Page 38 - รายงานการสำรวจดินเขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ำคลองแม่ยะมา - คลองม่วง ลำดับที่ ตก.6 (2556) ลุ่มน้ำสาขาคลองวังเจ้า (รหัส 0618) ลุ่มน้ำหลักแม่น้ำปิง (รหัส 06) พื้นที่ดำเนินการ บ้านเด่นวัว หมู่ที่ 4 ตำบลเชียงทอง อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก
P. 38
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
30
ต่อสภาพแวดล้อม ถ้าจะส่งผลกระทบต้องจัดการให้ส่งผลกระทบน้อยที่สุด 2) การพัฒนาที่ดินที่ใช้ประโยชน์
อยู่แล้วให้ได้รับประโยชน์หรือผลตอบแทนอย่างเหมาะสมและใช้ได้อย่างยั่งยืน ซึ่งวิธีการพัฒนาดังกล่าว
ประกอบด้วยการใช้ที่ดินให้สอดคล้องกับคุณภาพหรือความเหมาะสมของดิน การอนุรักษ์ดินและปรับปรุง
บ ารุงดินด้วยวิธีการต่างๆ (กรมพัฒนาที่ดิน, 2558)
3.5.2 ดินปัญหา (problem soils) หมายถึง ดินที่มีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลาย
อย่างที่ไม่เหมาะสมหรือไม่ค่อยเหมาะสม ในการที่จะน ามาใช้ในการปลูกพืชเศรษฐกิจต่างๆ และต้องมีการ
จัดการดินเป็นกรณีพิเศษกว่าดินทั่วๆไป จึงจะสามารถใช้ประโยชน์ในการเพาะปลูกและให้ผลผลิตได้ดี (กรม
พัฒนาที่ดิน, 2558) ดินปัญหาทางการเกษตร จ าแนกตามสาเหตุของการเกิด ได้เป็น 2 ประเภท คือ
1) ดินปัญหาที่เกิดตามสภาพธรรมชาติ หมายถึง ดินปัญหาที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติอัน
เนื่องมาจากปัจจัยที่ให้ก าเนิดดิน ซึ่งประกอบด้วย วัตถุต้นก าเนิดดิน สภาพพื้นที่ สภาพภูมิอากาศ พืชพรรณ
ที่ขึ้นปกคลุม และระยะเวลาที่เกิดดิน ได้แก่ ดินเปรี้ยวจัดหรือดินกรดก ามะถัน ดินอินทรีย์ ดินเค็ม ดินทราย
ดินตื้น และดินบนพื้นที่สูงชัน หรือพื้นที่ภูเขา ซึ่งดินที่มีปัญหาบางชนิด การแก้ไขจัดการเพียงเล็กน้อย
สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของการใช้ที่ดินได้ แต่บางพื้นที่อาจมีปัญหาดินมากกว่าหนึ่งอย่าง เช่น ปัญหาดิน
ทรายหรือปัญหาดินตื้น และจะมีปัญหาดินมีปฏิกิริยาเป็นกรดร่วมด้วย การแก้ไขจ าเป็นต้องแก้ไขร่วมกันทุก
ปัญหา จึงจะท าให้การใช้ที่ดินเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล
2) ดินปัญหาที่เกิดจากการใช้ประโยชน์ที่ดิน หมายถึง ดินที่เกิดจากการปฏิบัติ หรือการใช้
ที่ดินที่ไม่เหมาะสมของมนุษย์ ได้แก่ การปลูกพืชโดยปราศจากการบ ารุงรักษาดิน การปลูกพืชชนิดเดียว
ติดต่อกันเป็นเวลานาน การท าลายป่าเพื่อการเกษตร การเผาป่าหรือไร่นา การใช้สารเคมีทางการเกษตรจน
เกิดผลตกค้างในดิน การใช้เครื่องจักรกลขนาดใหญ่ ทั้งหลายเหล่านี้เป็นตัวเร่งท าให้ดินเกิดการเสื่อมโทรม
เกิดการสะสมธาตุอาหาร สารเคมีชนิดต่างๆ จนเป็นพิษต่อพืช มีโครงสร้างแน่นทึบ เป็นอุปสรรคต่อการ
เจริญเติบโตของพืช ดินปัญหาที่เกิดจากการกระท าของมนุษย์ ได้แก่ ดินดาน ดินปนเปื้อน ดินเหมืองแร่ร้าง
และดินในพื้นที่นากุ้งร้าง ซึ่งแนวทางหรือวิธีการจัดการดินปัญหาเหล่านี้จะแตกต่างกันออกไปตามสภาพ
ปัญหาของดินนั้นๆ
3.5.3 เขตพัฒนาที่ดิน (zone of land development) หมายถึง พื้นที่ลุ่มน้ าขนาดเล็ก
หรือพื้นที่ด าเนินการที่ได้รับการคัดเลือกให้พัฒนา โดยการบูรณาการกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น การส ารวจ
และวางแผนการใช้ที่ดิน การจัดท าระบบอนุรักษ์ดินและน้ า การพัฒนาแหล่งน้ า การปรับปรุงบ ารุงดินที่มี
ปัญหาต่างๆ อาทิเช่น ดินเปรี้ยว ดินเค็ม ดินกรด ดินตื้น ดินทราย ดินอินทรีย์ และพื้นที่ลาดชันสูง รวมทั้ง
การฟื้นฟูดินเสื่อมโทรมในพื้นที่ที่ดินขาดอินทรียวัตถุ หรือตามสภาพปัญหาของพื้นที่นั้นๆ โดยมีวัตถุประสงค์
เพื่อแก้ไขปัญหาต่างๆ ให้ใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน ตลอดจนเป็นการสาธิตให้
เกษตรกรและประชาชนทั่วไปได้เห็นถึงประโยชน์ของการพัฒนาที่ดิน การอนุรักษ์ดินและน้ า การฟื้นฟูและ
ปรับปรุงบ ารุงดิน (กรมพัฒนาที่ดิน, 2551)
