Page 55 - รายงานการสำรวจดินและสภาพการใช้ที่ดิน ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลสามพระยา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน

44 ร า ย ง า น การส�ารวจดิน

7.3 การจ�าแนกความเหมาะสมของดิน

7.3.1 การจ�าแนกความเหมาะสมของดินส�าหรับการปลูกพืช
จากการศึกษาความเหมาะสมของดินส�าหรับการปลูกพืชเศรษฐกิจตามคู่มือการจ�าแนกความ

เหมาะสมของดินส�าหรับพืชเศรษฐกิจของประเทศไทย (กองส�ารวจดิน, 2543) สามารถจ�าแนกความเหมาะสม
ของดินส�าหรับการปลูกพืชได้ 5 ระดับ โดยใช้หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

หลักเกณฑ์การจ�าแนกความเหมาะสมของดินส�าหรับพืชเศรษฐกิจ

1) ศึกษาลักษณะและคุณสมบัติต่างๆ ของดิน ตลอดจนสภาพแวดล้อมที่ได้จากข้อมูลการ
ส�ารวจและจ�าแนกดินอย่างละเอียด น�ามาจัดหมวดหมู่หรือแบ่งชั้นตามความรุนแรงของลักษณะดินและสภาพ

แวดล้อมที่มีผลต่อการเพาะปลูกพืช หรือตามความเสี่ยงต่อความเสียหาย เมื่อน�าดินนั้นมาปลูกพืช พิจารณาโดย
ถือหลักว่า พืชที่จะปลูกตามปกติจะต้องปลูกในฤดูฝน ชั้นความเหมาะสมของดินแต่ละชั้นจะประกอบด้วยชุดดิน

หลายชุด แต่มิได้หมายความว่าชั้นความเหมาะสมของดินแต่ละชั้นนั้นต้องการการจัดการที่เหมือนกันเสมอไป
ชั้นความเหมาะสมของดินแต่ละชั้นจะมีข้อจ�ากัดปลีกย่อยลงไปอีก เรียกว่า ชั้นความเหมาะสมของดินย่อย (subclass)

2) ชั้นความเหมาะสมของดินแต่ละชั้นยกเว้นชั้นความเหมาะสมที่ 1 จะต้องระบุลักษณะและ
คุณสมบัติของดินที่มีผลต่อการเจริญเติบโตหรือมีผลกระทบต่อผลผลิตของพืชที่ปลูก ลักษณะของดินที่ระบุไว้ใน
ชั้นความเหมาะสมของดินส�าหรับการปลูกพืชแต่ละชั้น เรียกว่า ข้อจ�ากัด (limitation) การจ�าแนกความเหมาะสม

ของดินแต่ละชั้นจะต้องตรวจสอบว่าดินแต่ละชุดนั้นมีลักษณะอะไรบ้างที่รุนแรงที่สุดที่จะเป็นอุปสรรคต่อการเจริญ

เติบโตหรือมีผลกระทบต่อผลผลิตของพืชก็จะตกอยู่ในชั้นความเหมาะสมนั้น

3) เมื่อทราบชั้นความเหมาะสมของดินส�าหรับการปลูกพืชแล้วให้ท�าการจ�าแนกชั้นความ
เหมาะสมย่อยลงไป โดยจะระบุชนิดของข้อจ�ากัดที่รุนแรงที่สุดไว้ต่อท้ายชั้นความเหมาะสมของดินหลัก ชนิดของ

ข้อจ�ากัดหรือลักษณะของดินที่เป็นอันตรายหรือท�าความเสียหายให้แก่พืช ได้แก่
t : สภาพพื้นที่ (topography)

s : เนื้อดิน (texture) หรือชั้นขนาดอนุภาคขนาดดิน (particle size class)
c : ความลึกที่พบชั้นดานแข็ง (depth to consolidated layer)

e : การชะล้างทรายของดิน (erosion)
g : ความลึกที่พบก้อนกรวด (depth to gravelly layer)

z : ก้อนหินโผล่ (stoniness)
d : การระบายน�้าของดิน (drainage)

n : ความอุดมสมบูรณ์ของดิน (nutrient status)

4) ชั้นความเหมาะสมของดินส�าหรับพืชเศรษฐกิจ แบ่งออกเป็น 5 ชั้น ได้แก่
ชั้นความเหมาะสมที่ 1 : เหมาะสมดีมาก

ชั้นความเหมาะสมที่ 2 : เหมาะสมดี
ชั้นความเหมาะสมที่ 3 : เหมาะสมปานกลาง