Page 261 - รายงานการจัดการทรัพยากรดินเพื่อการปลูกพืชเศรษฐกิจหลักตามกลุ่มชุดดิน เล่มที่ 1 ดินบนพื้นที่ราบต่ำ

247

อยางมีประสิทธิภาพ และไดรับผลตอบแทนสูง รวมทั้งลดความเสี่ยงในการลงทุน ก็คือการใชที่ดิน “แบบ

ผสมผสาน” หรือ “แบบไรนาสวนผสม” โดยมีการแบงพื้นที่การใชประโยชนออกเปนสวนๆ ดังนี้

7.1 พื้นที่ปลูกขาว ควรเปนพื้นที่ราบต่ําสุด เพื่อความสะดวกในการเก็บกักน้ําฝนไวปลูกขาว พื้นที่

สวนนี้สามารถใชปลูกพืชไรอายุสั้น และพืชผักตางๆ กอนและหลังการปลูกขาวไดดวย ดังนั้นการพัฒนา

แหลงน้ํามาชวยเสริม จะทําใหพื้นที่มีศักยภาพเหมาะสมในการปลูกพืชไร และพืชผักอยางแทจริง ซึ่ง

เกษตรกรในหลายจังหวัด ไดพัฒนาระบบดังกลาวอยางกวางขวาง

7.2 พื้นที่ปลูกพืชไร พืชผักและไมผลตลอดป ควรเปนพื้นที่ซึ่งอยูสูงกวาบริเวณ 7.1 คือ เปนนา

คอนขางดอน ทําคันลอมรอบเพื่อปองกันน้ําทวม และปรับปรุงสภาพการระบายน้ําของดิน โดยการยกรอง

หรือทํารองระบายน้ํารอบแปลง รวมทั้งการปรับระดับพื้นที่ภายในแปลงใหสม่ําเสมอ การจัดการดินเพื่อปลูก

พืชไร พืชผัก ชนิดตางๆ ควรปฏิบัติตามขอเสนอแนะ ซึ่งกลาวไวในหัวขอที่ 8

7.3 แหลงน้ํา ควรเปนพื้นที่ซึ่งอยูระหวางนาขาว และแปลงพืชไร ไมผล และพืชผักตางๆ พื้นที่สวนนี้

ไมลุม และดอนจนเกินไป ขนาดของแหลงน้ําที่จะพัฒนา ควรเปนขนาดแหลงน้ําประจําไรนา คือมีความจุ
3
ประมาณ 1,250 ม. สวนจํานวนบอขึ้นอยูกับปริมาณความตองการใชน้ําในกิจกรรมตางๆ สําหรับแหลงน้ํา
ที่พัฒนาขึ้นมาควรเลี้ยงปลาที่เลี้ยงงาย โตเร็วและเปนที่ตองการของตลาด เชน ปลาไน ปลานิล ปลาดุก

ปลาสวาย ปลาหมอตาล ปลาเทโพ และอื่นๆ สวนบริเวณคันดินรอบบอหรือสระควรปลูกไมผล เชน มะมวง

ขนุน ฝรั่ง กลวย ฯลฯ และไมดอกไมประดับตางๆ เพื่อใหเกิดรายไดเสริมอีกทางหนึ่ง นอกจากนี้บริเวณคัน

ดินรอบบอควรปลูกหญา เชน หญาแฝกทั้งดานในและดานนอกเพื่อปองกันการกัดเซาะดินบริเวณคันดิน
รอบบอดวย

7.4 บริเวณที่ใชเลี้ยงสัตว ควรเลี้ยง ไก หมู และเปดใกลบริเวณแหลงน้ําซึ่งมีการเลี้ยงปลาอยูแลว

โดยสรางเปนโรงเรือนใหบางสวนยื่นลงไปในบอ แลวปลอยใหสัตวเลี้ยงถายมูลลงในบอน้ําเพื่อเปนอาหาร

ของปลา
สําหรับอัตราสวนการใชที่ดินประเภทตางๆ ขึ้นอยูกับสภาพพื้นที่ ทักษะของเกษตรกร และสภาพ

เศรษฐกิจ ไดแกความตองการผลผลิตของตลาดทั้งในทองถิ่นและนอกทองถิ่น อยางไรก็ตามควรยึดถือแนว

ทฤษฎีใหม ในการแกปญหาการขาดแคลนน้ําเพื่อการเกษตรของพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว ที่แนะนําวา
ควรกันประมาณ 30 เปอรเซ็นตของพื้นที่ เพื่อพัฒนาแหลงน้ํา

8. การเตรียมดินสําหรับปลูกพืชชนิดตางๆ

8.1 การเตรียมดินสําหรับปลูกพืชไร

8.1.1. ปญหาการระบายน้ําเลว

1) กรณีปลูกพืชไรในชวงฤดูแลงหรือหลังการเก็บเกี่ยวขาว ใหทํารองระบายน้ํารอบกระทงนา และ

ทํารองระบายในกระทงนาในกรณีที่กระทงนาใหญ ซึ่งหางกันประมาณ 15-20 เมตร และรองมีความกวาง