Page 352 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี2560 วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน : ระหว่างวันที่ 19-21 กรกฎาคม 2560 ณ โรงแรมสยามออเรียนทัล อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

ประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน ปี 2560 “วิชาการงานพัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” วันที่ 19 - 21 กรกฎาคม 2560

สภาวะเศรษฐกิจและสังคมโครงการพัฒนาที่ดินชุมชนบนพื้นที่สูง บ้านห้วยเสือ หมู่ 1 ตําบลชะแล

อําเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี ปี 2560
Economy and Sociology of Highland Community by Land Development Project at
Baan Huay Suay, Moo 1, Cha Lae, Thong Pha Poom, Kanchana Buri Province 2017

ทรงชล กระแสสินธ์
สํานักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 กรมพัฒนาที่ดิน

บทคัดย่อ

การสํารวจสภาวะเศรษฐกิจและสังคมในโครงการพัฒนาที่ดินชุมชนบนพื้นที่สูง ปีงบประมาณ 2560
บ้านห้วยเสือหมู่ 1 ตําบลชะแล อําเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน
ด้านเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือนเกษตร 2) เพื่อศึกษาสภาพการผลิต การใช้ปัจจัยการผลิต วิเคราะห์
ต้นทุนผลตอบแทนจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่โครงการฯ โดยทําการสุ่มตัวอย่างเกษตรกรทั้งหมดในพื้นที่

15 ราย การเก็บรวบรวมข้อมูลนั้นมาจากการสํารวจภาคสนาม (Field Survey) ด้วยวิธีการสัมภาษณ์เกษตรกร
ผู้ปลูกมันสําปะหลังทั้งหมด โดยสุ่มตัวอย่างครัวเรือนใช้วิธี Accidental Sampling และทําการเก็บรวบรวม
ข้อมูลพื้นฐานทั่วไปทางสังคมที่ได้จากหน่วยงานท้องที่ของโครงการเช่น องค์การบริหารส่วนตําบล
ผลจากการสํารวจสภาวะเศรษฐกิจและสังคมในโครงการพัฒนาที่ดินชุมชนบนพื้นที่สูงนั้นมีเกษตรกร

ปลูกมันสําปะหลังเป็นจํานวนมากถึงร้อยละ 77.44 ของที่ดินทั้งหมดในพื้นที่การใช้ประโยชน์ที่ดินในโครงการ
ซึ่งเกษตรกรมีที่ดินเฉลี่ยครัวเรือนละ 29.35 ไร่ ลักษณะทั่วไปของเกษตรกรพบว่า หัวหน้าครัวเรือนมีอายุเฉลี่ย
41.30 ปี ส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 41 – 50 ปี ร้อยละ 60.00 รองลงมามีอายุระหว่าง 31 – 40 ปี ร้อยละ 40.00
ทุกคนนับถือศาสนาพุทธ จบระดับการศึกษาในระดับประถมศึกษา ร้อยละ 53.33 ระดับมัธยมศึกษา ร้อยละ

46.67 จํานวนคนในครัวเรือน เฉลี่ย 4.40 คน ทํางานในภาคเกษตร ร้อยละ 59.09 และไม่ได้ทํางาน ร้อยละ
40.91 ผู้ไม่ได้ทํางานเนื่องจาก วัยเด็กเล็ก ร้อยละ 44.44 อยู่ในวัยเรียน ร้อยละ 38.89 และวัยชรา ร้อยละ
16.67 หนังสือสําคัญของที่ดินทั้งหมดเป็นที่ ส.ป.ก.4-01 ที่ดินที่ถือครองทั้งหมดใช้ทําการเกษตรแบบถาวร

เกษตรกรประสบปัญหามากที่สุดคือ ราคาผลผลิตมันเส้นตกต่ําร้อยละ 42.11 เกษตรกรทั้งหมดคิดว่า การปลูก
มันสําปะหลังเหมาะกับสภาพพื้นที่นี้ แต่เกษตรกรก็ยังไม่แน่ใจในเรื่องของการเปลี่ยนแปลงการทําการเกษตร
ในอนาคต ร้อยละ 20 และเกษตรกรไม่คิดที่จะเปลี่ยนแปลงอาชีพไปสู่นอกภาคการเกษตร ร้อยละ 80
จากการสํารวจสภาวะเศรษฐกิจและสังคมในโครงการพัฒนาที่ดินชุมชนบนพื้นที่สูง ทําให้ทราบว่า
เกษตรกรทําการเกษตรปลูกมันสําปะหลังต่อเนื่องกันเป็นเวลานาน ทําให้ผลผลิตตกต่ําลงเรื่อยๆ และความอุดม

สมบูรณ์ของดินในพื้นที่ลดลงเรื่อยๆ ประกอบกับราคามันสําปะหลังตกต่ํา ดังนั้น ผลจากการสํารวจในครั้งนี้
ข้อมูลที่ได้จะนําไปประกอบการพิจารณาจัดทําแผนในการจัดทําระบบอนุรักษ์ดินและน้ํา ให้เหมาะสมต่อ
ความต้องการทําการเกษตรของเกษตรกร เนื่องจากในอนาคตเกษตรกรมีแนวโน้มในการเปลี่ยนแปลงพืชที่จะ

ปลูกให้ตรงต่อความต้องการของตลาดทั้งในท้องถิ่นและในประเทศ

314