Page 224 - รายงานการสำรวจดินเขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ำคลองแม่ยะมา - คลองม่วง ลำดับที่ ตก.6 (2556) ลุ่มน้ำสาขาคลองวังเจ้า (รหัส 0618) ลุ่มน้ำหลักแม่น้ำปิง (รหัส 06) พื้นที่ดำเนินการ บ้านเด่นวัว หมู่ที่ 4 ตำบลเชียงทอง อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก
P. 224
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
164
2) ข้อเสนอแนะในการใช้ประโยชน์ที่ดิน
(1) สภาพพื้นที่ด าเนินการเป็นที่ดอน มีปัญหาในเรื่องดินตื้นหรือตื้นมาก ดินมีความ
อุดมสมบูรณ์ต่ า และดินมีการชะล้างพังทลายและสูญเสียหน้าดิน ดังนั้นการใช้ที่ดินด้านการเพาะปลูกพืช
ควรมีการแก้ไขปัญหาทรัพยากรดิน ซึ่งหากมีการจัดการดินกับพืชที่ถูกต้องเหมาะสมแล้วจะสามารถใช้เป็น
จุดเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินได้ค่อนข้างกว้างขวาง
(2) การปรับปรุงบ ารุงดินควรเน้นในเรื่องการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก
น้ าหมักชีวภาพ หรือการใช้ปุ๋ยพืชสด โดยลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีลง และจัดท าเป็นแปลงสาธิตการใช้ปุ๋ย
อินทรีย์ เพื่อให้เกษตรกรได้เห็นเป็นตัวอย่างและน าไปปฏิบัติในพื้นที่ของตนเอง
(3) การก าหนดรูปแบบอนุรักษ์ดินและน้ าควรให้สอดคล้องกับลักษณะดินและ
สภาพพื้นที่ เช่น บริเวณพื้นที่มีปัญหาการชะล้างพังทลายของดิน ควรก าหนดมาตรการอนุรักษ์ดินและน้ า
โดยใช้วิธีกลและวิธีพืชเข้ามาด าเนินการ ได้แก่
1. พื้นที่ที่มีปัญหาการไหลบ่าของน้ าจากที่สูงและมีความลาดชันไม่เกิน 15
เปอร์เซ็นต์ ควรสร้างคันดินเบนน้ า (Diversion) ที่มีปริมาตรดินขุดถม ประมาณ 2.4 ลูกบาศก์เมตรต่อเมตร
เพื่อป้องกันน้ าไหลบ่าลงสู่พื้นที่เกษตรกรรม
2. บริเวณพื้นที่ดินดอนปลูกข้าว พื้นที่นามีลักษณะลุ่มๆ ดอนๆ คันนามีขนาด
เล็กและเป็นผืนนาแปลงเล็กแปลงน้อย ควรปรับรูปแปลงนาลักษณะที่ 1 เพื่อช่วยให้ดินสามารถเก็บกักน้ าได้
มากขึ้นและเพียงพอส าหรับการเจริญเติบโตของข้าว เป็นต้น
3. ท าพื้นที่รับน้ าเพื่อรองรับน้ า มีทางน้ าหรือร่องน้ าไหลลงในพื้นที่ก่อสร้าง
นอกจากนี้รอบขอบพื้นที่รับน้ าส่งเสริมให้มีการปลูกหญ้าแฝกเพื่อป้องกันดินพังทลาย และกรองตะกอนดินที่
จะไหลลงในแหล่งน้ าลดปัญหาการตื้นเขิน สามารถสูบน้ าไปใช้กับนาข้าวเมื่อเกิดฝนทิ้งช่วง บนคันพื้นที่รับ
น้ าใช้ประโยชน์ในการปลูกผักและผลไม้ ในแหล่งน้ าเลี้ยงปลาเพื่อเป็นอาหารในครัวเรือน และขายเป็น
รายได้เสริมในครัวเรือน
(4) การติดตามประเมินผล หลังจากการจัดตั้งเป็นเขตพัฒนาที่ดินในพื้นที่ด าเนินการนี้
แล้ว ควรมีการติดตามผลการด าเนินงานในด้านโครงสร้างการอนุรักษ์ดินและน้ า ระบบการผลิตทางการเกษตร
การปรับปรุงบ ารุงดินเพื่อเพิ่มผลผลิต เพื่อให้ทราบถึงปัญหาอุปสรรค และก าหนดแนวทางแก้ไขได้อย่างถูกต้อง
(5) การขยายผล การพัฒนาที่ดินในบริเวณพื้นที่ด าเนินการซึ่งเป็นพื้นที่ตัวแทนสภาพ
ปัญหาของเขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ าคลองแม่ยะมา-คลองม่วง มีการจ ากัดบริเวณไว้เพียงส่วนหนึ่ง เพื่อให้การ
พัฒนาที่ดินเพื่อการเกษตรมีประสิทธิภาพ เป็นรูปธรรม และเกิดความยั่งยืน ควรมีการขยายผลโดยก าหนด
พื้นที่ด าเนินการเพิ่มเติมภายในบริเวณลุ่มน้ าคลองแม่ยะมา-คลองม่วง เพื่อให้งานพัฒนาที่ดินครอบคลุมทุก
สภาพปัญหาในพื้นที่เขตพัฒนาที่ดินลุ่มน้ า
(6) ควรมีการบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ เพื่อให้เกษตรกรได้รับการดูแลแก้ไข
ปัญหาอย่างครบถ้วนจนสามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างยั่งยืน
