Page 30 - การจัดการชุดดินแกลง (กลุ่มชุดดินที่ 6) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปลูกข้าวของเกษตรกรใน อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี

ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
23

สรุปผลการทดลอง

จากการศึกษาการจัดการชุดดินแกลง (กลุ่มชุดดินที่ 6) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต
ข้าวในอ าเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี ได้ข้อสรุปดังนี้
สมบัติทางเคมีของดินหลังการทดลอง พบว่า ทุกวิธีการมีค่าความเป็นกรดเป็นด่างของดิน

ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ และปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์เพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากมีการ
ปรับสภาพดินโดยใช้ปูนมาร์ลก่อนการทดลอง ท าให้เพิ่มการละลายธาตุอาหาร อีกทั้งมีการใส่ปุ๋ยเคมี
และปุ๋ยอินทรีย์ท าให้ปริมาณธาตุอาหารเพิ่มขึ้น โดยวิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสดร่วมกับการใส่ปุ๋ยเคมีตาม
โปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง สามารถเพิ่มปริมาณธาตุอาหารในดิน โดยเฉพาะ

ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียมให้สูงขึ้น ซึ่งทั้ง 2 ธาตุเป็นธาตุที่มีผลต่อการออกดอกและคุณภาพของ
ข้าว ส่วนปริมาณอินทรียวัตถุ พบว่า ลดลงหลังจากการทดลองทุกวิธีการ โดยวิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสด
ร่วมกับการใส่ปุ๋ยเคมีครึ่งหนึ่งตามโปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลงลดลงมากที่สุด

การเจริญเติบโตของข้าวและผลผลิตข้าว พบว่า วิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสดร่วมกับการใส่
ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง ได้ปริมาณผลผลิตข้าว ความสูง
น้ าหนักต้นข้าวและการแตกกอดีที่สุดมากกว่าทุกวิธีการ และทุกวิธีการไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ
ยกเว้นความสูงของต้นข้าวของวิธีที่ไม่มีการใส่ปุ๋ย (แปลงควบคุม) กับวิธีการการใส่ปุ๋ยเคมีตาม
โปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลงที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญ วิธีที่ไม่มี

การใส่ปุ๋ย (แปลงควบคุม) กับวิธีการที่ไถกลบพืชปุ๋ยสด วิธีที่ไม่มีการใส่ปุ๋ย (แปลงควบคุม) กับวิธีการ
ไถกลบพืชปุ๋ยสดร่วมกับการใส่ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง วิธีการ
ใส่ปุ๋ยเคมีตามวิธีการของเกษตรกร กับวิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสด วิธีการใส่ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรม

ค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง กับวิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสด และวิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสด กับ
วิธีการไถกลบพืชปุ๋ยสดร่วมกับการใส่ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง
มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยส าคัญยิ่ง เนื่องจากเป็นการทดลองเพียงฤดูปลูกเดียว เพราะฉะนั้นการไม่
ใส่ปุ๋ยเคมีจะยังคงให้ผลผลิตข้าวสูงอยู่จากการตกค้างของปุ๋ยเคมี

ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ พบว่า ทุกวิธีการมีต้นทุนค่าปุ๋ยที่ต่ ากว่าวิธีเกษตรกร โดยวิธีการใส่
ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรมค าแนะน าการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง ให้ผลตอบแทนเหนือต้นทุนผันแปร
มากที่สุด เท่ากับ 4,185 บาทต่อไร่ หากเปรียบเทียบกับวิธีเกษตรกร จะให้ผลตอบแทนเหนือต้นทุน
ผันแปรมากกว่าวิธีเกษตรกร เท่ากับ 870 บาทต่อไร่ แต่ถ้าหากเกษตรกรเลือกใช้วิธีการไถกลบ

ปอเทืองร่วมกับการใช้ปุ๋ยเคมีครึ่งหนึ่งตามโปรแกรมค าแนะน าการใช้ปุ๋ยรายแปลง และวิธีการไถกลบ
ปอเทืองร่วมกับการใช้ปุ๋ยเคมีตามโปรแกรมค าแนะน าการใช้ปุ๋ยรายแปลงผลตอบแทนเหนือต้นทุนผัน
แปรมากกว่าวิธีเกษตรกร เท่ากับ 736.50 และ 684 บาทต่อไร่ ตามล าดับ