Page 214 - รายงานการจัดการทรัพยากรดินเพื่อการปลูกพืชเศรษฐกิจหลักตามกลุ่มชุดดิน เล่มที่ 1 ดินบนพื้นที่ราบต่ำ

200

เพาะปลูกในชวงฤดูแลง อยางไรก็ตามเพื่อใหการใชประโยชนกลุมชุดดินนี้มีประสิทธิภาพและเกิด

ประสิทธิผลสูงสุด ควรจัดระบบการใชที่ดิน “แบบไรนาสวนผสม” โดยมีการแบงพื้นที่การใชประโยชนที่ดิน
ออกเปนสวนๆ ดังนี้

7.1 บริเวณที่ใชปลูกขาว ควรเปนพื้นที่ราบต่ําสุด เพื่อความสะดวกในการเก็บกักน้ําฝนไวปลูกขาว

พื้นที่สวนนี้สามารถใชปลูกพืชไรอายุสั้นและพืชผักตางๆ กอนและหลังการปลูกขาวไดดวย ดังนั้นการพัฒนา

แหลงน้ํามาชวยเสริม จะทําใหพื้นที่มีศักยภาพเหมาะสมในการปลูกพืชไรและพืชผักอยางแทจริง ซึ่ง
เกษตรกรในภาคเหนือ เชน จังหวัดเชียงใหม เชียงราย และจังหวัดลําพูน ไดพัฒนาระบบดังกลาวอยาง

กวางขวาง

7.2 บริเวณที่ใชปลูกพืชไร พืชผักและไมผลตลอดป ควรเปนพื้นที่ซึ่งอยูสูงกวาบริเวณ 7.1 คือ

เปนนาคอนขางดอน ทําคันลอมรอบเพื่อปองกันน้ําทวมและปรับปรุงสภาพการระบายน้ําของดินโดยการยก
รองหรือทํารองระบายน้ํารอบแปลง รวมทั้งการปรับระดับพื้นที่ภายในแปลงใหสม่ําเสมอ การจัดการดินเพื่อ

ปลูกพืชไร พืชผัก ชนิดตางๆ ควรปฏิบัติตามขอเสนอแนะซึ่งจะไดกลาวตอไปในหัวขอที่ 8

7.3 บริเวณที่พัฒนาแหลงน้ํา ควรเปนพื้นที่ซึ่งอยูระหวางนาขาว และแปลงพืชไร ไมผล และพืชผัก

ตางๆ พื้นที่สวนนี้จะไมลุมและดอนจนเกินไป ขนาดของแหลงน้ําที่จะพัฒนา ควรเปนขนาดแหลงน้ําประจํา

3
ไรนา คือมีความจุประมาณ 1,250 ม. สวนจํานวนบอขึ้นอยูกับปริมาณความตองการใชน้ําในกิจกรรมตางๆ
สําหรับแหลงน้ําที่พัฒนาขึ้นมาควรเลี้ยงปลาที่เลี้ยงงาย โตเร็วและเปนที่ตองการของตลาด เชน ปลาไน ปลา

นิล ปลาดุก ปลาสวาย ปลาหมอตาล ปลาเทโพ และอื่นๆ สวนบริเวณคันดินรอบบอหรือสระควรใชเปนที่
ปลูกไมผล เชน มะมวง ขนุน ฝรั่ง กลวย ฯลฯ และไมดอกไมประดับตางๆ เพื่อใหเกิดรายไดเสริมอีกทางหนึ่ง

นอกจากนี้บริเวณคันดินรอบบอควรปลูกหญา เชน หญาแฝกทั้งดานในและดานนอกเพื่อปองกันการกัด

เซาะดินบริเวณคันดินรอบบอดวย

7.4 บริเวณที่ใชเลี้ยงสัตว ควรเลี้ยง ไก หมู และเปด โดยใชบริเวณพื้นที่ซึ่งพัฒนาเปนแหลงน้ําและ
มีการเลี้ยงปลา โดยสรางเปนโรงเรือนใหบางสวนยื่นลงไปในบอ แลว ปลอยใหสัตวเลี้ยงถายมูลลงในบอน้ํา

เพื่อเปนอาหารของปลา

สําหรับอัตราสวนการใชที่ดินประเภทตางๆ ที่กลาวนี้ขึ้นอยูกับสภาพพื้นที่แตละแหง ความตองการ
ของเกษตรกรและสภาพเศรษฐกิจ ไดแก ความตองการผลผลิตของตลาดทั้งในทองถิ่นและนอกทองถิ่น

อยางไรก็ตามควรจะไดยึดตามแนวทฤษฎีใหม ในการแกปญหาการขาดแคลนน้ําเพื่อการเกษตรของ

พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว ที่มีแนวพระราชดําริใหกันพื้นที่ประมาณ 30 เปอรเซ็นต ของพื้นที่ถือครองเพื่อ

พัฒนาแหลงน้ํา