Page 3 - การใช้เทคโนโลยีรีโมทเซนซิ่งและระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ เพื่อประเมินผลผลิตข้าวนาปรัง ปี 2548

บทนํา

ขาวเปนพืชอาหารหลักที่สําคัญของประเทศไทยโดยมีพื้นที่ปลูกประมาณ 57 ลานไร คิดเปน

พื้นที่รอยละ 50 ของพื้นที่ถือครองทางการเกษตรของประเทศไทย โดยปการผลิต 2547 สามารถผลิต

ขาวไดประมาณ 26.61 ลานตันขาวเปลือก คิดเปนรอยละ 5.37 ของผลผลิตโลก ซึ่งใชบริโภคภายใน

ประเทศประมาณ 15.34 ลานตันขาวเปลือก ( กรมการคาภายใน, 2548 ) และสงออกจําหนายตาง
ประเทศประมาณ 9.98 ลานตัน ( สํานักงานเศรษฐกิจการเกษตร, 2548 ) โดยเปนผลผลิตขาวนาปรัง

ประมาณ 7.37 ลานตัน จากพื้นที่การผลิต 9.62 ลานไร ( กรมพัฒนาที่ดิน, 2547 ) จะเห็นไดวา

ผลผลิตและระยะเวลาที่ผลผลิตขาวนาปรังออกสูตลาดเปนสวนสําคัญในการกําหนดแผนการตลาดขาว

ทั้งภายในประเทศและตลาดโลก ในป พ.ศ. 2547 ประเทศไทยประสบปญหาภัยแลงอยางรุนแรง ทําให

ปริมาณน้ําในเขตชลประทานไมเพียงพอตอการผลิตขาวนาปรัง ซึ่งทําใหเกษตรกรในบางพื้นที่ลดพื้นที่
ปลูกลงหรือเปลี่ยนไปปลูกพืชฤดูแลงชนิดอื่นทดแทน จึงทําใหพื้นที่ปลูกขาวนาปรังของทั้งประเทศลดลง

แตเนื่องจากในปที่ผานมาราคาขาวอยูในเกณฑดี จึงเปนเหตุจูงใจทําใหเกษตรกรยังคงปลูกขาวนาปรัง

แมปริมาณน้ําจะนอยก็ตาม77ดังนั้นจึงตองมีการสํารวจหาพื้นที่ปลูก และประเมินผลผลิตที่แมนยําเพื่อ

การวางแผนการจัดการดานการผลิตและการตลาดใหเหมาะสม77สามารถแกไขปญหาความเดือดรอน

ของเกษตรกรได
เอกสารฉบับนี้ ไดนําเสนอวิธีการสํารวจพื้นที่ปลูกขาวนาปรังเพื่อประเมินผลผลิต สําหรับปการ

ผลิต 2548 ในพื้นที่ 56 จังหวัด โดยใชเทคโนโลยีดานรีโมทเซนซิ่งและระบบสารสนเทศภูมิศาสตร

ประกอบกับการสํารวจขอมูลภาคสนาม77ซึ่งเปนวิธีการที่สามารถวิเคราะหพื้นที่ปลูก และคาดคะเนผล
ผลิตขาวนาปรังไดอยางรวดเร็วและแมนยํา

การดําเนินงานครั้งนี้ไดรับการสนับสนุนขอมูลดาวเทียมจากสํานักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศ

และภูมิสารสนเทศ ขอมูลบางสวนจากกรมสงเสริมการเกษตร และความรวมมือจากเจาหนาที่สวน

วิเคราะหสภาพการใชที่ดินที่ 2 สํานักสํารวจดินและวางแผนการใชที่ดิน ทั้งดานการสํารวจขอมูล

ภาคสนาม และการวิเคราะหขอมูลในสํานักงาน จนทําใหการดําเนินงานสําเร็จดวยดีภายในระยะเวลา
ที่กําหนด จึงใครขอขอบคุณผูรวมดําเนินงานทุกคนไว ณ ที่นี้

นายอรรถ สมราง

อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน