Page 74 - การปลูกชะอมในศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินที่ประสบความสำเร็จในพื้นที่ตำบลท่างาม อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี
P. 74
58
ลักษณะหนึ่ง โดยลดขนาดการท าการเกษตรแบบผสมผสานลงเหลือครึ่งหนึ่งของพื้นที่ทั้งหมด เพื่อ
เป็นการใช้น้ าอย่างเพียงพอและดูแลได้อย่างทั่วถึงเนื่องจากน้ าใต้ดินมีอย่างจ ากัดและไม่มาก
อย่างเช่นช่วงฤดูฝน โดยการปล่อยต้นทิ้งไว้จนผ่านช่วงฤดูแล้งไปแล้วจึงค่อยกลับมาบ ารุงแต่งต้นให้
สมบูรณ์อีกครั้ง การเพิ่มความชื้นให้แก่ต้นพืชอีกลักษณะหนึ่งที่หมอดินให้ความส าคัญคือการใช้ต้น
พืชที่มีการถอนต้นทิ้งแล้วมาใช้คลุมหน้าดิน บริเวณโคนของต้นพืชที่ก าลังเจริญเติบโตหรือที่ยังให้
ผลผลิตโดยปิดบังผิวดินไม่ให้ถูกกระทบจากแสงอาทิตย์ช่วยให้อุณหภูมิดินไม่ร้อนจัดเกินไป การ
ระเหยน้ าจากผิวหน้าดินจึงน้อยช่วยให้ความชื้นอยู่ในดินเป็นประโยชน์ต่อพืชมากขึ้น เพราะการรด
น้ าลงไปยังโคนต้นที่มีซากต้นพืชคลุมอยู่จะสามารถกักเก็บความชื้นไว้ได้
(3) ชนิดพืช
การจัดการระบบการปลูกพืชเป็นวิธีที่ช่วยบ ารุงความอุดมสมบูรณ์
ของดินได้วิธีหนึ่ง เป็นวิธีช่วยชดเชยธาตุอาหารในดินที่พืชน าไปใช้ ท าให้ดินคงความอุดมสมบูรณ์ได้
ตลอดไป ระบบการปลูกพืชที่ดีควรมีพืชตระกูลถั่วรวมอยู่ด้วย เพราะจะท าให้ดินได้รับธาตุไนโตรเจน
ซึ่งเป็นธาตุอาหารหลักเพิ่มขึ้น การปลูกพืชตระกูลถั่วต้องค านึงถึงลักษณะและคุณภาพของดินด้วย
ซึ่งหมอดินอาสามีการปลูกพืชปุ๋ยสด ได้แก่ ปอเทือง ตามการส่งเสริมของเจ้าหน้าที่กรมพัฒนาที่ดิน
เพื่อบ ารุงดินในพื้นที่ที่รอเตรียมท าการเกษตรกรรมในรอบถัดไป ด้านการจัดการต้นพืชได้ยึดหลัก
เกษตรผสมผสานที่มีปฏิสัมพันธ์เชิงเกื้อกูล คือ มีการปลูกพืชหลากหลายเพื่อประโยชน์แก่พืชหลัก
เช่น พืชตระกูลถั่ว ช่วยตรึงธาตุไนโตรเจนให้กับพืชชนิดอื่น การปลูกพืชยืนต้นให้ร่มเงากับพืชที่
ต้องการแสงแดดน้อย การปลูกพืชเป็นอาหารและที่อยู่อาศัยให้กับแมลงศัตรูธรรมชาติ การปลูกพืช
ที่ปลูกแซมระหว่างแถวพืชหลัก จะช่วยป้องกันไม่ให้วัชพืชขึ้นแย่งอาหารกับพืชหลักที่ปลูก เป็นต้น
การจัดการพืชก่อนเข้าสู่ช่วงฤดูน้ าจะเข้าท่วมพื้นที่จะมีการเตรียม
เก็บพันธุ์พืชต่างๆ ไว้เพื่อรักษาพันธุ์ไว้ปลูกช่วงน้ าลด เช่น ท่อนพันธุ์ชะอมตัดเตรียมไว้ แล้วเก็บ
เอาไว้โดยไม่ให้โดนน้ า ส่วนเมล็ดพันธุ์และหน่อพันธุ์บางส่วนเก็บไว้บนแพลอยน้ า และบางส่วน
ปลูกกระถางแล้ววางไว้บนแพลอยน้ า พอน้ าท่วมลดลงรอจนดินแห้งซึ่งพร้อมส าหรับการปลูกพืชจึง
ท าการปลูกพืชทันที พืชที่ปลูกหลังน้ าท่วมจะได้ราคาดีเพราะตลาดมีความต้องการพืชผัก เช่น
คะน้า กวางตุ้ง ถั่วฝักยาว มะเขือ หลังจากนั้นจึงวางแผนเพื่อท าการปลูกพืชในแปลงใหญ่ เช่น
ชะอม ผักหวาน มะเขือ กล้วยมีการใช้ประโยชน์ในพื้นที่ที่เหลือจากการปลูกต้นพืช เช่น ร่อง
ทางเดินซึ่งมีประโยชน์หลักในเวลาการดูแลรักษาต้นพืช การให้ปุ๋ย การเก็บผลผลิต และการให้น้ า
เป็นต้น หมอดินมีการปลูกพืชอีกชนิดใส่ช่วงรอเก็บผลผลิตเพื่อสร้างรายได้และเป็นพืชคลุมดินหลัง
เก็บเกี่ยวแล้ว เช่นการปลูกชะอม ช่วงระหว่างรอผลผลิตชะอม จะท าการปลูกต้นดาวเรืองเพื่อตัด
ขายดอกบนพื้นที่ว่างระหว่างแถวต้นชะอมที่มีความชื้นอยู่แล้ว การให้ปุ๋ยน้ าแก่ต้นชะอมก็ส่งผลต่อ
ต้นดาวเรืองเช่นกัน พอเก็บดอกดาวเรืองจนอายุประมาณ 1.5 ถึง 2 เดือน จะท าการถอนต้น
