Page 4 - การใช้เทคโนโลยีรีโมทเซนซิ่งและระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เพื่อประเมินผลผลิตข้าวนาปรัง ปี 2548

สรุปรายงานสําหรับผูบริหาร

สืบเนื่องจากปญหาเกี่ยวกับราคาผลผลิตตกต่ํา และความขัดแยงในการใชทรัพยากรน้ําของ

ชาวนาในอดีต เปนผลใหรัฐบาลตองเขามาแกไขปญหาทุกป การแกไขปญหามีความยุงยาก ทั้งนี้สวน

หนึ่งเกิดจากรัฐบาลขาดขอมูลการปลูกขาวนอกฤดูที่มีความถูกตองทั้งดานพื้นที่เพาะปลูกและจํานวน

ผลผลิตรวม กอนที่ผลผลิตจํานวนมากจะออกสูตลาด เพื่อใหมีการวางแผนการผลิตการตลาดที่เหมาะ

สมและเปนการลดปญหาดังกลาว กรมพัฒนาที่ดินจึงไดใชเทคโนโลยีรีโมทเซนซิ่งและระบบสาร
สนเทศภูมิศาสตร ในการสํารวจและวิเคราะหพื้นที่ปลูกขาวนาปรังเพื่อประเมินผลผลิต ซึ่งจะสามารถ

ดําเนินการไดในเวลารวดเร็ว และเสร็จทันกอนผลผลิตจะออกสูตลาด การดําเนินการเริ่มขึ้นในเดือน

มกราคม พ.ศ.2548 และสิ้นสุดเดือนเมษายน พ.ศ.2548 แบงการทํางานออกเปน 3 ขั้นตอนดังนี้

1. นําขอมูลจากดาวเทียม Landsat - 5 ( TM ) ที่บันทึกในชวงเวลาเดียวกับฤดูปลูกขาวนาปรัง

ของเกษตรกรมาแสดงผลภาพ เพื่อวิเคราะหพื้นที่ปลูกขาว จํานวน 37 ภาพ ( scenes ) ครอบคลุม
56 จังหวัด ไดพื้นที่ปลูกขาวนาปรังทั้ง 4 ภูมิภาค ( ยกเวนภาคใต ) รวมทั้งสิ้น 8,560,410 ไร

โดยที่ภาคกลาง มีเนื้อที่ปลูกมากที่สุด คือ 3,954,518 ไร หรือรอยละ 46.07 ของพื้นที่ปลูก

ทั้งหมด รองลงมาคือ ภาคเหนือ 3,440,546 ไร หรือรอยละ 40.19 ภาคตะวันออกเฉียง
เหนือ 759,468 ไร หรือรอยละ 8.87 และภาคตะวันออก 414,878 ไร หรือรอยละ 4.85

เมื่อเปรียบเทียบกับปการผลิต 2547 พบวามีพื้นที่ปลูกลดลงรอยละ 10.99 โดยมีสัดสวนลด
ลงในพื้นที่นอกเขตชลประทานมากกวาในเขตชลประทาน

2. สงทีมงานสํารวจจากสวนวิเคราะหสภาพการใชที่ดินที่ 2 กรมพัฒนาที่ดิน เพื่อรวบรวมชนิด
พันธุขาวและผลผลิตเฉลี่ยเปนรายตําบลไดทั้งหมด 6,824 ตัวอยาง โดยพันธุขาวที่เกษตรกรนิยมปลูก

มากที่สุด ไดแก พันธุสุพรรณบุรี 1 ชัยนาท 1 ปทุมธานี 1 สุพรรณบุรี 35 กข 10 และพันธุ

สันปาตอง 1 แลวนําขอมูลจากแบบสอบถามมาคํานวณทางสถิติ เพื่อหาคาผลผลิตเฉลี่ยเปนราย

ตําบล ผลการวิเคราะหไดผลผลิตเฉลี่ยทั้งประเทศ 715 กก./ไร โดยภาคตะวันออกมีผลผลิต

เฉลี่ยสูงสุด 757 กก./ไร
3. ใชระบบสารสนเทศภูมิศาสตรวิเคราะหและประมวลผล จากขอมูลที่ไดจากขอ 1. และขอ 2.

ไดผลผลิตรวมทั้งประเทศทั้งสิ้น 6,123,152 ตัน มูลคารวม 27,765.42 ลานบาท ภาคกลางได

ผลผลิตรวมมากที่สุด คือ 2,923,459 ตัน หรือรอยละ 47.74 ของผลผลิตทั้งหมด มูลคารวม

13,925.29 ลานบาท รองลงมาคือ ภาคเหนือ 2,426,868 ตัน หรือรอยละ 39.64 ของผลผลิตทั้ง
หมด มูลคารวม 10,421.96 ลานบาท ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 458,776 ตัน หรือรอยละ 7.49 ของ

ผลผลิตทั้งหมด มูลคารวม 2,000.12 ลานบาท และภาคตะวันออก 314,049 ตัน หรือรอยละ 5.13

ของผลผลิตทั้งหมด มูลคารวม 1,418.05 ลานบาท