Page 147 - คู่มือการพัฒนาที่ดินสำหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

7.6 การใช้ประโยชน์หญ้าแฝก

7.6.1 การปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำ
1) พื้นที่ลาดชัน

การปลูกหญ้าแฝกเป็นแถวเดี่ยว ตามแนวระดับขวางความลาดเทของพื้นที่ จำเป็นที่จะต้องมีการ
วางแนวที่ถูกต้อง เครื่องมือช่วยในการกำหนดแนวระดับ ได้แก่กล้องส่องระดับ ซึ่งมีราคาแพงและต้องรู้จัก

วิธีการใช้งานด้วย อาจใช้เครื่องมือที่ทำเองและเสียค่าใช้จ่ายน้อย ได้แก่ ไม้เอเฟรม หรือไม้เขาควาย โดยนำไม้

มาทำเป็นรูปสามเหลี่ยมปลายแหลมไว้ด้านบน มีเชือกผูกห้อยตุ้มถ่วงแนวดิ่ง วิธีนี้นิยมใช้กันมาก เนื่องจาก
เครื่องมือทำได้เอง ราคาไม่แพง และใช้งานง่าย

แนวการปลูกหญ้าแฝกจะวางไปตามเส้นระดับ และกำหนดให้ระยะห่างของแนวปลูกแฝก ตามค่า
ระยะห่างตามแนวดิ่ง 2-3 เมตร อย่างไรก็ตามการวางแนวระดับค่อนข้างจะต้องได้รับการฝึกหัด เพื่อให้เกิด

ทักษะและปฏิบัติงานได้จริงในพื้นที่

ระยะห่างแถวหญ้าแฝกที่ปลูกในพื้นที่

ความลาดชัน (%) ระยะห่างแถวหญ้าแฝก
5-10 30 เมตร

11-15 20 เมตร
16-20 15 เมตร

21-25 12 เมตร
26-30 10 เมตร

31-35 8 เมตร

36-45 7 เมตร
46-55 6 เมตร

เครื่องมืออีกชนิดหนึ่งที่ใช้วางแนวปลูกหญ้าแฝกแบบง่ายๆ ได้แก่การใช้สายยางใสภายใน

บรรจุน้ำหาระดับแบบช่างไม้ ซึ่งจะมีเพียงสายยางใส เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0-25 นิ้ว ยาว 13 เมตร
1 เส้น ไม้ระแนงความยาวท่อนละ 2.50 เมตร จำนวน 2 ท่อน ทำเครื่องหมายไว้ที่ไม้ระแนงบอกระยะ

ความสูงเป็นเซนติเมตร เพื่อใช้ในการอ่านค่า จากนั้นจึงทาบสายยางและยึดไว้กับไม้ระแนงเช่นเดียวกัน
กรอกน้ำใส่ในสายยางจนกระทั่งเมื่อตั้งไม้ระแนงขึ้นทั้งสองในที่เรียบ ความสูงของระดับน้ำที่อ่านได้ในสาย

ยางจะอยู่ตรงกับเครื่องหมาย 1.00 เมตร จากเครื่องมือแบบง่ายๆ ก็จะสามารถใช้หาได้ทั้ง ระยะห่าง

ระหว่างแนวหญ้าแฝก และวางแนวหญ้าแฝกตามแนวระดับขวางความลาดเทของพื้นที่ได้

เมื่อได้มีการปรับแนวที่จะปลูกแถวหญ้าแฝกขวางความลาดเทของพื้นที่เรียบร้อยแล้ว ก็ใช้รถ
ไถเดินตาม หรือใช้วัวหรือควายลากไถตามแนวที่วางไว้ก็ได้ พร้อมทั้งย่อยดินให้ละเอียดก้อนเล็กลงพร้อม

ที่จะปลูก และให้มีการปรับปรุงดินตามแนวปลูก โดยก่อนปลูกคลุกดินด้วยปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยคอก แล้วโรย
ด้วยปุ๋ยสูตร 15-15-15 จะช่วยให้หญ้าแฝกมีการเจริญเติบโตได้ดี

คู่มือการพัฒนาที่ดินส�าหรับหมอดินอาสาและเกษตรกร 119

กรมพัฒนาที่ดิน