Page 74 - การสำรวจข้อมูลพื้นฐานเพื่อการพัฒนาที่ดินพื้นที่บ้านกระหวัน (โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านรุ่งอรุณและบ้านกระหวัน ตำบลโนนสำราญ อำเภอกันทรลักษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ)

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
51

4.5 การพัฒนาที่ดินโดยใช้เทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินของกรมพัฒนาที่ดิน

จากผลการศึกษาลักษณะและสมบัติของดิน สภาพการใช้ที่ดิน สภาวะเศรษฐกิจและสังคมของ
เกษตรกร วิเคราะห์สภาพปัญหาด้านการเกษตรของเกษตรกรในพื้นที่ ได้น ามาก าหนดกิจกรรมการด าเนินงาน
เพื่อพัฒนาที่ดินในพื้นที่ โดยใช้เทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินของกรมพัฒนาที่ดินได้ดังนี้
4.5.1 กิจกรรมสาธิตการใช้ปุ๋ยพืชสดปรับปรุงดินปรับปรุง เนื่องจากสภาพพื้นที่มีลักษณะเป็นดิน

ทรายจัด ปริมาณอินทรียวัตถุต่ า และความอุดมสมบูรณ์ของดินต่ า ซึ่งก าหนดกิจกรรมการปรับปรุงดินโดยใช้
ปุ๋ยพืชสด ได้รับเป้าหมายการด าเนินงาน 500 ไร่ งบประมาณ 325,000 บาท โดยประชุมเกษตรกร ให้ความรู้
ข้อมูลดิน สภาพปัญหาทรัพยากรดิน แนวทางการปรับปรุงบ ารุงดิน และประโยชน์ที่ได้รับจากกิจกรรม รับ
สมัครเกษตรกรที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมการปรับปรุงดินโดยการใช้ปุ๋ยพืชสด โดยใช้ปอเทือง หว่านในอัตรา 5

กิโลกรัมต่อไร่ จากนั้นไถกลบเมล็ดพันธุ์ ไถกลบปอเทือง ในระยะออกดอกประมาณ 50 วัน ท าให้พื้นที่
การเกษตรได้รับการปรับปรุงบ ารุงดิน ดินมีปริมาณอินทรียวัตถุและปริมาณธาตุอาหารเพิ่มมากขึ้น และลด
การใช้ปุ๋ยเคมีลงได้

4.5.2 กิจกรรมสาธิตการท าและการใช้น้ าหมักชีวภาพ จากสภาพปัญหาภาวะหนี้สินภาคเกษตร
ของเกษตรกรมีสูง ราคาปัจจัยการผลิตสูง ราคาผลผลิตตกต่ า เพื่อเป็นการลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกร
การน าน้ าหมักชีวภาพมาใช้เพื่อเพิ่มฮอร์โมนการเจริญเติบโตของพืช ธาตุอาหารพืชและจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์
สามารถช่วยลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมีก าจัดศัตรูพืชลงได้ ทั้งนี้มีการให้ความรู้แก่เกษตรกร การ
น าไปใช้ประโยชน์ คัดเลือกเกษตรกรที่สนใจ จากนั้นสนับสนุนปัจจัยการผลิต ได้แก่ ถังหมัก กากน้ าตาล ผัก

ผลไม้ สมุนไพร และสารเร่งซุปเปอร์ พด.2 และพด.7 ได้รับเป้าหมายการด าเนินงาน 500 ไร่ งบประมาณ
32,500 บาท
4.5.3 สาธิตการท าปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน จากพระราชด าริของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ

มีพระราชประสงค์ให้ราษฎรมีปุ๋ยไว้ใช้เอง พระราชด าริความว่า "ต้นไม้ทุกชนิดต้องการอาหาร เพื่อการ
เจริญเติบโต พูดง่าย ๆ เราต้องใส่ปุ๋ย ไร่นา สวน ของเรา พืชผล จึงจะงามดี เดี๋ยวนี้ปุ๋ย ที่ซื้อตามท้องตลาด
แพงเหลือเกิน เรามาท าปุ๋ยหมักใช้เองดีกว่า" เนื่องจากสภาพปัญหาของราษฎรในหมู่บ้านบางรายไม่มีที่ดิน
เป็นของตนเอง ไม่ได้เข้ากิจกรรมโครงการอื่นได้ และแนะน าให้เข้าร่วมกิจกรรมปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน ซึ่ง

จะให้ทุกครัวเรือนจัดท าคอกปุ๋ยหมักทุกครัวเรือนไว้บริเวณ สวน ไร่ นา หรือไม่มีที่ดินท ากินท าไว้บริเวณที่อยู่
อาศัย เนื่องจากทุกครัวเรือนมีความจ าเป็นต้องมีปุ๋ยหมักไว้ประจ าบ้าน เพื่อปลูกผักสวนครัวได้ ได้ให้ความรู้
การผลิตปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน รับสมัครเกษตรกรและให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการผลิตคอกปุ๋ยหมัก
ประจ าบ้านเรือน ขนาด 4x2 เมตร กรมพัฒนาที่ดินสนับสนุนวัสดุผลิตปุ๋ยหมัก สาธิตการผลิตและร่วมกันผลิต

ปุ๋ยหมัก เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการมีปุ๋ยหมักไว้ใช้ปลูกผักสวนครัว ปลูกข้าว มันส าปะหลัง และยางพารา มี
เป้าหมายการด าเนินงาน 200 ตัน งบประมาณ 680,000 บาท โดยสนับสนุนให้กับเกษตรกรในหมู่บ้าน
กระหวัน วัดและโรงเรียน ใกล้เคียง
4.5.4 ส่งเสริมการปรับปรุงดินกรด จากผลการวิเคราะห์ดิน พื้นที่ปลูกข้าวของเกษตรกรมี

ปฏิกิริยาดินเป็นกรด pH ต่ ากว่า 5.5 จึงส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่ใช้โดโลไมท์เพื่อปรับปรุงดินกรด ตามค่า
วิเคราะห์ดิน
4.5.5 กิจกรรมรณรงค์งดเผาฟางและตอซังพืช เป็นกิจกรรมประชาสัมพันธ์รณรงค์และส่งเสริมให้

เกษตรกรในชุมชนและพื้นที่ใกล้ งดการเผาฟางและตอซังพืช หันมาไถกลบร่วมกับใช้ปุ๋ยพืชสด และน้ าหมัก
ชีวภาพ เพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณธาตุอาหารพืช ช่วยให้มีการย่อยสลายและเป็นอินทรียวัตถุในดินได้เร็วขึ้น ทั้ง
ยังเป็นการปรับปรุงบ ารุงดิน เพื่อเพิ่มผลผลิตและรายได้ ท าให้เกษตรกรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น