Page 47 - โครงการอนุรักษ์ดินและน้ำ : บริบทแห่งการพัฒนาพื้นที่สูงที่ยั่งยืน
P. 47
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
8-1
บทที่ 8
แบบจ าลองเปรียบเทียบการชะล้างพังทลายของดิน
กรณีที่มีและไม่มีระบบอนุรักษ์ดินและน า
ผลจากการศึกษาการชะล้างพังทลายของดินในประเทศไทยของกรมพัฒนาที่ดินในปี 2563 พบว่ามี
การสูญเสียบนพื้นที่สูงมีจ านวน 102.81 ไร่ หรือร้อยละ 32.06 ของเนื้อที่ประเทศนั้น เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว
ได้มีการสร้างแบบจ าลองเปรียบเทียบการชะล้างพังทลายของดิน กรณีที่มีและไม่มีระบบอนุรักษ์ดินและน้ าใน
พื้นที่จังหวัดน่าน พะเยา เชียงราย สุราษฎรธานี กระบี่ และตรัง โดยใช้สมการการสูญเสียดินสากล (Universal
Soil Loss Equation : USLE) โดยมีรูปแบบของสมการ ดังนี้
โดยที่ A เป็นค่าการสูญเสียดินต่อหน่วยพื้นที่
R เป็นค่าปัจจัยความคงทนต่อการถูกชะล้างและการไหลบ่า (rainfall and runoff
erosivity factor)
K เป็นค่าปัจจัยความคงทนต่อการถูกชะล้างพังทลายของดิน (Soil erodibility factor)
L เป็นค่าปัจจัยความยาวของความลาดเท (slope length factor)
S เป็นค่าปัจจัยความชันของความลาดเท (slope steepness factor)
C เป็นค่าปัจจัยการจัดการพืช (crop management factor)
P เป็นค่าปัจจัยการปฏิบัติการป้องการชะล้างพังทลาย (conservation factor)
การสร้างแบบจ าลองเปรียบเทียบการชะล้างพังทลายของดิน โดยให้ปัจจัยอื่นๆคงที่ เปลี่ยนแปลง
ปัจจัยเฉพาะค่า P หรือค่าปัจจัยการปฏิบัติการป้องกันการชะล้างพังทลายของดินเป็น 2 กรณี คือ
กรณีที่ 1 ไม่มีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ าใช้ค่า P=1
กรณีที่ 2 มีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ าใช้ค่า P=0.1
ดังรายละเอียดในรูปที่ 8-1
ผลจากการศึกษา พบว่าพื้นที่ที่มีการชะล้างพังทลายของดินที่รุนแรงมากเนื่องจากไม่มีมาตรการ
อนุรักษ์ดินและน้ ากรณีของจังหวัดน่าน 1,445,155 ไร่ เมื่อมีมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ า พื้นที่ที่มีการชะล้าง
พังทลายของดินจะเป็นพื้นที่ที่มีการชะล้างของดินปานกลาง 1,150,561 ไร่ และเหลือพื้นที่ที่มีการชะล้างของ
ดินรุนแรงเพียง 292,594 ไร่ (รูปที่ 8-2) ในจังหวัดอื่นๆก็มีผลคล้ายคลึงดังรายละเอียดในรูปที่ 8-3 ถึง 8-7
