 88.13
ของปริมาณน้ําทําเฉลี่ยรายปี ปริมาณน้ําทําเฉลี่ยสูงสุดในเดือนกันยายน 30.66 ล๎านลูกบาศก์เมตร
และต่ําสุดในเดือนมีนาคม 0.79 ล๎านลูกบาศก์เมตร (ตารางที่ 9)
