Page 75 - การสำรวจข้อมูลพื้นฐานเพื่อการพัฒนาที่ดินพื้นที่บ้านกระหวัน (โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและบ้านกระหวัน ตำบลโนนสำราญ อำเภอกันทรลักษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
52

บทที่ 5

สรุปผลการด าเนินงาน

5.1 สรุป

การศึกษาลักษณะและสมบัติของดิน สภาพการใช้ที่ดิน สภาวะเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกร
วิเคราะห์สภาพปัญหาเพื่อก าหนดแนวทางแก้ไขปัญหา แนวทางการจัดการดินให้เหมาะสม ตลอดจนการ

ด าเนินงานพัฒนาที่ดินในพื้นที่ด าเนินการบ้านกระหวันหมู่ที่ 5 ต าบลโนนส าราญ อ าเภอกันทรลักษ์จังหวัด
ศรีสะเกษ ภายใต้โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและกระหวัน ต าบลโนนส าราญ อ าเภอกันทรลักษ์อัน
เนื่องมาจากพระราชด าริโดยใช้เทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินของกรมพัฒนาที่ดิน สรุปได้ดังนี้
ทรัพยากรดินที่พบในพื้นที่ มี 1 ชุดดิน คือ ชุดดินอุบล ลักษณะเป็นดินลึกมาก เนื้อดินเป็นดินทราย
ปฏิกิริยาดินเป็นกรดจัดถึงเป็นกรดเล็กน้อย (pH 5.5-6.5) ในดินบน และเป็นกรดจัดถึงเป็นกลาง (pH 5.5-

7.0) ในดินล่าง ดินมีการระบายน้ าค่อนข้างเลวถึงเลว การไหลบ่าของน้ าบนผิวดินช้า การซึมผ่านได้ของน้ า

เร็ว และมีความอุดมสมบูรณ์ต่ า
สภาพการใช้ที่ดินในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม คิดเป็นร้อยละ 97.15 ของพื้นที่ด าเนินการ

ประกอบด้วย นาข้าว (ร้อยละ 87.25) ยางพารา (ร้อยละ 8.95) และมันส าปะหลัง (ร้อยละ 0.95) พื้นที่
บางส่วนเป็นหมู่บ้าน คิดเป็นร้อยละ 1.52 และบางส่วนเป็นบ่อน้ าในไร่นา (ร้อยละ 1.33)
สภาวะเศรษฐกิจและสังคมของเกษตรกร พบว่า เกษตรกรบางส่วนไม่มีที่ท ากิน มีอาชีพรับจ้างอย่าง
เดียว เกษตรกรส่วนใหญ่มีปัญหาหนี้สิน และมีรายได้จากภาคการเกษตรเพียงอย่างเดียว จึงควรมีการ

ส่งเสริมอาชีพนอกภาคการเกษตร เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนและเกษตรกร
จากการวิเคราะห์พื้นที่ พื้นที่เป็นดินทราย ส่วนใหญ่เกษตรกรใช้ปลูกข้าว ดังนั้น แนวทางการ
จัดการดินเพื่อการปลูกข้าว เพื่อแก้ปัญหาดินทราย โครงสร้างของดินไม่ดี มีปริมาณอินทรียวัตถุต่ า และเสี่ยง
ต่อการขาดแคลนน้ า ควรใช้ปุ๋ยอินทรีย์พวกปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก ในอัตรา 2 ตันต่อไร่ หรือปลูกพืชตระกูลถั่ว

เช่น ปอเทือง และถั่วพร้า ในอัตรา 5 และ 10 กิโลกรัมต่อไร่แล้วไถกลบในระยะออกดอก เมื่ออายุประมาณ
45-60 วัน เพื่อปรับปรุงดินโดยใช้ร่วมกับน้ าหมักชีวภาพ และ/หรือปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 อัตรา 30 กิโลกรัม
ต่อไร่ ร่วมกับสูตร 46-0-0 อัตรา 11 กิโลกรัมต่อไร่ และสูตร 0-0-60 อัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่โดยการแบ่งใส่
2 ครั้งและควรจัดหาแหล่งน้ าในไร่นาส ารองไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง

การพัฒนาที่ดินในพื้นที่โดยใช้เทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินของกรมพัฒนาที่ดิน ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2560 ประกอบด้วย การสาธิตการใช้ปุ๋ยพืชสดปรับปรุงดิน สาธิตการท าและการใช้น้ าหมักชีวภาพ
และสาธิตการท าปุ๋ยหมักสูตรพระราชทานเพื่อให้เกษตรกรในพื้นที่ได้เห็นเป็นตัวอย่าง น าไปปฏิบัติในพื้นที่

ของตนเอง และถ่ายทอดความรู้ไปสู่เกษตรกรในพื้นที่ข้างเคียง ช่วยลดต้นทุนการผลิต และปรับปรุงบ ารุง
ดินให้มีความอุดมสมบูรณ์เพิ่มมากขึ้นได้ในอนาคต

5.2 ข้อเสนอแนะ
5.2.1 ควรส่งเสริมการปรับปรุงบ ารุงดินในพื้นที่โครงการอย่างต่อเนื่องอย่างน้อย 2 ปี
5.2.2 ควรจัดหาแหล่งน้ าเพื่อการเกษตรเพิ่มเติมเพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนน้ าและจัดท าระบบการให้

น้ าแบบประหยัด
5.2.3 ควรจัดท าระบบอนุรักษ์ดินและน้ าและปลูกไม้ยืนต้นในพื้นที่
5.2.4 ควรจัดท าแผนแม่บทเพื่อใช้เป็นแผนพัฒนาด้านการเกษตรในพื้นที่โครงการฯ