Page 66 - รายงานการสำรวจดินและสภาพการใช้ที่ดิน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลสามพระยา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ 55

8. สรุปและข้อเสนอแนะ

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชด�าริ ตั้งอยู่ที่ต�าบลสามพระยา อ�าเภอชะอ�า

จังหวัดเพชรบุรี บริเวณศูนย์อ�านวยการโครงการพัฒนากองบังคับการฝึกพิเศษ กองบัญชาการต�ารวจตระเวน
ชายแดน ห่างจากชะอ�ามาทางทิศใต้ประมาณ 15 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมดของโครงการ 22,627 ไร่ โดยพื้นที่

ที่ท�าการส�ารวจดินในครั้งนี้มีทั้งสิ้น 9,771

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานค�าอธิบายต้นเหตุของปัญหาว่า

“…ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทราย อ�าเภอชะอ�า จังหวัดเพชรบุรี : เดิมเป็นป่าโปร่ง
คนไปตัดไม้ส�าหรับเป็นฟืนและส�าหรับเผาถ่าน ต่อจากนั้น มีการปลูกพืชไร่และสับปะรด

จนดินจืดกลายเป็นทราย ถูกลมและน�้าชะล้างไปหมด จนเหลือแต่ดินดาน
ซึ่งเป็นดินที่แข็งตัวเมื่อถูกอากาศ ดินนี้ก็ไม่มีแร่ธาตุที่เป็นประโยชน์…”

เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2526 จึงได้พระราชทานพระราชด�าริกับหม่อมเจ้าจักรพันธ์เพ็ญศิริ จักรพันธุ์ องคมนตรี
และนายสุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการส�านักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจาก

พระราชด�าริให้พัฒนาเป็นศูนย์ศึกษาการพัฒนาด้านป่าไม้เอนกประสงค์ จัดให้ราษฎรที่ท�ากินอยู่เดิมมีส่วนร่วม
ในการดูแลรักษาป่าไม้ ได้ประโยชน์และไม่ท�าลายป่าไม้อีกต่อไป มุ่งที่จะศึกษารูปแบบการพัฒนาเกษตรควบคู่ไป

กับการปลูกป่า จัดหาแหล่งน�้า ศึกษาวิธีการและระบบป้องกันไฟไหม้ป่าใน “ระบบป่าเปียก” ให้ราษฎรสร้างรายได้
จากผลิตผลป่าไม้และปลูกพืชชนิดต่างๆ ควบคู่ไปด้วย

ข้อมูลภูมิอากาศในพื้นที่ศึกษา อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีของพื้นที่ เท่ากับ 28.0 องศาเซลเซียส โดยมีค่าอุณหภูมิ
เฉลี่ยสูงสุดในเดือนเมษายน เท่ากับ 29.6 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิเฉลี่ยต�่าสุดในเดือนธันวาคม เท่ากับ 22.7

องศาเซลเซียส ค่าอุณหภูมิเฉลี่ยในแต่ละเดือนของรอบปี มีค่าไม่เกิน 6.9 องศาเซลเซียส มีปริมาณฝนเฉลี่ยตลอดปี
เท่ากับ 942.8 มิลลิเมตร ปริมาณน�้าฝนเฉลี่ยสูงสุดในเดือนตุลาคม เท่ากับ 244.4 มิลลิเมตร และปริมาณน�้าฝน

เฉลี่ยน้อยที่สุดในเดือนธันวาคม เท่ากับ 8.7 มิลลิเมตร ส�าหรับการกระจายของฝน พบว่า จ�านวนวันที่ฝนตกเฉลี่ย
ในรอบปี เท่ากับ 104.3 วัน โดยเดือนตุลาคมมีจ�านวนวันฝนตกเฉลี่ยสูงที่สุด 16.1 วัน และเดือนกุมภาพันธ์

มีจ�านวนฝนตกเฉลี่ยต�่าที่สุด คือ 1.1 วัน ค่าปริมาณความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดปี เท่ากับร้อยละ 73.3
โดยเดือนตุลาคมเป็นเดือนที่มีค่าความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยสูงที่สุดคือร้อยละ 80 โดยเดือนธันวาคมเป็นเดือนที่มี

ค่าความชื้นสัมพัทธ์ต�่าที่สุดร้อยละ 67
จากข้อมูลสภาพภูมิอากาศเบื้องต้นน�ามาค�านวณด้วยโปรแกรม Cropwat พบว่าค่าปริมาณการคายระเหยน�้า

เฉลี่ยรวมตลอดปีเท่ากับ 1287.0 มิลลิเมตร โดยเดือนเมษายนมีค่าปริมาณการคายระเหยน�้าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ 130.2
มิลลิเมตร ส่วนเดือนธันวาคมเป็นเดือนที่มีค่าปริมาณการคายระเหยน�้าเฉลี่ยต�่าที่สุด เท่ากับ 88.4 มิลลิเมตร

จากข้อมูลปริมาณน�้าฝนและค่าปริมาณการระเหยและคายน�้าสามารถน�ามาใช้ในการบอกเป็นสภาพสมดุลของน�้า
เพื่อใช้ในการเกษตรสามารถคาดคะเนได้ว่า ช่วงฤดูเพาะปลูกควรอยู่ประมาณปลายเดือนเมษายนและจุดสิ้นสุดฤดู

เพาะปลูกควรอยู่ไม่เกินเดือนพฤศจิกายน ช่วงเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายนเป็นช่วงที่มีน�้าเพียงพอส�าหรับการเพาะปลูก
สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปของพื้นที่ด�าเนินการ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ดอนมีลักษณะเป็นลูกคลื่นลอนลาด

เล็กน้อย มีความลาดชันประมาณ 2-5 เปอร์เซ็นต์ และมีลักษณะเป็นเนินเขาโดด เช่น เขาเสวยกะปิอยู่ทาง