Page 105 - รายงานการสำรวจดินและสภาพการใช้ที่ดิน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ 87

ปฏิกิริยาดิน (soil pH) เป็นค่าที่วัดสภาพความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ค่าพีเอชของดินบอกเป็น
ตัวเลขตั้งแต่ 1 ถึง 14 ถ้าดินมีค่าพีเอชน้อยกว่า 7 แสดงว่าดินนั้นมีสภาพเป็นกรด ยิ่งมีค่าน้อยกว่า 7 มาก

ก็เป็นกรดมาก แต่ถ้าดินมีค่าพีเอชมากกว่า 7 จะมีสภาพเป็นด่าง ส�าหรับดินที่มีค่าพีเอชเท่ากับ 7 แสดงว่าดินมี
สภาพเป็นกลาง

ความลาดชันของพื้นที่ (slope) สภาพความสูงต�่าของพื้นที่ที่มีการเอียงไปจากแนวระนาบ มีหน่วย

เป็นเปอร์เซ็นต์หรือองศา แบ่งออกเป็น 6 ชั้น ดังตาราง

สัญลักษณ์ การเรียกชื่อ ความลาดชัน (ร้อยละ)

A ราบเรียบถึงค่อนข้างราบเรียบ (flat to nearly flat) 0-2

B ลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อย (slightly undulating) 2-5

C ลูกคลื่นลอนลาด (undulating) 5-12

D ลูกคลื่นลอนชัน (rolling) 12-20

E เนินเขา (hilly) 20-35

SC พื้นที่ลาดชันเชิงซ้อน (slope complex) มากกว่า 35

เนื้อดิน (soil texture) สัดส่วนสัมพัทธ์โดยน�้าหนักของกลุ่มขนาดอนุภาคดินต่างๆ ที่มีขนาดเล็กกว่า
2 มิลลิเมตร ที่วิเคราะห์ได้จากห้องปฏิบัติการ เมื่อประกอบกันในสัดส่วนต่างๆ กัน จะได้ชั้นหรือประเภทเนื้อดิน

ซึ่งแบ่งกลุ่มอนุภาค ออกเป็น 3 กลุ่ม หลักๆ คือ อนุภาคขนาดทราย (เส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 2.0-0.05 มิลลิเมตร)
อนุภาคขนาดทรายแป้ง (เส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 0.05-0.002 มิลลิเมตร ) อนุภาคขนาดเหนียว (เส้นผ่าศูนย์กลาง

ขนาดเล็กกว่า 0.002 มิลลิเมตร)

ระดับการส�ารวจดินแบบค่อนข้างละเอียด (semi-detailed survey) เป็นการส�ารวจดินเพื่อใช้

ข้อมูลในการวางแผนระดับอ�าเภอหรือโครงการขนาดกลาง เพื่อให้ทราบถึงศักยภาพของพื้นที่ในการพัฒนาและ
วางแนวทางการปฏิบัติงาน แผนที่ที่ใช้ในการส�ารวจดินมีมาตราส่วน 1:15,000 ถึง 1:50,000 แผนที่ดินที่พิมพ์
ออกเผยแพร่มีมาตราส่วน 1:25,000 ถึง 1:60,000 ขอบเขตของดินอาศัยการแปลรูปถ่ายทางอากาศและภาพถ่าย

ดาวเทียม การตรวจสอบดินในสนาม ระยะและปริมาณจุดตรวจสอบดินก�าหนดไว้ประมาณ 1 ตารางกิโลเมตร

ต่อ 4-6 จุดตรวจสอบดิน (100-150 ไร่/จุด) หน่วยแผนที่ที่ใช้ ส่วนใหญ่เป็นหน่วยเดี่ยว และหน่วยเชิงซ้อน
ประเภทของชุดดิน หรือดินคล้ายชุดดิน และหน่วยพื้นที่เบ็ดเตล็ด

สีของดิน (soil color) เป็นคุณสมบัติดินที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนกว่าคุณสมบัติอื่นๆ ดินมีหลายสี

เช่น สีด�า เทา น�้าตาล เหลือง หรือ แดง การที่ดินจะมีสีอะไรนั้นขึ้นอยู่กับชนิดของแร่ที่เป็นองค์ประกอบในดิน
สภาพแวดล้อมในการเกิดดิน พัฒนาการของดินหรือวัสดุอื่นๆ ที่มีอยู่ในดิน การสังเกตสีของดิน จะท�าให้เราสามารถ

ประเมินคุณสมบัติบางอย่างของดินได้ เช่น การระบายน�้า ปริมาณอินทรียวัตถุ การแช่ขังของน�้าในดิน และการ
สะสมของธาตุเหล็กในดิน