Page 5 - สถานภาพและการจัดการดินเสื่อมโทรมในประเทศไทย
P. 5
ห้องสมุดกรมพัฒนาที่ดิน
ค ำน ำ
ปัจจุบันทรัพยากรดินก าลังเสื่อมโทรมจากหลายสาเหตุ ทั้งที่เกิดจากสภาพธรรมชาติของดิน
เอง เช่น ดินเค็ม ดินเปรี้ยว ดินทราย ดินกรด ดินขาดอินทรียวัตถุ และดินถูกชะล้างพังทลาย เป็นต้น และ
สาเหตุจากการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่มุ่งแต่เพิ่มรายได้ เป็นตัวเร่งให้มีการใช้ที่ดินไม่เหมาะสมกับศักยภาพ
ท าการเกษตรอย่างเข้มข้นโดยขาดการอนุรักษ์และปรับปรุงบ ารุงดิน ท าให้ความอุดมสมบูรณ์ของดินลดลง
ต้องเพิ่มผลผลิตด้วยการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมี เกิดปัญหาการตกค้างของสารเคมีในดินมากขึ้น ส่งผลให้ดิน
เสื่อมโทรมลงไม่เหมาะสมส าหรับการเพาะปลูก และกระทบต่อความมั่นคงปลอดภัยด้านอาหาร และความ
เป็นอยู่ของประชากร ซึ่งเป็นปัญหาที่นักวิทยาศาสตร์ทางดินจากหลายหน่วยงานทั้งในประเทศและ
ต่างประเทศ ได้ให้ความส าคัญต่อการศึกษาถึงต้นเหตุของการเกิด ขบวนการเกิด และผลกระทบในด้าน
ต่างๆ รวมทั้งแนวทางการป้องกันความเสื่อมโทรมของที่ดิน เนื่องจากเป็นปัญหาระดับโลก ซึ่งทุกประเทศ
ต้องรับผิดชอบร่วมกัน
การจัดท าคู่มือการจัดการความเสื่อมโทรมของทรัพยากรที่ดินเล่มนี้ ประกอบด้วยเนื้อหา
ทรัพยากรดิน สภาพการใช้ที่ดินของประเทศไทย ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรดิน ดินปัญหา ได้แก่ ดิน
ทราย ดินตื้น ดินลูกรัง ดินดาน ดินปนเปื้อน โดยเป็นการทบทวนข้อมูลจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ได้แก่ ข้อมูล
ประวัติวรรณกรรม ข้อมูลวิชาการ ผลงานวิจัย และผลการด าเนินงานโครงการต่างๆ ของกรมพัฒนาที่ดินที่
เกี่ยวข้องกับสถานภาพทรัพยากรดินและที่ดินของประเทศไทย ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะเป็นฐานข้อมูลส าหรับ
การวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงและพัฒนาองค์กรให้สามารถตอบสนองต่อนโยบายประเทศ และรองรับปัญหา
วิกฤติที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรดินของประเทศ ที่อาจจะเกิดขึ้นในระยะเวลาอันใกล้นี้ เพื่อสร้างความ
ตระหนักในการดูแลรักษาทรัพยากรดินและที่ดินให้คงสภาพการใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างยั่งยืน และการ
จัดการเพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ จ าเป็นต้องอาศัยหลักการทาง
วิชาการ การสร้างความรู้ความเข้าใจและความร่วมมืออย่างดียิ่งจากทุกภาคส่วน ทั้งในส่วนของนักวิชาการ
เจ้าหน้าที่ของรัฐ เกษตรกร ชุมชน และภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องที่มีส่วนร่วมเข้าไปใช้ประโยชน์ในพื้นที่ รวมทั้ง
ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรดินและที่ดินที่มีอยู่อย่างจ ากัดให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพื่อเพิ่มขีดความสามารถใน
การผลิต สร้างความมั่นคงทางอาหาร และท าให้การพัฒนาทางการเกษตรของประเทศเป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพ สมดุลและยั่งยืน
คณะผู้จัดท า
i
