Page 212 - การวิเคราะห์ทรัพยากรธรรมชาติและการกำหนดบริเวณการใช้ที่ดินตามศักยภาพพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาคลองจันดี (รหัส2202)
P. 212
156
ควบคุมระบบนิเวศและการใชประโยชนที่ดินในแตละชั้นคุณภาพลุมน้ํา ซึ่งแตละชั้นคุณภาพมีลักษณะ
พื้นฐานดังนี้
1) พื้ นที่ลุมน้ําชั้น 1 หมายถึง พื้นที่มีสภาพเปนตนน้ําลําธารเปนแหลงน้ําฝนและใหน้ํา กับ
พื้นที่ตอนลาง พื้นที่ตอนบนมักมีความชันมาก ลักษณะดินที่งายตอการพังทลายเปนพื้นที่ซึ่งควรรักษา
ไวเพื่อเปนตนน้ําลําธารโดยเฉพาะ อาจจะรักษาในรูปของเขตรักษาพันธุสัตวปา อุทยานแหงชาติ ซึ่ง
ในสวนของพื้นที่ลุมน้ําชั้น 1 ยังแยกเปนชั้นยอยไดอีก 2 ระดับ โดยใช “สภาพปา” เปนตัวกําหนดคือ
“พื้นที่ลุมน้ําชั้น 1 เอ” จะมีสภาพปาที่ยังอุดมสมบูรณตามที่ปรากฏอยูในป พ.ศ. 2525 และเปนพื้นที่ที่
จะตองสงวนรักษาไวเปนพื้นที่ตนน้ําลําธาร และเปนทรัพยากรปาไมของประเทศ ในขณะที่
“พื้นที่ลุมน้ําชั้น 1 บี” จะมีสภาพปาสวนใหญถูกทําลาย ดัดแปลง หรือเปลี่ยนแปลงไปเพื่อพัฒนาการใช
ที่ดินรูปแบบอื่นกอนหนาป พ.ศ. 2525 และการใชที่ดินรูปแบบตางๆ ที่ดําเนินการไปแลวจะตอง
มีมาตรการควบคุมเปนพิเศษ
2) พื้นที่ลุมน้ําชั้น 2 หมายถึง พื้นที่ลุมน้ําที่มีสภาพเปนพื้นที่ปาปองกัน ปาเพื่อการคาหรือ
ปาเศรษฐกิจ ปกติเปนพื้นที่บนที่สูง มีความลาดชันสูงมาก ดินมีประสิทธิภาพในการยึดเกาะกันสูงกวา
พื้นที่ลุมน้ําชั้นคุณภาพที่ 1 ลักษณะทั่วไปเหมาะสมตอการเปนตนน้ําลําธารในระดับรองลงมา ควรสงวน
เก็บไวเปนพื้นที่แหลงตนน้ําลําธาร รักษาไวในรูปแบบของเขตรักษาพันธุสัตวปา อุทยานแหงชาติ
และอาจสามารถอนุญาตใหใชประโยชนเพื่อทํากิจการสําคัญบางอยางได เชน การทําเหมืองแร
3) พื้นที่ลุมน้ําชั้น 3 หมายถึง สภาพลุมน้ําที่มีสภาพเปนเชิงเขา ความลาดชันสูง ดินมี
ลักษณะการพังทลายปานกลาง พื้นที่เหมาะสมเปนปาเศรษฐกิจ ทุงหญาเลี้ยงสัตว ปลูกไมผลยืนตน พืช
เกษตรยืนตนหรือการทําเหมืองแร แตตองมีมาตรการดานการอนุรักษดินและน้ําควบคูกันไปอยาง
เขมงวด
4) พื้นที่ลุมน้ําชั้น 4 หมายถึง พื้นที่ลุมน้ําที่มีสภาพพื้นที่เนินราบ มีความลาดชันปานกลาง
สภาพปาสวนใหญถูกแผวถางเพื่อใชเปนพื้นที่ปลูกพืชไร กําหนดใหมีการปลูกพืชไร ไมผล และทํา
ทุงหญาเลี้ยงสัตวได สภาพพื้นที่คอนขางราบบางแหงอาจจะมีความลาดชันแตคอนขางนอย การพังทลาย
ของหนาดินคอนขางควบคุมไดงายโดยมีพืชคลุมดิน
5) พื้นที่ลุมน้ําชั้น 5 หมายถึง สภาพพื้นที่เปนที่ราบถึงที่ราบลุม หรือบางแหงอาจจะเปน
เนินลาดเอียงเล็กนอย สวนใหญปาจะถูกบุกรุกแผวถางไปจนหมดแลวแปรสภาพที่ดินเปนพื้นที่
สําหรับทําเกษตรกรรมโดยเฉพาะการทํานา และกิจกรรมอื่นๆ และไมจําเปนตองมีมาตรการปองกันการ
ชะลางพังทลายของหนาดิน
สํานักสํารวจดินและวางแผนการใชที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน